Từ năm 1997 đến nay, năm nào nước lũ từ thượng nguồn suối Ông Quế cũng đổ về xã Lộc An làm ngập hơn 320 căn nhà và bồi cát làm cho hàng trăm hécta đất đai tại đây không thể canh tác được. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho Lộc An trở thành xã nghèo nhất của huyện Long Thành...
Từ năm 1997 đến nay, năm nào nước lũ từ thượng nguồn suối Ông Quế cũng đổ về xã Lộc An làm ngập hơn 320 căn nhà và bồi cát làm cho hàng trăm hécta đất đai tại đây không thể canh tác được. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho Lộc An trở thành xã nghèo nhất của huyện Long Thành...
 |
* Ngập lụt "đến hẹn lại lên"
Tuy đã "quen" ứng phó với ngập lụt nhưng cơn mưa chiều ngày 14-6 vừa rồi cũng làm cho một số hộ dân ở các ấp: Bình Lâm, Hàng Gòn, Thanh Bình thuộc xã Lộc An, huyện Long Thành bị bất ngờ, vì lượng nước từ đầu nguồn về quá nhanh, tràn vào nhà làm cho nhiều hộ trở tay không kịp nên bị hư hỏng một số đồ dùng trong nhà. Theo các hộ dân ở đây cho biết, thì đây chưa phải là trận mưa lớn so với những năm trước, nhưng toàn khu vực đều bị ngập nước, có nơi ngập hơn 1m, mức nước lại dâng lên cũng nhanh hơn. Người dân rất lo lắng và cho rằng có khả năng năm nay sẽ bị ngập lụt nặng hơn những năm trước. Vì hàng năm cứ vào mùa mưa khoảng tháng 7-8 âm lịch thì ở đây mới bị ngập lụt. Nguyên nhân là do vị trí địa lý của khu vực này nằm ở phía hạ lưu của suối Ông Quế, lại có địa hình dốc, vì vậy cứ sau mỗi cơn mưa lớn là nước từ hai nhánh chính là: thượng nguồn của con suối Ông Quế và các rừng cây cao su của Nông trường cao su Long Thành và Nông trường cao su Bình Sơn đổ dồn về gây ra tình trạng ngập lụt cho toàn khu vực.
Mỗi năm trung bình người dân ở đây phải gánh chịu khoảng 5-7 trận lụt, mức nước lụt cao nhất có khi lên đến gần 2m. Ông Trần Minh Tâm, Chủ tịch xã Lộc An cho biết: "Chỉ cần một cơn mưa lớn kéo dài trên 30 phút là toàn bộ khu vực trên đều bị ngập nước và tình trạng này cứ lập đi lập lại hơn 10 năm nay. Vì vậy, hễ thấy trời chuyển mưa là gần 320 hộ dân ở xã Lộc An dường như đứng ngồi không yên, ai đi đâu cũng lo trở về nhà nhanh để khiêng, kê đồ đạc trong nhà lên cao chống ngập. Ngán nhất là mỗi khi trời mưa vào lúc nửa đêm, các thành viên ở 3 tổ chống lụt do xã thành lập bố trí ở 3 ấp đều phải thức canh mức nước, để còn kịp báo động cho bà con trong xã chuẩn bị đối phó với ngập lụt. Nếu thấy tình hình không khả quan thì điện báo cáo lên huyện xin hỗ trợ giúp bà con đối phó".
