Nông sản Việt trước sức ép cạnh tranh ngay trên sân nhà

Trong bối cảnh hội nhập, sự góp mặt của các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu làm thị trường hàng hóa trong nước phong phú, chất lượng và giá thành cạnh tranh.

Trong bối cảnh hội nhập với hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực, sự góp mặt của các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu làm thị trường hàng hóa trong nước phong phú, chất lượng và giá thành cạnh tranh.

Các loại trái cây trong nước ngày càng phải cạnh tranh với các loại trái cây nhập khẩu tại các kệ hàng siêu thị. Trong ảnh: Người tiêu dùng tham khảo các loại trái cây nhập khẩu tại một siêu thị ở TP.Biên Hòa. Ảnh: Hải Hà

Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp (DN) Việt cũng chịu sức ép cạnh tranh lớn ngay trên sân nhà. Đặc biệt, các ngành hàng như: nông sản, thủy sản, chăn nuôi… dễ chịu tác động sau những đợt dịch bệnh Covid-19 bùng phát vừa qua.

* Cạnh tranh trên các kệ hàng

Theo khảo sát tại nhiều siêu thị, chuỗi bán lẻ hiện đại ở TP.Biên Hòa, hiện nay tỷ lệ các gian hàng dành cho các loại trái cây, thịt nhập khẩu thường chiếm từ 20-40% trên tổng các gian hàng nông sản, thực phẩm của siêu thị, chuỗi bán lẻ. Doanh thu của các gian hàng này có xu hướng tăng trong thời gian qua do nhu cầu về các loại thực phẩm nhập khẩu tăng. Nhiều siêu thị thường xuyên có các chương trình khuyến mãi đối với nhiều loại trái cây, thực phẩm nhập khẩu… Do đó, giá của các loại nông sản nhập khẩu ngày càng cạnh tranh.

Phó giám đốc Co.opmart Biên Hòa Hoàng Thị Tố Uyên chia sẻ, hiện kệ hàng các loại trái cây nhập khẩu đang chiếm khoảng 40% trên tổng số các gian hàng trái cây tại siêu thị. Trái cây nội địa hay nhập khẩu đều có những lợi thế và phân khúc khách hàng hướng đến riêng. Nhìn chung, thời gian qua, sức mua các loại trái cây nhập khẩu ngày càng tăng, bởi thời hạn bảo quản lâu hơn, giá cả cạnh tranh hơn, có các mã tem về nguồn gốc, an toàn rõ ràng… Giá của các loại nông sản, nhất là các loại trái cây nhập khẩu vẫn ở mức cao nhưng bù lại các mặt hàng này có nguồn cung khá ổn định với nhiều chương trình khuyến mãi…

Chị Kim Duyên, chủ cửa hàng trái cây nhập khẩu trên đường Phạm Văn Thuận (TP.Biên Hòa) cho biết, so với vài năm trước thì giá các loại trái cây hiện tại đã “hạ nhiệt”, vì có nhiều nhà phân phối nhập hàng với số lượng lớn cùng với chính sách miễn giảm thuế quan nên giá thành cạnh trạnh hơn, phù hợp với túi tiền nhiều người tiêu dùng. Do đó, việc kinh doanh trái cây, thực phẩm nhập khẩu ngày càng nở rộ, dễ dàng khiến thị trường dần bão hòa. Vì vậy, cửa hàng của chị phải liên tục cập nhật các loại trái cây ngoại đa dạng về nguồn gốc xuất xứ, dao động từ 80-300 ngàn đồng/kg hoặc hộp 200-500g như: nho đen Nam Phi, nho kẹo Mỹ, cherry Canada, táo New Zealand, lê Hàn Quốc, lựu Đài Loan... để kịp thời phục vụ thị hiếu của khách.

Tương tự, đối với các sản phẩm thịt nhập khẩu, tại nhiều siêu thị, các loại thịt gà, thịt bò, heo đông lạnh nhập khẩu có giá bán rất cạnh tranh so với sản phẩm cùng loại ở trong nước... Do giá khá “mềm”, lại có thời gian bảo quản lâu hơn nên nhiều DN, cửa hàng dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể thường chọn mua các loại thịt nhập khẩu với số lượng lớn để tiết kiệm chi phí so với các loại sản phẩm chăn nuôi trong nước.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), do nhu cầu được cải thiện nên nhập khẩu thịt và các sản phẩm từ thịt của Việt Nam tăng nhẹ trong quý III-2022. Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, Việt Nam nhập khẩu hơn 191,5 ngàn tấn thịt và sản phẩm từ thịt, trị giá khoảng 417 triệu USD, tăng 4,4% về lượng và tăng 24,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2021.

