Ðồng Nai cần tận dụng cơ hội bứt phá từ liên kết vùng

Trước dấu mốc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh Đồng Nai đang đứng trước những yêu cầu mới về tầm nhìn phát triển, mô hình tăng trưởng và vai trò trong liên kết vùng.

Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết (đứng thứ 2 từ trái qua) và đồng chí Nguyễn Tấn Hưng (thứ 2 từ phải qua) thăm trung tâm điều độ nhà máy Thủy điện Thác Mơ, phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai. Ảnh tư liệu

Từ thực tiễn nhiều năm lãnh đạo tại tỉnh Bình Phước trước đây, đồng chí Nguyễn Tấn Hưng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bình Phước đã chia sẻ những kinh nghiệm và gợi mở quan trọng nhằm giúp Đồng Nai tận dụng thời cơ, vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp - logistics hiện đại, song hành cùng Thành phố Hồ Chí Minh.

Cơ hội định hình cực tăng trưởng và thúc đẩy liên kết vùng

Theo đồng chí Nguyễn Tấn Hưng, việc Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là bước ngoặt về mặt hành chính mà còn mở ra không gian phát triển mang tính chiến lược cho toàn vùng Đông Nam Bộ. Với vị trí cửa ngõ kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ, Đồng Nai đồng thời là đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống cao tốc, cảng biển và đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. “Nếu được định hướng đúng, Đồng Nai không chỉ là một cực tăng trưởng mà còn là đầu tàu lan tỏa, dẫn dắt phát triển cho cả khu vực” - đồng chí Nguyễn Tấn Hưng nhấn mạnh.

Thực tiễn cho thấy, khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, nhất là các tuyến giao thông kết nối liên vùng, sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Từ kinh nghiệm thực tế, đồng chí Nguyễn Tấn Hưng khẳng định: Không địa phương nào có thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài dòng chảy liên kết vùng. Tại tỉnh Bình Phước trước đây, chiến lược phát triển này đã được cụ thể hóa thông qua quy hoạch các khu công nghiệp theo hướng kết nối chặt chẽ với các trung tâm công nghiệp lân cận thuộc tỉnh Bình Dương và Đồng Nai (trước đây). Trước thời điểm sáp nhập, toàn tỉnh Bình Phước có 13 khu công nghiệp, nhiều khu nằm sát vùng giáp ranh, chủ động đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư. Song song đó, môi trường đầu tư không ngừng được cải thiện.

Khu công nghiệp Becamex Bình Phước - hình mẫu mô hình liên kết vùng tại phía Bắc tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Ngọc Thuận

Nổi bật trong số này là Dự án Khu công nghiệp Becamex Bình Phước - một điểm nhấn chiến lược góp phần nâng cao hiệu quả liên kết vùng. Với quy mô lớn và quy hoạch đồng bộ theo mô hình khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ hiện đại, dự án không chỉ thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư thứ cấp mà còn hình thành hệ sinh thái sản xuất - logistics hoàn chỉnh. Nhờ vị trí kết nối thuận lợi với Thành phố Hồ Chí Minh, khu công nghiệp này đóng vai trò “cầu nối” quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, giúp giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Đồng thời dự án còn góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông liên vùng, gia tăng giá trị đất đai và tạo việc làm cho lao động địa phương, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh.

“Liên kết vùng không chỉ là định hướng mà phải được cụ thể hóa bằng quy hoạch, hạ tầng và môi trường đầu tư thực chất” - đồng chí Nguyễn Tấn Hưng khẳng định. Theo đó, nếu Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm tài chính - dịch vụ thì Đồng Nai cần vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp - logistics hiện đại, đảm nhiệm vai trò trung chuyển, kết nối sản xuất và xuất khẩu cho toàn vùng.

Tái định vị vai trò trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Đề cập đến khu vực phía Bắc tỉnh Đồng Nai (địa bàn tỉnh Bình Phước trước đây), đồng chí Nguyễn Tấn Hưng nhận định: Đây là vùng còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt là về quỹ đất, nông nghiệp quy mô lớn và năng lượng tái tạo. Trong những năm gần đây, khu vực này đã được định hướng trở thành “vùng công nghiệp mới” với tốc độ tăng trưởng ấn tượng. GRDP bình quân đầu người năm 2024 đạt khoảng 108 triệu đồng; tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp tăng nhanh; nhiều dự án chế biến nông sản và năng lượng sạch được triển khai.

“Khu vực phía Bắc tỉnh cần được xem là vùng đệm chiến lược, vừa giảm áp lực đô thị hóa vừa tạo động lực tăng trưởng mới cho Đồng Nai”.

Đồng chí NGUYỄN TẤN HƯNG, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bình Phước trước đây

Để phát huy hiệu quả liên kết trong giai đoạn mới, đồng chí Nguyễn Tấn Hưng đề xuất 3 định hướng trọng tâm gồm: hình thành hành lang kinh tế Bắc - Nam kết nối trực tiếp trung tâm Đồng Nai với khu vực phía Bắc tỉnh; tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng công nghiệp - đô thị - nông nghiệp công nghệ cao; thu hút đầu tư có chọn lọc vào các lĩnh vực chế biến sâu, năng lượng tái tạo, công nghiệp hỗ trợ. Đồng thời cần xây dựng cơ chế điều phối vùng mang tính thể chế nhằm khắc phục tình trạng phát triển cục bộ, thiếu liên kết. Trong bối cảnh mới, Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để tái định vị vai trò trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo đồng chí Nguyễn Tấn Hưng, mục tiêu không chỉ là tăng trưởng nhanh mà còn phải phát triển bền vững, có chiều sâu. “Phát triển phải đặt trong tổng thể vùng. Khi liên kết được khơi thông, nguồn lực sẽ được tối ưu và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn” - đồng chí Nguyễn Tấn Hưng chia sẻ.

Với nền tảng sẵn có cùng định hướng phát triển phù hợp, Đồng Nai được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm công nghiệp - logistics hiện đại, đóng vai trò dẫn dắt và lan tỏa tăng trưởng cho toàn khu vực khi chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Hưng Cát