Chuyện về ngôi trường hình bán nguyệt hơn 65 năm tuổi

Ðã hơn 65 năm trôi qua, trải bao thăng trầm của lịch sử, bao thế hệ học trò đã trưởng thành mà dãy phòng học hình bán nguyệt nằm gần chân ngọn núi Bà Rá vẫn còn vẹn nguyên. Hàng hoa sứ trắng phía trước dãy phòng học càng tô điểm thêm cho vẻ đẹp bình yên, nên thơ của ngôi trường. Dãy phòng học hình bán nguyệt đó là một phần của Trường THCS Thác Mơ (phường Phước Long, tỉnh Ðồng Nai) ngày nay.

Trường THCS Thác Mơ hiện nay. Ảnh nhỏ: Trường trung học Nhất Linh những năm 1960. Ảnh: Hải Yến

Cư dân ở Phước Long từ mấy chục năm nay vẫn quen gọi ngôi trường này là Trường Nhất Linh - tên gọi của trường từ những năm đầu mới xây dựng, được lấy theo tên của nhà văn Nhất Linh, nhóm Tự Lực văn đoàn.

Ðộc đáo ngôi trường hình bán nguyệt

Năm học 2022-2023, Trường THCS Thác Mơ kỷ niệm 20 năm thành lập. Như vậy, tính đến nay, trường mới 23 “tuổi” nhưng dãy phòng học hình bán nguyệt - nơi bao thế hệ học sinh Trường THCS Thác Mơ đã học tập thì đã tồn tại hơn 65 năm.

Đến nay, không nhiều người nhớ rõ dãy phòng học này được xây dựng, hoàn thành và chính thức đưa vào sử dụng từ năm nào. Theo bản tóm tắt lịch sử hình thành và phát triển Trường THCS Thác Mơ do nhà trường cung cấp, dãy phòng học có kiến trúc hình bán nguyệt này được xây dựng và hoàn thành vào năm 1961. Trường được xây dựng theo thiết kế của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ và lấy tên là Trung học Nhất Linh - theo tên người anh cả của nhóm Tự Lực văn đoàn.

Sau Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30-4-1975), trường được giao cho Trường Bổ túc văn hóa quản lý. Đến năm học 1989-1990, ngôi trường này trở thành nơi học tập của học sinh Trường phổ thông trung học (PTTH) Phước Long. Trong suốt 13 năm sau đó, đây là nơi học tập của các học sinh bậc THCS, THPT ở phường Thác Mơ và các xã lân cận trên địa bàn huyện Phước Long cũ. Do đây là trường có bậc THPT công lập duy nhất của huyện Phước Long nên học sinh vào lớp 10 từ các nơi như: Phước Bình, Đăk Ơ,  Đa Kia, Phú Nghĩa, Bù Nho… đều về đây học.

Do sĩ số học sinh tăng, trường được đầu tư xây mới một dãy phòng học 2 tầng phía bên cánh phải của dãy phòng học cũ. Đến năm học 2002-2003, Trường PTTH Phước Long được tách làm 2 trường: THPT Phước Long và THCS Thác Mơ. Trường THPT Phước Long chuyển sang địa điểm mới trên đường Cách Mạng Tháng Tám, đối diện Trung tâm Y tế khu vực Phước Long. Những học sinh bậc THCS ở lại trường cũ, sở hữu một dãy phòng học mới và dãy phòng học hình bán nguyệt - khi đó đã tồn tại hơn 40 năm.

Nằm bình yên trên đường Nguyễn Tất Thành, phía trước mặt là dòng Thác Mơ, chếch phía sau lưng trường là ngọn núi Bà Rá, Trường THCS Thác Mơ sở hữu một vẻ đẹp ít ngôi trường nào có được. Đây cũng là dấu ấn đặc biệt để các thế hệ giáo viên, học sinh từng gắn bó với ngôi trường này luôn nhớ về trường cũ.

Tự hào về truyền thống của ngôi trường, các thế hệ học sinh của Trường THCS Thác Mơ luôn có ý thức giữ gìn trường lớp sạch đẹp để sử dụng được lâu dài. Tuy nhiên, trải qua thời gian dài sử dụng, dãy phòng học có tuổi đời hơn 65 năm khó tránh được tình trạng xuống cấp. Trong tương lai, dãy phòng học này sẽ được xây mới để đảm bảo an toàn và đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích phòng học theo quy định hiện hành. Cựu học sinh, chúng tôi mong rằng dãy phòng học xây mới sẽ vẫn giữ nguyên hình bán nguyệt - nét đặc trưng riêng có của ngôi trường ở vùng phố núi Phước Long này.

Chị LÊ THỊ BÍCH THUẬN (khu phố 3, Phước Long) là cựu học sinh Trường PTTH Phước Long, hiện có con học tại Trường THCS Thác Mơ chia sẻ.

Tự hào viết tiếp tương lai

Năm học đầu tiên (2002-2003) mang tên Trường THCS Thác Mơ, trường có 4 khối với 28 lớp, gần 1,1 ngàn học sinh.  Năm học 2025-2026, Trường THCS Thác Mơ có 26 lớp với trên 1 ngàn học sinh; tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường gồm 60 người.

Ngoài 2 dãy phòng học khi mới thành lập, Trường THCS Thác Mơ được xây mới thêm các dãy phòng học khác để đáp ứng nhu cầu học tập, thực hành của học sinh. Hiện nay, cơ sở vật chất của trường khá ổn với 5 dãy phòng học, trong đó có 26 phòng học và các phòng chức năng (phòng Tin học, phòng thực hành Vật lý, phòng thực hành Hóa - Sinh, phòng thực hành Công nghệ, phòng Nhạc, phòng Anh Văn…). Trường cũng có nhà đa năng, các trang thiết bị, đồ dùng dạy học cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy - học và giáo dục trong nhà trường. Riêng dãy phòng học hình bán nguyệt, 9 phòng ở tầng trên vẫn dùng làm phòng học; các phòng ở phía dưới làm phòng chức năng, phòng truyền thống.

Thầy Vũ Duy Hà, Hiệu trưởng Trường THCS Thác Mơ là một trong những học trò lứa đầu tiên của Trường PTTH Phước Long chuyển về học tại ngôi trường này vào năm học 1989-1990. Thầy Hà vẫn nhớ như in dáng vẻ của ngôi trường thời điểm đó. “Khi đó, trường chỉ có một dãy phòng học hình bán nguyệt. Đến nay, dù nhiều lần sửa chữa nhỏ nhưng về cơ bản vẫn giữ nguyên hình dáng cũ. Từ mái trường này, biết bao thế hệ học trò đã trưởng thành, nhiều người thành đạt, có nhiều đóng góp cho xã hội” - thầy Hà tâm sự.

Tiếp bước các thế hệ đi trước, trong hơn 20 năm qua, Trường THCS Thác Mơ luôn là “lá cờ đầu” của ngành giáo dục thị xã Phước Long cũ.

Phát huy tinh thần trách nhiệm, tập thể sư phạm nhà trường luôn đoàn kết cùng nhau vượt qua khó khăn, nâng cao chất lượng dạy và học; chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, được cấp ủy, chính quyền và các bậc phụ huynh yên tâm tin tưởng, đánh giá cao. Với sự nỗ lực trong suốt những năm qua, Trường THCS Thác Mơ vinh dự nhận được bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiều phần thưởng khác.

Hải Yến