Mùa khô vẫn lo vỡ hồ

Biến đổi khí hậu làm bão lũ không còn theo mùa, khiến nhiều hồ chứa trong cả nước vào tình trạng mất an toàn.

Biến đổi khí hậu làm bão lũ không còn theo mùa, khiến nhiều hồ chứa trong cả nước vào tình trạng mất an toàn. Tại Đồng Nai, nhiều hồ lớn ở  địa thế cao, tựa như túi nước khổng lồ, song các địa phương hầu hết đều chưa có phương án dự phòng cho khả năng xấu nhất.

Hồ Sông Mây. Ảnh: H.Giang

Theo tin từ Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) tỉnh, từ đầu năm đến nay, trên biển Đông đã xuất hiện 15 cơn bão và 4 cơn áp thấp nhiệt đới (ATNĐ). Khoảng 2 năm gần đây, bão, ATNĐ xuất hiện sớm từ cuối tháng 1, và thường gây mưa lớn trên diện rộng kéo theo lũ, lụt. Câu hỏi được đặt ra là các hồ trong tỉnh có thật sự an toàn? Và nếu trường hợp xấu nhất xảy ra, sự cố sẽ xử lý ra sao?

* Chưa biết lo xa

Hiện toàn tỉnh có khoảng 11 hồ chứa lớn. Các hồ chứa nước ở Đồng Nai có đặc thù nằm ở địa thế cao và được nhiều người ví von như những túi nước khổng lồ. So với các tỉnh ở Nam bộ thì Đồng Nai được thiên nhiên ưu đãi nên ít xảy ra bão lũ. Nhưng 2 năm gần đây, thời tiết bất thường, bão, ATNĐ gây mưa lớn trên diện rộng, các hồ chứa phải xả lũ để đảm bảo an toàn. Các địa phương có hồ chứa mới chỉ xây dựng phương án di dời dân ở những vùng trũng, gần sông suối khi hồ xả lũ. Hầu hết đều chưa có phương án phòng bị cho trường hợp hồ bị sạt lở hoặc vỡ.

Phó chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Phó trưởng ban Chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh Vương Viết Tiến tỏ ra lo lắng: “Qua kiểm tra phương án phòng, chống lụt bão và khắc phục thiên tai, các địa phương chưa có phương án cứu nạn, cứu hộ khi xảy ra sự cố vỡ hồ, đập. Đồng thời cũng không chuẩn bị phương tiện và chỉ ra nơi có thể lấy đất đá để ngăn hồ đập trong trường hợp bị sạt lở, vỡ”.

Hồ Trị An (huyện Vĩnh Cửu) là hồ thủy điện lớn nhất tỉnh, khi đầy chứa khoảng 2,7 tỷ m3 nước, nhưng từ tỉnh đến huyện cũng chỉ chuẩn bị phương án di dân hoặc cứu hộ trong trường hợp hồ xả lũ gây ngập lụt. Phó chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu Võ Văn Phi cho hay: “Từ trước đến nay, huyện chưa có phương án cho khả năng xấu nhất là hồ có thể xảy ra sự cố vỡ. Thời gian tới, huyện sẽ đề xuất tỉnh tính toán và có sự phòng bị trước để luôn chủ động trong mọi tình huống”.

* Chuẩn bị tình huống xấu nhất

Mới đây, trong cuộc họp về phòng chống lụt bão, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Trần Đình Thành đã lưu ý: “Trên hệ thống sông Đồng Nai, hồ thủy điện dày đặc, song vẫn chưa có quy chế vận hành liên hồ. Do đó, tỉnh phải đề nghị trung ương sớm ban hành quy chế vận hành liên hồ, giảm bớt rủi ro cho vùng hạ lưu. Ngoài ra, chuẩn bị sẵn phương án cho tình huống xấu nhất để không bị động”.

Ngoài hồ Trị An, trên địa bàn tỉnh có các hồ: Sông Mây (huyện Trảng Bom), Gia Ui, Núi Le (huyện Xuân Lộc), Đa Tôn (huyện Tân Phú), Cầu Mới (huyện Long Thành)... cũng ở vị trí khá cao. Vì vậy, chuẩn bị sẵn lực lượng, phương tiện cứu hộ, cứu nạn, địa điểm di dời và tập huấn trước các tình huống xấu nhất là rất cần thiết. Bởi biến đổi khí hậu làm bão lũ, thiên tai khó lường nên có sự chuẩn bị chu đáo trước mọi khả năng sẽ giúp từ cơ quan chức năng đến người dân cùng chủ động. Như vậy, khi xảy ra sự cố sẽ xử lý kịp thời, giảm được nhiều thiệt hại.

Ông Trần Đình Minh, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn, Phó ban thường trực Ban Chỉ huy PCLB- TKCN tỉnh, khẳng định: “Hiện nay, các hồ chứa của tỉnh vẫn ở mức an toàn cao. Song tỉnh vẫn kết hợp với địa phương thường xuyên kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý sớm những khu vực xung yếu”. Cũng theo ông Minh, tới đây, tỉnh sẽ cùng các địa phương chuẩn bị sẵn lực lượng và tiến hành tập huấn cho lực lượng cứu hộ và cả người dân biện pháp phòng tránh thiên tai trong trường hợp xảy ra sự cố vỡ hồ đập. Có chuẩn bị trước sẽ giảm được nhiều thiệt hại nếu xảy ra thiên tai.

   Hương Giang