Chuyển đổi công năng các khu công nghiệp để “tái thiết” đô thị Biên Hòa

Bên cạnh Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1 đang được chuyển đổi công năng, trong Dự thảo Ðồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa, tỉnh Ðồng Nai đến năm 2045, KCN Biên Hòa 2 cũng được đề xuất chuyển đổi công năng phục vụ nhu cầu tái thiết đô thị.

Khu công nghiệp Biên Hòa 2 được đề xuất chuyển đổi công năng giai đoạn sau năm 2045 để phục vụ tái thiết đô thị Biên Hòa. Ảnh: Phạm Tùng

Tăng quỹ đất để tái thiết đô thị

Theo Dự thảo Đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đến năm 2045, đô thị Biên Hòa sẽ chuyển đổi dần từ mô hình Cấu trúc đô thị công nghiệp sang mô hình Đô thị dịch vụ và công nghiệp, hướng tới phát triển đô thị thông minh và bền vững.

Để thực hiện mục tiêu này, bên cạnh việc đầu tư xây dựng mới các công trình phục vụ phát triển đô thị, “tái thiết” đô thị cũng là công việc sẽ được triển khai song song.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà cho hay: Tái thiết đô thị là việc phát triển đô thị trên nền các công trình cũ sẽ bị phá bỏ.

Trên thực tế, có một số đô thị đã thực hiện việc tái thiết đô thị với định hướng trên, như khu vực trung tâm thành phố Osaka (Nhật Bản).

Với đô thị Biên Hòa, việc UBND tỉnh chính thức phê duyệt Đề án Chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ và cải thiện môi trường có thể được xem là bước khởi đầu cho quá trình “tái thiết” đô thị.

Theo đơn vị tư vấn lập Đồ án Điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa đến năm 2045, với quỹ đất gần 400ha, KCN Biên Hòa 1 sau khi chuyển đổi công năng sẽ tạo quỹ đất quý giá đáp ứng nhu cầu mới ở trung tâm đô thị.

Đô thị Biên Hòa là đô thị trung tâm của tỉnh Đồng Nai, có lịch sử phát triển công nghiệp lâu đời. Do đó, trên địa bàn đô thị Biên Hòa có nhiều KCN đang hoạt động. Đây là một thách thức không nhỏ trong việc chuyển đổi mô hình Cấu trúc đô thị từ “đô thị công nghiệp” sang “đô thị dịch vụ và công nghiệp”.

Tiến sĩ, kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cũng nhận định: Với quá nhiều KCN trên địa bàn, việc chuyển đổi mô hình phát triển cho đô thị Biên Hòa từ đô thị công nghiệp sang đô thị thương mại, dịch vụ là không dễ dàng.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi công năng các KCN trên địa bàn không chỉ giúp đô thị Biên Hòa từng bước chuyển đổi mô hình cấu trúc mà còn mở ra cơ hội tái thiết đô thị. Chính vì vậy, trong Dự thảo Đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa đến năm 2045, bên cạnh chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1, đơn vị tư vấn cũng đề xuất ý tưởng chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 2 giai đoạn sau năm 2045.

Theo đơn vị tư vấn, với quỹ đất khoảng 400ha, KCN Biên Hòa 2 sau chuyển đổi cũng sẽ tạo ra quỹ đất lớn để phát triển các chức năng khác cho đô thị.

KCN Biên Hòa 2 được thành lập vào năm 1995. Ðây là một trong những KCN hình thành sớm nhất trong thời kỳ mở cửa thu hút đầu tư của Ðồng Nai. KCN Biên Hòa 2 có vị trí địa lý chiến lược, cận kề cửa ngõ đầu mối giao thông khu vực tứ giác kinh tế của vùng Ðông Nam Bộ (Ðồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây). Về giao thông, KCN Biên Hòa 2 nằm trên trục quốc lộ 1 và chỉ cách đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây hơn 30km. KCN Biên Hòa 2 cũng chỉ cách các cảng biển lớn như: Ðồng Nai, Cát Lái, Cái Mép, Phú Mỹ từ 2-53km. KCN Biên Hòa 2 cũng gần Cảng hàng không (sân bay) Tân Sơn Nhất và Sân bay Long Thành đang được đầu tư xây dựng.

Mở rộng không gian công cộng phục vụ cộng đồng

Theo Đề án Chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ và cải thiện môi trường, KCN Biên Hòa 1 sau chuyển đổi công năng sẽ được xây dựng trở thành một khu đô thị - dịch vụ - thương mại mới văn minh, hiện đại và phát triển bền vững, tạo bộ mặt mỹ quan đặc trưng cho khu vực nói riêng và đô thị Biên Hòa nói chung.

Tại khu vực này, bên cạnh khu trung tâm chính trị - hành chính và các khu vực phát triển thương mại, dịch vụ, đô thị TOD cũng được đề xuất hình thành các không gian công cộng như: quảng trường, công viên cây xanh, quảng trường nước ven sông nhằm tạo dựng cảnh quan, điểm nhấn, hình thành không gian sinh hoạt cộng đồng mở mới, tạo điểm nhấn phát triển đô thị.

Tương tự, với KCN Biên Hòa 2, sau khi chuyển đổi công năng, đơn vị tư vấn đề xuất ý tưởng phát triển các chức năng phục vụ đô thị.

Theo đó, tại khu vực này sẽ hình thành công viên trung tâm quy mô lớn gắn với công trình công cộng, thương mại, dịch vụ, văn phòng, vui chơi giải trí, khu phát triển kinh tế tri thức, giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao. Cùng với đó, phát triển nhà ở với hệ số sử dụng đất cao, mật độ thấp, tỷ lệ cây xanh cao, gắn với công trình giao thông công cộng theo mô hình TOD.

Phạm Tùng