Cấp phiếu lý lịch tư pháp: Chưa thể thực hiện đúng thời hạn quy định

Luật Lý lịch tư pháp (LLTP) đã bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2010, trong đó có quy định thời hạn cấp phiếu LLTP không quá 10 ngày. Thế nhưng, trên thực tế, hiện nay chưa thể cấp theo đúng hạn định.

Luật Lý lịch tư pháp (LLTP) đã bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2010, trong đó có quy định thời hạn cấp phiếu LLTP không quá 10 ngày. Thế nhưng, trên thực tế, hiện nay chưa thể cấp theo đúng hạn định.

* Nhu cầu ngày càng tăng

Theo thống kê của Sở Tư pháp, chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, Sở đã cấp 4.477 phiếu LLTP, tăng đột biến so với cả năm 2008 (cấp 5.142 phiếu) và năm 2009 (cấp 6.937 phiếu). Nếu như những năm trước, đa phần người cần phiếu LLTP  để làm các thủ tục xuất cảnh, xuất khẩu lao động, thì trong năm nay xuất hiện khá nhiều trường hợp yêu cầu cấp phiếu LLTP để làm thủ tục xin việc làm ở các doanh nghiệp trong nước, như: ngân hàng, chứng khoán, siêu thị, công ty cung cấp vệ sĩ...

Người dân chờ nhận phiếu LLTP tại Phòng hành chính tư pháp.

Luật LLTP có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7 có ý nghĩa quan trọng vì liên quan trực tiếp đến quyền của công dân và hoạt động của cơ quan tư pháp. Luật quy định công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam đều có quyền yêu cầu cấp phiếu LLTP để đáp ứng yêu cầu chứng minh cá nhân có hay không có án tích; có bị cấm hay không bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã; đồng thời, hỗ trợ hoạt động tố tụng hình sự, quản lý nhân sự, đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội cũng có quyền yêu cầu cấp phiếu LLTP.

Theo quy định, Sở Tư pháp thực hiện việc cấp phiếu LLTP trong các trường hợp sau: công dân Việt Nam thường trú hoặc tạm trú ở trong nước; công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài; người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam. Những trường hợp sau phải liên hệ Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia (thuộc Bộ Tư pháp) để yêu cầu cấp phiếu LLTP: công dân Việt Nam mà không xác định được nơi thường trú hoặc nơi tạm trú; người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam.

* ... Chờ các cơ quan khác xác minh

  Luật LLTP quy định, thời hạn cấp phiếu LLTP không quá 10 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Thế nhưng, theo Sở Tư pháp, hiện nay chưa thể cấp phiếu LLTP theo đúng thời hạn nêu trên. Nguyên nhân là do Sở Tư pháp chưa có cơ sở dữ liệu về án tích. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu về án tích mới bắt đầu thực hiện từ khi Luật LLTP có hiệu lực từ ngày 1-7-2010. Theo đó, tòa án phải chuyển bản án sau khi xét xử cho Sở Tư pháp; nhưng hiện nay chưa triển khai được vì chưa có nghị định, thông tư hướng dẫn thực hiện. Cũng theo Sở Tư pháp, để xây dựng một cơ sở dữ liệu về án tích theo Luật LLTP thì phải mất một thời gian dài, có thể lên đến 10 năm. Hiện nay, hồ sơ liên quan đến án tích do Công an tỉnh quản lý. Công an tỉnh vẫn tiếp tục thực hiện, trao đổi, cung cấp thông tin LLTP theo quy định tại Thông tư liên tịch số 07/1999/TTLT-BTP-BCA ngày 28-2-1999 của liên Bộ Công an và Bộ Tư pháp quy định việc cấp phiếu LLTP cho đến khi có thông tư liên tịch mới của liên ngành trung ương hướng dẫn thi hành.

Vì vậy, thời hạn cấp phiếu LLTP cho các đối tượng có yêu cầu tại Sở Tư pháp còn phụ thuộc vào thời gian xác minh và trả kết quả của các cơ quan chức năng có liên quan như: Công an tỉnh hoặc Trung tâm lý lịch quốc gia. Những trường hợp sau, Sở Tư pháp phải chờ kết quả từ Trung tâm lý lịch quốc gia: Người xin cấp LLTP đã cư trú ở nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương kể từ đủ 14 tuổi trở lên; công dân Việt Nam có thời gian cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài; người không xác định được nơi thường trú hoặc tạm trú. Đối với những trường hợp này, thông thường phải mất từ 40-80 ngày Sở Tư pháp mới có thể cấp LLTP cho những người có nhu cầu. Riêng trường hợp sau sẽ được giải quyết đúng hạn: Người yêu cầu cấp phiếu LLTP chỉ ở một nơi thường trú duy nhất trong tỉnh kể từ khi đủ 14 tuổi trở lên, không vi phạm pháp luật.                

Ngọc Thư