Kể cuộc chiến qua một cuộc tình

Không phải ngẫu nhiên mà giữa những ngày thu trong trẻo và dạt dào ý nghĩa này - khi nhân dân cả nước hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9, nhà văn, đạo diễn Đới Xuân Việt và Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt cuốn tiểu thuyết Lạc lối đến thiên đường.

Đại diện Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh tặng hoa chúc mừng tác giả Đới Xuân Việt nhân dịp ra mắt sách Lạc lối đến thiên đường vào ngày 9-8-2025.

Đọc sách về đề tài chiến tranh cách mạng trong bầu không khí, lòng tự hào dân tộc dâng trào để bạn đọc hiểu hơn về cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại của dân tộc ở một chiều kích khác, một góc nhìn khác, không kém phần nhân văn và ý nghĩa… Đó phải chăng là chất xúc tác để tác phẩm cất cánh và tìm được bến đậu trong lòng độc giả gần xa?

Một lăng kính mới mẻ

Hơn nửa thế kỷ đất nước sống trong hòa bình nhưng số lượng tác phẩm viết về đề tài chiến tranh cách mạng ngày càng nhiều thêm, cho thấy đây là một đề tài hấp dẫn các cây viết khi càng có độ lùi về thời gian, càng cho người ta thêm sự chiêm nghiệm sâu sắc, sáng rõ hơn về các giá trị, ý nghĩa của cuộc kháng chiến. Lần này, với sự xuất hiện của Lạc lối đến thiên đường, độc giả có thêm lăng kính mới mẻ, độc đáo để nhìn về cuộc kháng chiến hào hùng của dân tộc, đó là những điều bình dị, gần gũi, lãng mạn giữa chiến trường khốc liệt, đau thương...

“Tôi muốn gửi thông điệp và lời nhắn nhủ đến độc giả: Chỉ có tình yêu và khát vọng sống mới chữa lành được vết thương chiến tranh. Điều này không chỉ đúng trong cuộc kháng chiến giữ nước vĩ đại, mà còn đúng trong thời bình, khi chúng ta đang xây dựng đất nước tươi đẹp hơn, đàng hoàng hơn, nhưng không bao giờ quên những người đã ngã xuống, đã hy sinh thân mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc…” - nhà văn Đới Xuân Việt cho biết.

Nhà văn Đới Xuân Việt đưa bạn đọc về bối cảnh “Người ta gọi mùa hè năm 1972 ở Quảng Trị là mùa hè đỏ lửa. Không phải chỉ vì đạn pháo và bom các loại của Mỹ dội xuống dày đặc ở mảnh đất này, mà còn được phụ họa bởi thời tiết khắc nghiệt của dải đất dằng dặc khúc ruột miền Trung”. Ở vùng đất ấy, chiến tranh được khắc họa thật cam go, căng thẳng. Quân giải phóng và lính Việt Nam cộng hòa giành giật từng khu vực, từng cứ điểm Thành cổ Quảng Trị. Địch tăng cường ném bom B52 và pháo kích hàng vạn quả mỗi ngày.

Nhân vật chính của tiểu thuyết là Phương - chàng kỹ sư ở Thủ đô Hà Nội cần cù, chăm chỉ, rất có ý thức phấn đấu và rèn luyện, được phân công về đại đội sửa chữa xe ô tô vận tải cho các đơn vị hoạt động chiến trường Quảng Trị và 2 thanh niên xung phong: Thơm - Đào xinh xắn, hồn nhiên đóng quân cạnh đơn vị. 

Một lần máy bay địch thả bom, Phương bị trọng thương, sức ép của bom nổ làm anh bị chấn động thần kinh, ảnh hưởng đến nhận thức. Chính tình cảm nảy nở với Đào và Thơm trong thời gian dưỡng thương đã như một làn gió tốt lành “kéo” anh ra khỏi tình trạng nửa tỉnh nửa mơ để trở về hiện thực, hồi phục tâm trí.

Tình yêu và khát vọng sống

Chuyện tình trong Lạc lối đến thiên đường là tình yêu tay 3 được tác giả dùng ngòi bút nhân văn, lối viết nhẹ nhàng để soi chiếu vào sâu trong tâm hồn, từ đó nhận ra khát khao cháy bỏng của những thanh niên trai tráng trên mặt trận khói lửa. Cả Đào - Thơm cùng yêu Phương và Phương cũng dành tình cảm chân thành của mình cho 2 cô gái thanh niên xung phong ấy. Với Đào, anh “như lạc vào biển tình và mắc kẹt ở trong đó”, còn với Thơm, anh cũng đã vương vấn. Đưa ra tình huống và giải quyết tình huống tốt, nhà văn Đới Xuân Việt đã gỡ rối cho chuyện tình tay 3 bằng cách để Đào kín đáo rời xa Phương và vun vén cho Thơm và Phương.

Đới Xuân Việt sinh năm 1945, nguyên quán ở Thanh Hóa nhưng lớn lên tại Hà Nội. Ông nhập ngũ và tham gia Chiến dịch Quảng Trị năm 1972. Ông là đạo diễn, tác giả kịch bản của nhiều tác phẩm điện ảnh, truyền hình. Ông còn có niềm đam mê với văn chương, là tác giả một số tựa sách: Anh chỉ có mình em, Hoa đỗ quyên nở muộn, Truyền thuyết Nàng Tuyệt Vời, Về nơi nguồn cội..

Tình yêu trong thời kháng chiến tàn khốc, nơi sự sống, cái chết liền kề nhưng không vì thế mà bớt đi những đắm say, lãng mạn. Đó là những trang văn thực sự lôi cuốn, rất đời thường, song lại rất nên thơ, không hề dung tục, phản cảm: “Trên bầu trời, máy bay Mỹ xẹt qua, xẹt lại, gầm rú. Dưới bãi cỏ bên dòng suối, 2 người yêu nhau cứ yêu… Rồi những chiếc lá vàng rơi để cho ngọn gió cuốn đi về nơi hoang vắng. Chẳng có ai ở đó. Chẳng có gì ở đó. Chỉ có 2 người…”.

Rồi chuyện tình của Phương - Thơm trở nên trắc trở theo diễn biến gấp rút của thời cuộc lúc đó. Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, Mỹ rút quân khỏi miền Nam Việt Nam khiến cán cân lực lượng nghiêng về phía ta, mở ra thời cơ mới để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Phương được điều động về chiến trường, còn Thơm trở lại quê nhà cùng con trai.

Nhà văn Đới Xuân Việt dành những chương cuối tiểu thuyết để khắc họa tâm lý, tình cảnh 4 năm xa cách nhau của Thơm và Phương. Thơm một mình vất vả mang bầu, sinh con, đến khi ôm con về làng, chịu sự dè bỉu của dư luận, ép buộc đi bước nữa nhưng cô vẫn luôn thủy chung, kiên định trong tình yêu… Cuối cùng, hòa với niềm vui của ngày đại thắng, họ đã tìm thấy nhau, vỡ òa trong sự chúc phúc của đồng đội, gia đình…

Lâm Viên – Nhật Hạ