Nhân ngày Bác Hồ ra lời kêu gọi thi đua ái Quốc (11-6-1948 - 11-6-2007)
Tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Nhìn lại chặng đường cách mạng đã qua, phong trào thi đua yêu nước do Bác Hồ khởi xướng và trực tiếp lãnh đạo đã trở thành cao trào hành động cách mạng lôi cuốn cả dân tộc, góp phần làm nên chiến thắng trong sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc của dân tộc ta. Và từ khi đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới, phong trào thi đua có nội dung mới, động lực mới, tạo nên sự hấp dẫn mới cuốn hút mọi người.

Nhìn lại chặng đường cách mạng đã qua, phong trào thi đua yêu nước do Bác Hồ khởi xướng và trực tiếp lãnh đạo đã trở thành cao trào hành động cách mạng lôi cuốn cả dân tộc, góp phần làm nên chiến thắng trong sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc của dân tộc ta. Và từ khi đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới, phong trào thi đua có nội dung mới, động lực mới, tạo nên sự hấp dẫn mới cuốn hút mọi người.

Kể từ đầu năm 1946 đến tháng 10-1968, trong thời gian hơn 22 năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 30 lần nói về thi đua yêu nước.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thi đua là một biện pháp cực kỳ quan trọng thúc đẩy phong trào cách mạng nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu cách mạng đã đề ra. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động hàng loạt phong trào thi đua yêu nước qua các thời kỳ cách mạng. Nhiều phong trào thi đua đã đi vào lịch sử như: "Phong trào tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm, phong trào đền ơn đáp nghĩa đối với thương binh, gia đình liệt sĩ, phong trào người tốt việc tốt...".

Ngày 1-8-1949, trong Lời kêu gọi thi đua chuẩn bị tổng phản công, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "... Khẩu hiệu thi đua ái quốc, hiện nay là: "Tất cả để chiến thắng. Chiến thắng giặc thực dân. Chiến thắng giặc dốt. Chiến thắng giặc đói. Chiến thắng mọi tính xấu trong mình ta" (1).

Trong Thư gửi thanh niên, ngày 1-8-1951, Người khẳng định: "Thi đua là một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ" (2).

Tại Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc, ngày 1-5-1952, Người còn nhấn mạnh: "Thi đua cải tạo con người: Lao động sáng tạo xã hội, thi đua thì cải tạo con người" (3). Theo chủ tịch Hồ Chí Minh, thi đua không những nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội mà còn nhằm rèn luyện nhân cách cao đẹp cho con người.

Thi đua yêu nước phải trở thành một phong trào rộng khắp, liên tục, trên tất cả mọi lĩnh vực, thu hút mọi tầng lớp nhân dân. Trong Thơ chúc tết năm Kỷ Sửu, Người viết:

"... Người người thi đua.

Ngành ngành thi đua

Ngày ngày thi đua" (4)

Trong lời kêu gọi thi đua ái quốc, ngày 11-6-1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết:

"Các cụ phụ lão thi đua đốc thúc con cháu hăng hái tham gia mọi công việc,

Các cháu nhi đồng thi đua học hành và giúp việc người lớn, đồng bào phú hào thi đua mở mang doanh nghiệp,

Đồng bào công nông thi đua sản xuất,

Đồng bào trí thức và chuyên môn thi đua sáng tác và phát minh,

Nhân viên Chính phủ thi đua tận tụy làm việc, phụng sự nhân dân,

Bộ đội và dân quân thi đua giết cho nhiều giặc, đoạt cho nhiều súng.

Nói tóm lại, ai cũng thi đua, ai cũng tham gia kháng chiến và kiến quốc" (5).

Trong lời kêu gọi thi đua, ngày 1-8-1949, Người nhấn mạnh tính liên tục của thi đua: "Tưởng lầm rằng thi đua chỉ nhất thời. Thật ra thi đua là phải trường kỳ" (6)

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần dạy: Thi đua phải thiết thực, gắn với công việc hằng ngày của mỗi người, đem lại lợi ích cho cá nhân, cho cộng đồng và cho đất nước. Cũng trong lời kêu gọi nói trên, người viết: "Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác với những công việc làm hàng ngày. Thật ra, công việc hằng ngày chính là nền tảng thi đua... Thi đua ái quốc là ích lợi cho mình, ích lợi cho gia đình mình và ích lợi cho làng, cho nước, cho dân tộc..."(7).

Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu mọi phong trào thi đua yêu nước đều phải có sơ kết, tổng kết, kịp thời biểu dương, khen thưởng. Những hình thức khen thưởng đều có tác dụng động viên, khích lệ những người tham gia phong trào.

Trong Thư gửi thanh niên, ngày 1-8-1951, Người viết: "Sau đợt thi đua, phải thiết thực kiểm tra, tổng kết, phổ biến kinh nghiệm, khen thưởng những người kiểu mẫu, nâng đỡ những người kém cỏi" (8).

Trong suốt 24 năm trên cương vị nguyên thủ quốc gia, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thực sự quan tâm đến cuộc vận động thi đua yêu nước, từ những việc lớn là cùng với Trung ương Đảng và Chính phủ đề ra những chủ trương đúng đắn đến việc trực tiếp chỉ đạo những công việc cụ thể thúc đẩy phong trào cách mạng không ngừng tiến lên. Và chính bản thân Người là một tấm gương sáng ngời trong phong trào thi đua yêu nước. Khi kêu gọi nhân dân tham gia một phong trào thi đua nào đó thì Người bao giờ cũng tự mình tiên phong thực hiện.

Quán triệt Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, ngày 3-6-1998, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã ra chỉ thị số 35-CT-T.Ư về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới. Từ đó, các hình thức tổ chức thi đua rất đa dạng, phong phú, nội dung thiết thực, chất lượng các phong trào  từng bước được nâng dần...

Để các phong trào thi đua có hiệu quả như Chủ tịch Hồ Chí Minh mong muốn, cần phải tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp tổ chức các phong trào thi đua.

Nội dung thi đua phải nhằm vào những vấn đề bức xúc của từng thời kỳ cách mạng, bám sát vào nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị... chú trọng phát triển phong trào cả bề rộng lẫn bề sâu.

Các hình thức khen thưởng, tiêu chuẩn khen thưởng phải phù hợp cơ chế mới. Năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội cao nhất thiết phải là thước đo đánh giá thành tích để xét khen thưởng.

Tổ chức bộ máy cán bộ làm công tác thi đua từ Trung ương đến cơ sở cần được kiện toàn theo hướng tinh gọn, nâng cao về chất.

Nguyễn Xuyến

(1) (4) (5) (6) (7) - Hồ Chí Minh toàn tập NXBCTQG -H-1995-1996 - T.5- tr.660 - 557- 445- 658 - 658.

(2) (3) (8) - Sđd - T6-tr270 - 475-270.