Vòng luẩn quẩn

700 triệu USD để nhập khẩu phân hóa học, thuốc trừ sâu hàng năm của Việt Nam. Con số không thể không làm cho tất cả những ai quan tâm đến nền nông nghiệp nước nhà, đến đời sống của hàng chục triệu nông dân không khỏi sửng sốt.

700 triệu USD để nhập khẩu phân hóa học, thuốc trừ sâu hàng năm của Việt Nam. Con số không thể không làm cho tất cả những ai quan tâm đến nền nông nghiệp nước nhà, đến đời sống của hàng chục triệu nông dân không khỏi sửng sốt.

Có lẽ chưa khi nào việc sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc kháng sinh trong chăn nuôi, sử dụng phân hóa học tràn lan như hiện nay. Không khó để bắt gặp hình ảnh từng đống bịch bóng, vỏ chai thuốc trừ sâu ngổn ngang khắp các con mương, cánh đồng, đó thật sự là những hình ảnh thật xót xa. Chưa bao giờ nền nông nghiệp Việt Nam phải đối mặt với khó khăn, thách thức như lúc này. Việt Nam cùng với Thái Lan luôn là những quốc gia dẫn đầu thế giới về xuất khẩu gạo, thế nhưng mấy triệu nông dân dầm mưa đội nắng cùng hàng trăm ngàn người lao động trong các nhà máy xay xát để xuất khẩu gạo hàng năm với năm cao nhất cũng chỉ được không quá 3,5 tỷ USD. Những năm gần đây, con số này ngày càng giảm và có năm chỉ còn trên 2 tỷ USD như năm 2016.

Tất nhiên, 700 triệu USD nhập khẩu thuốc trừ sâu và phân hóa học không chỉ để dùng cho trồng lúa, thế nhưng 700 triệu USD đã chiếm gần 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam hàng năm. Gần đây, khi Việt Nam chào hàng các mẫu gạo ra thị trường thế giới đã có nhiều mẫu không đạt yêu cầu. Hàng nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đã bị một số thị trường khó tính không chấp nhận. Nhìn sang nước láng giềng Campuchia, gần đây gạo của Campuchia được đánh giá là ngon nhất trên thế giới và nông dân Campuchia đã xuất khẩu gạo vào các thị trường vô cùng khó tính như: Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU)… Trong trồng lúa hiện nay, đa số người dân Campuchia không sử dụng thuốc trừ sâu, phân hóa học, vì vậy mỗi năm người dân Campuchia chỉ sản xuất một vụ lúa. Thế nhưng, có nghiên cứu đã chỉ ra rằng dù chỉ sản xuất một vụ trong một năm, nhưng lợi nhuận mà họ thu được bằng người nông dân Việt Nam sản xuất 3 vụ một năm.

Một nền nông nghiệp phát triển bền vững phải là nền nông nghiệp bảo đảm hài hòa các yếu tố, trong đó có bảo vệ môi sinh, môi trường. Nếu chỉ quá chú trọng vào sản lượng mà quên đi bảo vệ môi trường thì sản lượng ấy cũng sẽ chẳng ý nghĩa gì. Đó là chưa kể việc sử dụng vô tội vạ thuốc trừ sâu, phân hóa học trong sản xuất nông nghiệp hiện nay đã làm ô nhiễm môi trường, nguồn nước gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm cho con người. Sản xuất nông nghiệp cần một lượng nước rất lớn, tài nguyên nước không phải là vô tận và dù là loại tài nguyên tái tạo nhưng nếu khai thác, sử dụng không có kế hoạch làm ô nhiễm thì chúng cũng sẽ trở thành loại tài nguyên không tái tạo. Và, việc sử dụng vô tội vạ phân hóa học, thuốc trừ sâu trong sản xuất nông nghiệp hiện nay đang làm cho quá trình đó diễn ra nhanh hơn, khốc liệt hơn.        

Ngọc Anh