Ðộng lực phát triển từ khoa học - công nghệ, chuyển đổi số

Với vị trí chiến lược quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Ðồng Nai có nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển mạnh mẽ khoa học - công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ÐMST) và chuyển đổi số (CÐS).

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nguyễn Minh Quang (giữa) tham quan triển lãm các sản phẩm công nghệ số tại sự kiện Techfest Dong Nai 2025. Ảnh: Hải Quân

Đồng Nai chú trọng xây dựng, phát triển hạ tầng công nghệ hiện đại, thúc đẩy phát triển các đô thị thông minh, qua đó tạo động lực phát triển xứng tầm để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong thời gian tới.

Tăng tốc phát triển hạ tầng số

Hạ tầng số trên địa bàn tỉnh được chú trọng đầu tư, các hệ thống thông tin phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được kết nối với nền tảng dữ liệu quốc gia. Trong năm 2025, Đồng Nai là một trong những địa phương đứng đầu cả nước trong tiến trình xây dựng dữ liệu đất đai; chỉ số ĐMST năm 2025 xếp hạng 12/34 tỉnh, thành phố trên cả nước; hạ tầng số cơ bản đáp ứng hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ngoài ra, theo kết quả Chỉ số CĐS (DTI) do Bộ KHCN công bố vào cuối tháng 10-2025, Đồng Nai đạt kết quả cao và có thứ hạng trong tốp đầu cả nước đối với các chỉ số thành phần về nhận thức số, hạ tầng số, hoạt động kinh tế số và xã hội số…

Hiện nay, 100% xã, phường trong tỉnh được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng và hội nghị truyền hình trực tuyến. Tỉnh chú trọng hoàn thiện các cơ sở dữ liệu phục vụ kết nối chia sẻ như: đất đai, xây dựng sổ sức khỏe, bệnh án điện tử, học bạ điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu đảng viên… Đặc biệt, Đồng Nai chú trọng triển khai xây dựng, phát triển hạ tầng công nghệ, hạ tầng số gắn với phát triển đô thị. Trong đó, tỉnh tăng cường các giải pháp về kết nối dữ liệu, nâng cao hiệu quả của Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) tỉnh.

Phó Giám đốc Sở KHCN tỉnh Đồng Nai Nguyễn Minh Quang cho biết: Trong thời gian tới, Đồng Nai chú trọng nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tiếp cận, thử nghiệm các công nghệ viễn thông thế hệ mới trong tương lai, gắn với chiến lược phát triển hạ tầng số hiện đại, an toàn, đồng bộ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Vào cuối tháng 12-2025, UBND tỉnh Đồng Nai và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã ký kết thỏa thuận hợp tác CĐS giai đoạn 2026-2030. Thiếu tướng Đỗ Minh Phương, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel nhấn mạnh: Viettel sẽ tăng cường phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai để triển khai các giải pháp phát triển hạ tầng số, tiếp tục nâng cao tốc độ đường truyền kết nối dữ liệu, dịch vụ số; xây dựng, phát triển các nền tảng phân tích, ứng dụng dữ liệu số. Đồng thời đẩy mạnh triển khai các giải pháp thúc đẩy phát triển các trụ cột chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, đảm bảo an ninh mạng, an toàn thông tin, phát triển hoạt động logistics thông minh…

Thời gian qua, Đồng Nai đã huy động và sử dụng khá hiệu quả các nguồn lực lao động, vốn và KHCN cho tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là việc huy động nguồn vốn đầu tư từ khu vực đầu tư nước ngoài, nguồn vốn này luôn chiếm tỷ trọng cao trong tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội, kế đến là việc áp dụng rộng rãi KHCN vào sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh các ngành sản xuất có trình độ công nghệ cao, tạo ra giá trị gia tăng lớn và có khả năng cạnh tranh cao.

Trong đó, đối với lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, Đồng Nai đã thu hút được sự quan tâm đầu tư lớn, đặc biệt là từ Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ) và đã khánh thành nhà máy sản xuất chất bán dẫn vào tháng 7-2025 tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1. Dự án nhà máy bán dẫn này có tổng vốn đầu tư 127 triệu USD đã khẳng định sức hấp dẫn của Đồng Nai trong lĩnh vực công nghệ cao.

Phát triển các dự án công nghệ số gắn với đô thị sân bay

Với vị trí chiến lược quan trọng, đặc biệt là khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động sẽ mở ra nhiều cơ hội để Đồng Nai phát triển hệ sinh thái công nghệ số, triển khai các dự án công nghệ cao gắn với phát triển đô thị sân bay.

