Góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992: Vai trò giám sát của nhân dân được hiến định

Khoản 2, Điều 4 trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 ghi rõ: “Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình”.

Khoản 2, Điều 4 trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 ghi rõ: “Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình”. Đây là một trong những nội dung sửa đổi, bổ sung rất quan trọng, thể hiện tính chất nhân văn, dân chủ, khẳng định vai trò giám sát của nhân dân đối với mọi hoạt động lãnh đạo của Đảng.

Khoản 1, 2, 3 trong Điều 4 xác định rõ về vị trí, vai trò của Đảng, của các tổ chức Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị nhưng đồng thời cũng là một bộ phận của hệ thống ấy. Đảng không bao biện, làm thay, không lấn vai trò, chức năng Nhà nước hoặc bất kỳ một tổ chức chính trị xã hội nào.

* Phát huy vai trò giám sát của nhân dân

Trong hệ thống các nhóm giải pháp thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), có giải pháp “định kỳ tổ chức để nhân dân góp ý kiến xây dựng Đảng thông qua MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội”. Đây là một trong những giải pháp có ý nghĩa quan trọng, là cơ sở, căn cứ giúp tổ chức Đảng nắm chắc hơn, đầy đủ hơn đối với hoạt động lãnh đạo của mình, vai trò trách nhiệm, tính tiên phong gương mẫu, chất lượng, hiệu quả, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên của mình.

Cán bộ, chiến sĩ Trường đại học Nguyễn Huệ tham gia đóng góp ý kiến vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Hiến pháp trước đây chưa thể hiện đầy đủ vai trò giám sát của nhân dân, chức năng giám sát, phản biện xã hội chưa được luật hóa, nên có nhiều mặt, nhiều nơi, dân chủ chưa được phát huy đầy đủ, vai trò giám sát, phản biện xã hội của các tầng lớp nhân dân còn hạn chế. Không ít cấp ủy, tổ chức Đảng chưa có cơ chế, tạo điều kiện phát huy vai trò, trách nhiệm của quần chúng trong công tác kiểm tra, giám sát. Có những hòm thư, thùng góp ý có khi chỉ là hình thức; có những quy chế, quy định vô lý và gây khó khăn cho công tác phòng chống tiêu cực, tham nhũng; sai phạm của cán bộ, đảng viên mà không có sự giám sát của nhân dân.

* Phải được luật hóa

Trên con đường hoàn thiện quản lý xã hội bằng pháp luật, mọi nội dung cần phải được luật hóa. Sở dĩ có “một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên suy thoái…” cũng là do ta chưa có cơ chế, pháp luật chưa đầy đủ về vai trò giám sát của nhân dân. Một số trường hợp do nhận thức chưa đúng, hoặc cố ý đã viết đơn thư tố cáo giấu tên, mạo tên, vu cáo tổ chức Đảng và cán bộ, đảng viên với dụng ý xấu; bị kẻ xấu xúi giục, kích động tham gia khiếu kiện đông người trong khi không ít cấp ủy, tổ chức Đảng còn thiếu thiện chí, chưa thật sự chia sẻ, thông cảm, tạo điều kiện bảo vệ người dũng cảm đấu tranh, phê bình tố cáo đúng; chưa có cơ chế động viên khuyến khích quần chúng tích cực cộng tác giám sát tổ chức Đảng và đảng viên.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, nhân dân ta đã có nhiều đóng góp xây dựng Ðảng, nhiều ý kiến phản ánh đúng về đảng viên, tổ chức Đảng khi có dấu hiệu vi phạm. Có những người dân đã không quản ngại khó khăn, bị định kiến, mặc cảm, không sợ ảnh hưởng đến tính mạng, sinh mệnh chính trị, lo bị trả thù, trù dập… để phối hợp với tổ chức Đảng, các đoàn kiểm tra cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ, giúp việc kiểm tra, giám sát đạt chất lượng, hiệu quả.

Hiến pháp trao quyền giám sát cho nhân dân đối với hoạt động của Đảng, của tổ chức Đảng và đội ngũ đảng viên. Đây thực chất là bảo đảm quyền nhân dân được thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời theo đúng quy định của Ðảng và Nhà nước về chủ trương, chính sách, nhiệm vụ, giải pháp, kết quả kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật tổ chức Đảng, đảng viên. Hiến định quyền giám sát của nhân dân là quá trình dân chủ hóa, là cơ sở pháp lý quan trọng để ra đời các đạo luật bảo vệ, động viên, khen thưởng người dũng cảm đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, người tố cáo đúng. Được như vậy mới là: “Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình”.

Thạc sĩ Nguyễn Minh Đức

(Trường đại học Nguyễn Huệ)