Nhạc sĩ Hà Công Chính: Nuôi niềm đam mê sáng tác từ tâm hồn và âm nhạc dành cho trẻ thơ

Hà Công Chính là nhạc sĩ quen thuộc với các em học sinh và những người làm lĩnh vực giáo dục, nhà trường ở Ðồng Nai trong những năm gần đây. Ðến với công việc sáng tác âm nhạc khá muộn nhưng nhạc sĩ Hà Công Chính lại sớm gặt hái được "quả ngọt" với những giải thưởng danh giá.

Nhạc sĩ Hà Công Chính.

Chủ đề mái trường luôn thôi thúc đối với nhạc sĩ Hà Công Chính khi anh là người thầy có nhiều năm dạy học. Chia sẻ cùng phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai, nhạc sĩ Hà Công Chính mong rằng sẽ có thêm nhiều sân chơi hơn nữa để các sáng tác về nhà trường được sôi động trở lại, giúp nuôi dưỡng tình cảm tốt đẹp của lứa tuổi học trò.

Nở muộn nhưng sớm gặt hái thành công

• Thưa nhạc sĩ Hà Công Chính, ông đến với sáng tác âm nhạc khá muộn dù có chuyên môn trong lĩnh vực này, câu chuyện này hẳn là có nguyên do?

- Tôi vốn đam mê và cũng có năng khiếu âm nhạc từ nhỏ. Quê tôi ở Huế và thuở bé theo gia đình vào Đồng Nai (huyện Trảng Bom cũ) sinh sống. Khi ấy, các anh chị thanh niên cùng xóm thường tụ tập nhau lại chơi nhạc, đàn hát cho nhau nghe nên tôi cũng đam mê, rồi từ từ học hỏi, tập đàn. Biết tôi yêu thích và có thể tự đàn được nhiều bản nhạc nên cha tôi đã mua cho một chiếc đàn guitar để luyện tập.

Thói quen chơi nhạc và đam mê của tôi có từ lúc đó và thường xuyên tham gia các chương trình văn nghệ của trường, lớp. Niềm đam mê âm nhạc cứ lớn dần nên sau này tôi đã thi vào chuyên ngành Nhạc - Họa và ra trường về đi dạy học sinh, từng làm giáo viên dạy bộ môn Âm nhạc của Trường phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh.

Chuyện theo đuổi sáng tác chuyên nghiệp đến thật tình cờ, bởi vốn dĩ tôi thường xuyên tham gia vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ của trường cũng như địa phương. Năm 2010, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức một cuộc thi về văn hóa - thể thao các trường phổ thông dân tộc nội trú toàn quốc nên tôi có sáng tác một bài hát để đại diện cho nhà trường tham gia dự thi. Thật may mắn là ca khúc này đã mang về cho tôi tấm huy chương bạc của hội thi. Điều đó tiếp cho tôi động lực để đi vào con đường sáng tác và tìm tòi, học hỏi thêm các kiến thức thuộc lĩnh vực sáng tác âm nhạc.

• Với anh, sáng tác âm nhạc của mình có gì đặc biệt?

- Làm giáo dục, tình yêu nghề và sự đam mê với âm nhạc như 2 dòng chảy kết nối tâm hồn để tạo cảm hứng sáng tác cho mình. Tôi gom nhặt từ những gì nhìn thực tế trong cuộc sống, được lắng nghe, thấu hiểu; để rồi có một cách cảm nhận riêng phù hợp nhất, nhằm tạo ra được nguồn cảm hứng trên từng khuông nhạc.

Khi tập viết nhạc, những người thầy, người anh đi trước đã chỉ dẫn cho tôi rất nhiều. Có những ý tưởng, bản nhạc khi mình viết ra tôi đã tham khảo ý kiến của các nhạc sĩ, nhờ chỉnh sửa và rút kinh nghiệm dần. Qua môi trường âm nhạc chuyên nghiệp, tôi được giao lưu, gặp gỡ nên càng có cơ hội để mình có thể biến những cảm nhận thành các nốt nhạc ngân lên.

• Việc được sáng tác chuyên nghiệp, được gặp gỡ các nghệ sĩ, được giải thưởng phải chăng là niềm khích lệ cho nhạc sĩ Hà Công Chính dù anh đến với sáng tác âm nhạc chuyên nghiệp khá muộn?

- Sau huy chương bạc từ Hội thi Văn hóa - thể thao các trường phổ thông dân tộc nội trú toàn quốc do Bộ Giáo dục và Đào tạo và Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức năm 2010, tôi nhận thấy mình sáng tác nhạc được và bài hát cũng có khả năng để phổ biến rộng rãi hơn. Từ đó, tôi bắt đầu thử tham gia các cuộc thi về âm nhạc. Nhiều bài hát của tôi cũng được các đài truyền hình ghi hình, phát sóng.

Năm 2021, tôi có 2 ca khúc tham dự Cuộc thi Giai điệu nơi tuyến đầu, do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp với Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức và đoạt giải khuyến khích, giải thưởng chuyên đề về phòng, chống dịch Covid-19. Năm 2023, ca khúc Biên Hòa quê hương em đoạt giải khuyến khích Giải thưởng Văn học nghệ thuật hằng năm  của tỉnh. Đó là bước ngoặt để năm 2024, tôi vinh dự trở thành hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Nhạc sĩ Hà Công Chính làm giám khảo trong một chương trình âm nhạc. Ảnh: NVCC

Nhiều tâm huyết với âm nhạc dành cho học đường

• Như anh đã nói, âm nhạc của mình có cảm hứng từ công việc dạy học và những gì tai nghe, mắt thấy dưới mái trường?

