Thúc đẩy hạ tầng, dữ liệu số gắn với phát triển đô thị thông minh

Đồng Nai chú trọng triển khai xây dựng, phát triển hạ tầng công nghệ, hạ tầng số gắn với phát triển đô thị. Trong đó, tỉnh tăng cường các giải pháp về kết nối dữ liệu, nâng cao hiệu quả của trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Kết nối khung kiến trúc dữ liệu quốc gia

Tháng 11-2025, Chính phủ ban hành Quyết định số 2439/QĐ-TTg về khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia, từ điển dữ liệu dùng chung (Phiên bản 1.0). Theo đó, khung kiến trúc dữ liệu quốc gia là hệ thống định hướng tổng thể về cấu trúc, phân tầng, tiêu chuẩn kỹ thuật và mô hình chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, địa phương và hệ thống thông tin của các cơ quan trong hệ thống chính trị.

Các chuyên viên công nghệ thông tin của VNPT Đồng Nai vận hành bảng điều khiển của Trung tâm Điều hành thông minh tỉnh Đồng Nai (ở phường Trấn Biên). Ảnh: Hải Quân

Khung kiến trúc này nhằm thống nhất việc xây dựng kiến trúc dữ liệu áp dụng tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan Trung ương thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Khung kiến trúc xác định các nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu, kết nối dữ liệu giữa các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu cấp bộ, ngành và địa phương với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và luồng điều phối dữ liệu dùng chung quốc gia.

Tại Hội thảo chuyên đề “Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vì một Đồng Nai phát triển bền vững” diễn ra vào tháng 10-2025, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ - Chính phủ số (Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ) Đặng Tùng Anh chia sẻ: Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số nhằm khái quát mô hình kiến trúc số tổng thể cho quốc gia, trong đó xác định những thành phần dùng chung, cơ bản nhất cho các cơ quan trong hệ thống chính trị các cấp; đảm bảo an ninh mạng, an toàn thông tin; đảm bảo kết nối, chia sẻ, dùng chung tài nguyên, dữ liệu; hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đồng thời giúp tiết kiệm chi phí, dùng chung nền tảng và dữ liệu, hạn chế đầu tư trùng lặp; tăng tính minh bạch thông qua dữ liệu mở, tăng cường trách nhiệm giải trình và sự tham gia của xã hội; tăng mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp…

Đối với các địa phương, trong đó có Đồng Nai, cần xây dựng khung kiến trúc số cấp tỉnh. Địa phương cần ban hành khung kiến trúc số cấp tỉnh dựa trên khung quốc gia, chú trọng kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng dùng chung, rà soát hạ tầng, chuẩn hóa dữ liệu.

Tại Hội nghị Tập huấn về chuyển đổi số khu vực miền Nam diễn ra tại Đồng Nai vào tháng 12-2025, ông Đỗ Lập Hiển, quyền Trưởng phòng Dịch vụ số (Cục Chuyển đổi số quốc gia - Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: Các địa phương chú trọng các nguồn lực để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của địa phương; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của tiến trình chuyển đổi số.

Theo ông Đỗ Lập Hiển, việc xây dựng và ban hành khung kiến trúc dữ liệu quốc gia là một bước tiến mang tính chiến lược. Hệ thống này định hướng tổng thể về cấu trúc, phân tầng, tiêu chuẩn kỹ thuật và mô hình chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, địa phương và hệ thống thông tin của các cơ quan trong hệ thống chính trị, nhằm thống nhất việc xây dựng kiến trúc dữ liệu trên toàn quốc.

Triển khai hệ thống điều hành thông minh

Hạ tầng số sẽ làm nền tảng cho việc truyền thông tin, dữ liệu và dịch vụ số, đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của xã hội hiện đại; góp phần phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.

Nhiều chuyên gia cho rằng: Để thúc đẩy hạ tầng số gắn với phát triển đô thị thông minh, Đồng Nai cần tập trung vào các nhiệm vụ đột phá. Trong đó, xây dựng khu công nghiệp thông minh, quản lý hạ tầng - năng lượng - môi trường; phát triển dịch vụ công nghệ số, thương mại điện tử và logistics kết nối Sân bay quốc tế Long Thành; quản lý hạ tầng đô thị, đặc biệt là các khu đô thị mới.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Minh Quang cho biết: Trong thời gian tới, tỉnh Đồng Nai tiếp tục định hướng mở rộng vùng phủ sóng 5G theo hướng hiệu quả, bền vững, ưu tiên các khu vực đô thị, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các trung tâm logistics và những địa bàn có nhu cầu ứng dụng công nghệ số lớn. Đồng thời tỉnh cũng từng bước nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tiếp cận, thử nghiệm các công nghệ viễn thông thế hệ mới như 6G trong tương lai, gắn với chiến lược phát triển hạ tầng số hiện đại, an toàn, đồng bộ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai.

Tháng 10-2025, UBND tỉnh Ðồng Nai ban hành Quyết định số 1958/QÐ-UBND về quy chế quản lý, vận hành, khai thác kho dữ liệu số tỉnh Ðồng Nai. Ðây là cơ sở để hình thành dữ liệu dùng chung trong các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh; dữ liệu mở phục vụ người dân, doanh nghiệp và các dữ liệu về kinh tế - xã hội của tỉnh, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tỉnh phấn đấu đưa vào hoạt động trung tâm giám sát, điều hành thông minh tập trung của tỉnh có ứng dụng trí tuệ nhân tạo; triển khai hệ thống điều hành thông minh các lĩnh vực như: điều hành giao thông thông minh, y tế thông minh, nông nghiệp thông minh…

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Nai, hiện sở đã hoàn thiện việc di dời và lắp đặt hệ thống Trung tâm IOC của tỉnh. Trung tâm IOC tỉnh được đặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh (ở phường Trấn Biên).

Về tình hình hoạt động, trung tâm đã hoàn tất tích hợp dữ liệu từ hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tỉnh Đồng Nai, đảm bảo các bộ APIs (giao diện lập trình ứng dụng) đáp ứng về mặt dữ liệu giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các đơn vị liên quan đang điều chỉnh hệ thống báo cáo kinh tế - xã hội (LRIS) từ tỉnh Bình Phước trước đây chuyển sang sử dụng cho tỉnh Đồng Nai. Đồng thời thực hiện tiếp nhận bộ APIs, dần hoàn thiện, đồng bộ cơ sở dữ liệu của các ngành giáo dục và đào tạo, y tế; hoàn thành kết nối cơ sở dữ liệu dân cư…

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Minh Quang chia sẻ: Trung tâm IOC tỉnh sẽ tiếp tục cập nhật các tính năng phù hợp, hữu ích; tích hợp thêm các luồng camera hiện hữu trên toàn địa bàn tỉnh vào hệ thống camera an ninh và giao thông; cũng như kết nối, đồng bộ cơ sở dữ liệu của các sở, ngành liên quan vào hệ thống... Qua đó, phát huy, nâng cao hiệu quả vận hành của Trung tâm IOC tỉnh.

Hải Quân