Đoàn viên thanh niên phường Tam Hiệp hỗ trợ người dân đăng ký thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường. Ảnh: Hải Quân

Trưởng chi nhánh Trung tâm Internet Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh Đỗ Quang Trung nhận định: Nhiều lĩnh vực kinh tế của Đồng Nai như: thương mại điện tử, công nghiệp 4.0, logistics thông minh, nông nghiệp công nghệ cao… đều có tiềm năng mạnh mẽ để triển khai nền tảng số, thúc đẩy ĐMST. Song song đó, cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu trên địa bàn tỉnh ngày càng chủ động, sẵn sàng áp dụng các giải pháp công nghệ số, ứng dụng Internet vạn vật (IoT), internet công nghiệp… để tăng hiệu suất sản xuất.

Đồng Nai phấn đấu trở thành một cực tăng trưởng năng động, có sức cạnh tranh và sức lan tỏa lớn, đi đầu trong phát triển kinh tế hàng không, kinh tế số, kinh tế xanh, công nghiệp công nghệ cao, KHCN, ĐMST và CĐS... Đồng Nai hướng đến trở thành thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics và nông nghiệp công nghệ cao tiêu biểu của cả nước với đặc trưng “thành phố sân bay” làm đòn bẩy chiến lược, kết nối toàn cầu, phát triển ngang tầm với các thành phố sân bay lớn trong khu vực và quốc tế.

Đồng Nai chú trọng thu hút đầu tư và hình thành các khu công nghệ, tập trung thu hút đầu tư các dự án bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng tái tạo. Trong đó có các dự án quan trọng là Khu công nghệ số tập trung Long Thành và Khu ĐMST Đồng Nai. Ngoài ra, còn có Dự án Khu KHCN và ĐMST 200ha ở phường Đồng Xoài.

Mới đây, vào giữa tháng 3-2026, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 Khu công nghệ số tập trung Long Thành tại các xã: An Phước và Bình An. Theo đó, Khu công nghệ số tập trung Long Thành có quy mô hơn 119ha. Mục tiêu lập quy hoạch này là hình thành trung tâm về công nghệ thông tin, tạo hạ tầng cho ứng dụng và phát triển công nghệ số; đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ thông tin trên địa bàn tỉnh…

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn nhấn mạnh: Các dự án Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu ĐMST Đồng Nai… có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS tại Đồng Nai.

Giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường KHCN (Cục ĐMST, Bộ KHCN) Nguyễn Văn Thành:

Đồng Nai có nhiều lợi thế để phát triển thị trường KHCN

Với vị trí chiến lược quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, tỉnh Đồng Nai có nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển mạnh mẽ thị trường KHCN. Sau khi hợp nhất tỉnh, không gian kinh tế của Đồng Nai được mở rộng, tạo thêm dư địa phát triển mới cho hoạt động giao dịch, kết nối và chuyển giao công nghệ. Cơ cấu kinh tế đa dạng, với các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ phát triển năng động, là nền tảng thuận lợi để hình thành và mở rộng thị trường KHCN trên địa bàn.

Đồng Nai có nhiều nhóm sản phẩm và ngành hàng tiềm năng để thúc đẩy kết nối cung - cầu công nghệ, đặc biệt trong công nghiệp hỗ trợ, chế biến nông sản, năng lượng tái tạo, vật liệu mới, logistics thông minh...

PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh:

Đồng Nai là địa phương năng động về phát triển hệ sinh thái ĐMST

Đồng Nai là địa phương năng động, có hạ tầng phát triển đồng bộ, đa dạng từ hạ tầng số, hạ tầng logistics đến kết nối hạ tầng giao thông. Trong đó, Cảng hàng không quốc tế Long Thành khi đi vào hoạt động sẽ là động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển KHCN, ĐMST, logistics, tạo động lực phát triển thị trường cho sản phẩm công nghệ tại Đồng Nai trong tương lai.

Hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS được địa phương quan tâm, chú trọng. Trong thời gian tới, Đồng Nai cần thành lập một trung tâm ĐMST, CĐS của tỉnh, bởi đây được xem là “kiến trúc sư” hoạch định chiến lược phát triển ĐMST của địa phương, đồng thời tiếp nhận chỉ đạo từ Tỉnh ủy, UBND tỉnh để đưa các nghị quyết, chính sách về ĐMST vào thực tế.                                  

Hải Quân