- Tôi có nhiều năm làm nghề giáo, dạy học, rồi sau đó làm công việc quản lý ở ngành giáo dục nên được tiếp cận, gần gũi với trường, lớp, các em học sinh, sinh viên. Đó chính là chất liệu sáng tác của mình, được sống cùng các em, thấy những gì học sinh thấy và cũng chính là tuổi thơ của bản thân mình trong đó. Tôi nghĩ, đây là mảng đề tài rất đáng để tôi theo đuổi nhằm mang đến cho các bạn nhỏ những ca khúc mới, phù hợp, phong phú và đa dạng hơn trong tình hình hiện nay.

• Điều đó có nghĩa là âm nhạc thiếu nhi, âm nhạc học đường thời gian qua đang có sự chững lại?

- Cũng khá lâu rồi những sáng tác về thầy, cô giáo, các em học sinh, về mái trường thân yêu không có nhiều tác phẩm nổi trội, tựa như: Bụi phấn, Khi tóc thầy bạc trắng, Mái trường mến yêu... của năm nào. Trong khi đó, đời sống học đường cũng là mảnh đất tiềm năng, nhiều ý nghĩa để các nhạc sĩ sáng tác. Với tôi, học tập và công tác dưới mái trường, tôi luôn đau đáu một nỗi niềm làm sao để các tác phẩm âm nhạc về mái trường được lan tỏa hơn, có thêm nhiều giai điệu để đưa các em học sinh hướng đến chân, thiện, mỹ, những gì đẹp đẽ nhất của đời người, với lứa tuổi của các em. Điều đó cũng thôi thúc tôi mỗi ngày.

Sống dưới mái trường là quãng thời gian đẹp đẽ của đời người và với các nhạc sĩ, một ca khúc hay, ý nghĩa về thầy cô sẽ là một trong những cách để các em học trò thân thương bày tỏ lời cảm ơn, tri ân đến thầy, cô giáo đã dạy dỗ mình. Âm nhạc là nuôi dưỡng tâm hồn và tâm hồn trẻ thơ rất đẹp, dù cuộc sống xã hội ngoài kia có nhiều biến đổi.

Nhạc sĩ Hà Công Chính

• Với nhạc sĩ Hà Công Chính, nói về cảm hứng sáng tác nhạc, anh có quan điểm như thế nào?

- Là nhạc sĩ, để có những tác phẩm hay, mình cần phải lấy một nguồn cảm hứng để có thể cho ra những ý tưởng thực sự hay nhất. Việc tìm cảm hứng để phục vụ cho việc sáng tác vừa dễ lại vừa khó. Dễ vì không có gì tự nhiên bằng việc ta bất chợt có cảm xúc để khơi nguồn cho việc sáng tác. Khó vì cảm hứng là một điều gì đó thật khó để cảm nhận và nắm bắt. Với âm nhạc hay bất cứ lĩnh vực nghệ thuật nào, phải nuôi dưỡng ý tưởng đề tài, tâm trí luôn nghĩ về nó thì có đôi lúc bất chợt, mạch nguồn cảm xúc cứ thế tuôn ra.

• Trong 2 năm qua, nhạc sĩ Hà Công Chính đã liên tiếp đoạt 3 giải thưởng lớn về âm nhạc cấp quốc gia, điều ấy mang lại động lực ra sao với mình, thưa nhạc sĩ?

- Năm 2024, tôi đoạt giải khuyến khích Giải thưởng âm nhạc quốc gia Việt Nam với tác phẩm Người lái đò thầm lặng. Năm 2025, tác phẩm Ước mơ cánh diều đoạt giải A Liên hoan Âm nhạc toàn quốc mở rộng và tác phẩm Lời ru dưới mái trường đoạt giải C Giải thưởng âm nhạc quốc gia Việt Nam. Đây đều là các sáng tác về mái trường. Thú thực, tôi cũng không thể tin mình có được kết quả như vậy. Khi tham gia Liên hoan Âm nhạc toàn quốc mở rộng năm 2025, cảm thấy mình đi thi với hàng trăm tác giả, rất nhiều "cây đa, cây đề" trong làng âm nhạc, mà tác phẩm của mình viết về mái trường nên cũng rất khó để “đấu” lại với các lĩnh vực khác vốn có nhiều sự quan tâm hơn. Được xướng tên vào 15 tác phẩm cao nhất là một niềm hạnh phúc không gì tả nổi.

Tôi mong rằng, Nhà nước, ngành giáo dục và ngành văn hóa, hội văn, nghệ sĩ cần thêm các chương trình phối hợp với nhau, thúc đẩy văn hóa học đường. Đơn cử như lĩnh vực âm nhạc thì mở ra các trại sáng tác chuyên đề về mái trường, về thầy cô, về lứa tuổi học trò để có thể cho ra đời những tác phẩm âm nhạc có sức sống, bền vững với thời gian, nhất là trong thời buổi hiện nay.

• Trân trọng cảm ơn nhạc sĩ!

Vương Thế (thực hiện)