Thực hiện toàn diện hải quan điện tử vào năm 2014

Ông Anh

Sau 2 năm triển khai thí điểm thủ tục hải quan điện tử (HQĐT) tại 19 Cục Hải quan ở các tỉnh, thành, bước đầu đã có những kết quả đáng ghi nhận. Tại hội nghị tổng kết thí điểm thủ tục HQĐT được tổ chức mới đây tại Đồng Nai, phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc phỏng vấn ông VŨ NGỌC ANH, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan.
Ông Anh cho biết, tại hội nghị tổng kết, ngành Hải quan đánh giá toàn diện những kết quả đã đạt được; đồng thời chỉ ra những tồn tại, bài học kinh nghiệm để tiếp tục triển khai giai đoạn 2012-2015, tiến tới triển khai hệ thống thông quan tự động hóa của Hải quan Việt Nam (VNACCS và VCIS) do chính phủ Nhật Bản tài trợ.
* PV: Theo ông, thành công nhất qua 2 năm thực hiện thí điểm triển khai thủ tục HQĐT là gì?
Hai năm qua, kết quả thu được từ việc thực hiện HQĐT là khá lớn, các doanh nghiệp (DN) tham gia vào chương trình này rất đông. Ở những thành phố lớn, như: Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh và Hải Phòng, hầu hết doanh nghiệp (DN) xuất, nhập khẩu đều tham gia thủ tục HQĐT. Đến nay, thực hiện HQĐT không còn đơn lẻ nữa mà đã mang tính đại chúng. HQĐT ngoài việc tiết kiệm thời gian cũng như chi phí cho DN, còn hình thành được đội ngũ cán bộ hải quan hoạt động trong lĩnh vực điện tử chuyên nghiệp hơn, qua đó sẽ gián tiếp giúp DN thực hiện thương mại điện tử một cách hiệu quả. Trong thời gian vừa qua, công tác ứng dụng công nghệ thông tin là một trong ba trụ cột đối với việc cải cách theo hướng hiện đại của ngành Hải quan.
* Nhưng thưa ông, vẫn còn hơn 10 Cục Hải quan chưa thực hiện HQĐT, vậy trong thời gian tới những đơn vị này có triển khai chương trình?

Hướng dẫn thủ tục hải quan tại Chi cục Hải quan Thống Nhất - Cục Hải quan Đồng Nai. Ảnh: T.L

Hiện tại đã có 19/33 Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện HQĐT. Hầu hết các đơn vị phụ trách trên địa bàn này có kim ngạch xuất, nhập khẩu rất lớn. Chỉ còn một số vùng do điều kiện công nghệ thông tin chưa thuận lợi như một số tỉnh biên giới phía Bắc và Tây Nam bộ. Những địa phương kể trên, ngoài hạ tầng công nghệ thông tin còn yếu thì kim ngạch hàng hóa xuất, nhập khẩu cũng ít nên chỉ thực hiện khai báo từ xa. Theo kế hoạch đến năm 2014, Tổng cục Hải quan sẽ cho thực hiện toàn diện và triệt để HQĐT trên phạm vi toàn quốc đối với tất cả các loại hình.
* Giữa thực hiện thủ tục HQĐT và thủ tục hải quan truyền thống còn một số bất cập, và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng được yêu cầu, trong thời gian tới vấn đề này được tháo gỡ như thế nào, thưa ông?

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn: Ấn tượng những con số trong thực hiện thủ tục HQĐT!

“Hải quan điện tử đã đạt được hai mục tiêu qua 2 năm thực hiện thí điểm thủ tục HQĐT, con số đạt được khá ấn tượng. Có 33 Cục Hải quan thì 19 Cục đã thực hiện HQĐT, xử lý 2,5 triệu tờ khai trong tổng số 5 triệu tờ khai trên toàn quốc. Trong thời gian thực hiện thí điểm đã kịp thời phát hiện một số kẽ hở nên nhanh chóng được xử lý. Như vậy, thủ tục HQĐT đã đạt được hai mục tiêu là tạo thuận lợi cho DN rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, giảm được chi phí. Đồng thời cũng chặt chẽ hơn trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực xuất, nhập khẩu. Bộ đánh giá cao và ghi nhận những thành tích, mọi sự cố gắng của cán bộ công chức toàn ngành Hải quan trong quá trình triển khai thí điểm thủ tục HQĐT…”.

Đúng vậy, do đang trong thời gian thực hiện thí điểm nên một số văn bản để thực hiện giữa thủ tục HQĐT và thủ tục hải quan truyền thống vẫn còn chồng chéo. Việc này không chỉ gây khó khăn cho cán bộ hải quan xử lý công việc mà còn rắc rối cho cả DN khi thực hiện HQĐT. Về vấn đề này, chúng tôi sẽ có kiến nghị sửa đổi dần cho phù hợp. Bên cạnh đó, chương trình quản lý (phần mềm) đang thực hiện từng bước, vì vậy tính đồng bộ và mức độ tích hợp của hệ thống chưa cao. Với hạ tầng công nghệ thông tin thì các đường truyền cũng chưa được tốt, không chỉ là nội mạng của ngành mà cả mạng xã hội kết nối giữa DN và Cục Hải quan các địa phương thiếu ổn định, cũng gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục những tồn tại này, sắp tới sẽ cho triển khai tới các Cục Hải quan phiên bản 3 thủ tục HQĐT. Với phiên bản mới này sẽ khắc phục được một số vướng mắc. Tiếp đến, ngành sẽ chuyển sang giai đoạn mới, đó là các Cục Hải quan có kinh nghiệm về HQĐT thực hiện triển khai nhân rộng, kết hợp với phần mềm do Chính phủ Nhật tài trợ. Đây là phần mềm được xem là tiên tiến nhất trên thế giới. Khi hệ thống này được đưa vào hoạt động thì sẽ giải quyết cơ bản những vướng mắc hiện nay.
* Ông đánh giá thế nào về thủ tục HQĐT ở Đồng Nai?
Có thể nói, Đồng Nai là một trong những địa phương đi đầu trong lĩnh vực công nghệ thông tin và thực hiện HQĐT. Cụ thể, Đồng Nai là một trong 5 Cục có số tờ khai hải quan và thu thuế thông qua thực hiện HQĐT cao nhất.
* Xin cảm ơn ông!

Vân Nam (thực hiện)