Ấn Độ, Hoa Kỳ, Brasil, Hàn Quốc và Nga là 5 thị trường cung cấp thịt và sản phẩm từ thịt lớn nhất cho Việt Nam. Trong đó, nhập khẩu thịt heo tiếp tục xu hướng giảm, trong khi nhập khẩu thịt gia cầm, thịt bò, thịt trâu có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm 2021.

* Xu hướng tiêu dùng có nhiều thay đổi

Nếu như thời gian trước, các loại nông sản nhập khẩu được xếp vào mặt hàng “xa xỉ” của giới trung lưu thì vài năm gần đây, các loại nông sản này đã “bình dân hóa” khi phủ sóng rộng rãi hơn với mức giá hợp lý, chênh lệch ít so với các loại nông sản nội. Không chỉ tại các siêu thị, cửa hàng tiện lợi mà các loại nông sản nhập khẩu, nhất là các loại trái cây nhập khẩu còn có mặt khắp các chợ truyền thống, cửa hàng chuyên doanh, thậm chí là mạng xã hội hay sàn thương mại điện tử, các ứng dụng giao đồ ăn online... đáp ứng mọi nhu cầu, hình thức tiêu dùng đa dạng của khách hàng.

Người tiêu dùng chọn mua các loại thịt heo VietGAP tại một siêu thị ở TP.Biên Hòa. Ảnh: Hải Hà

Chị Kim Duyên cho biết thêm: “Với xu hướng tìm kiếm những nguồn thực phẩm, trái cây ngon, lạ, có giá trị dinh dưỡng cao, người tiêu dùng ngày nay sẵn sàng chi tiêu cao hơn mức thông thường để mua những loại trái cây nhập khẩu “xịn” về hình thức lẫn chất lượng để dùng hoặc biếu, tặng cho sang trọng. Đặc biệt, vào những dịp lễ, Tết, nhu cầu đặt các giỏ quà trái cây bắt mắt, sang trọng tại cửa hàng để biếu, tặng tăng mạnh” - chị Duyên chia sẻ.

Chị Kim Phúc (ngụ P.Quyết Thắng, TP.Biên Hòa) cho hay, chị quan tâm đến chất lượng bữa ăn và sức khỏe của gia đình. Vì thế, chị thường đến siêu thị hoặc các cửa hàng chuyên doanh uy tín cung cấp thực phẩm, nông sản sạch, được kiểm định, giám sát kỹ lưỡng về nguồn gốc lẫn chất lượng. “Dạo một vòng chợ, tôi thấy rất nhiều loại trái cây nội bán quanh năm khiến tôi bối rối vì tâm lý sợ quả trái mùa nhúng thuốc. Tiền nào của đó, mặc dù giá các loại hoa quả nhập khẩu ở siêu thị, cửa hàng chuyên doanh cao nhưng đảm bảo độ an toàn so với ở chợ hoặc các xe bán hàng trôi nổi. Khi mua, tôi còn đặc biệt lưu ý đến mùa vụ và một số ký hiệu trên sản phẩm để chọn được hàng tươi ngon, chất lượng” - chị Phúc chia sẻ.

Bà Ngọc Hiếu (ngụ P.Hiệp Hòa, TP.Biên Hòa) cho biết, trước kia bà thường mua các loại thịt, cá “nóng” tại chợ vì các loại thịt này tươi, được bày bán trong ngày nên cảm giác chế biến ăn uống sẽ ngon hơn. Tuy nhiên, sau những lần dịch bệnh Covid-19 bùng phát, giãn cách xã hội kéo dài cộng thêm việc giá cả leo thang khiến các bà nội trợ từ thói quen mua thực phẩm tươi, ăn hằng ngày chuyển sang mua dự trữ và ưu tiên các thịt heo, bò, gà nhập khẩu có giá thành “mềm”.

“Nhìn chung, loại thực phẩm nào cũng có ưu và khuyết điểm riêng. Vừa phải đi làm và đưa đón con nên tôi không có thời gian đi chợ hằng ngày. Vì thế, dù có mua thịt nóng thì sau đó cũng phải cấp đông để bảo quản lâu nên tôi sẽ chọn mua loại thịt, cá xuất khẩu cấp đông sẵn vừa rẻ, vừa tiện lợi như: ba chỉ, sườn bẹ, móng giò, dẻ - thăn bò, bắp bò, sụn gà... mà giá mềm chỉ bằng 1/2 so với thịt gia súc, gia cầm trong nước” - bà Hiếu nói.

Hải Hà