So với hai ấp: Bình Lâm và Thanh Bình, thì ấp Hàng Gòn là nơi bị ngập nặng nhất, do có vị trí thấp, nên nước lũ từ hai ấp trên đổ hết về ấp Hàng Gòn, sau đó mới thoát từ từ ra suối. Cũng do vậy mà thời gian bị lụt tại đây trung bình 7-9 tiếng đồng hồ, chậm hơn hai ấp trên khoảng 4 tiếng. Mỗi khi nước rút là người dân lại phải "chống chọi" với bao nhiêu thứ "xà bần" đọng lại trên sàn nhà do nước lũ cuốn từ nơi khác mang đến và đi tìm kiếm đồ đạc bị nước cuốn trôi. Anh Phan Văn Hồng, cư ngụ tại tổ 4, ấp Bình Lâm tâm sự: "Mỗi lần bị ngập nước, khổ nhất là việc kê dọn đồ đạc, có khi ngâm mình với nước gần 3 tiếng đồng hồ để chống chọi với nước lụt". Còn anh Nguyễn Đức Lập, nhà ở tổ 4, ấp Hàng Gòn thì kể: "Khoảng tháng 7 âm lịch năm ngoái, thấy mưa quá lớn, sợ đồ đạc bị hư, cả nhà lo dọn dẹp thu xếp. Đâu ngờ mực nước lụt lại lên nhanh quá, trở tay không kịp, mức nước khoảng 1,5m, đạt mức "kỷ lục" từ trước đến nay. Cả nhà bỏ hết đồ đạc dìu nhau tìm chỗ núp. Cũng may, lúc đó có ca nô cứu hộ của huyện vào chở lên gò nếu không thì khổ". Cứ vậy, mỗi lần có lụt là người dân phải "hì hục" khiêng, kê giường, tủ, đồ đạc trong nhà lên cao cho khỏi ướt. Còn lụt nhiều thì đi tìm chỗ lánh nạn đến khi nước rút lại quay về dọn dẹp, sắp xếp nhà cửa... Nhà chị Phạm Thị Kiều, ở tổ 3, ấp Hàng Gòn lúc nào cũng được treo sẵn một dãy móc trên nóc nhà để khi có lụt là treo đồ dùng lên. Nhà bà Quang thì có mấy cái ghế đẩu cao khoảng 60cm để dành kê tủ, giường...
* Sẽ hết bị ngập lụt vào mùa mưa 2010!?
Theo thống kê của UBND xã Lộc An, thì từ trước đến giờ chưa có thiệt hại về người và mức thiệt hại về vật chất do ngập lụ gây ra cũng không lớn, do người dân phòng bị tốt. Điều mà người dân lo nhất là tình trạng đất bị bồi cát sau mỗi trận lụt. Hiện tại, có khoảng 300 hécta đất không thể canh tác được do bị cát bồi, nhất là phần diện tích đất ở dọc theo suối Ông Quế. Chỉ cần một trận lụt lớn là mức cát bồi có khi lên đến 1m. Theo ông Trần Minh Tâm, thì: "Đây cũng là một trong những nguyên nhân "góp phần" làm cho xã Lộc An trở thành một xã nghèo nhất của huyện Long Thành. Để hạn chế tình trạng ngập lụt, địa phương cũng đã nhiều lần kiến nghị với cấp trên và làm việc với lãnh đạo của Nông trường cao su Long Thành và Nông trường cao su Bình Sơn về việc xây bờ bao cản nước trong rừng cao su nhưng xem ra không hiệu quả. Trước tình trạng trên, giải pháp chống ngập lụt cho toàn khu vực được các cơ quan chức năng đưa ra là xây hồ chứa nước chống lũ tại ấp Thanh Bình. Nhân dân trong xã rất phấn khởi khi hay tin này và hy vọng một sự thay đổi tích cực từ những lợi ích thiết thực mà công trình trên mang lại".
 |
| Ấp Thanh Bình được chọn làm địa điểm xây hồ chứa nước chống lũ Lộc An. |
Được biết, dự án xây hồ chứa nước chống lũ Lộc An đã được tỉnh phê duyệt từ hơn 4 năm nay (Quyết định số 800CT/UBT ngày 18-4-2004) nhưng đến giờ vẫn còn nằm trên giấy. Trong khi đó người dân thì đang mong mỏi từng ngày và hiện tại đang phải tiếp tục chuẩn bị đối phó với những trận ngập lụt đang tới gần kề. Ông Nguyễn Kim Sang, Trưởng phòng Kế hoạch - kỹ thuật, Ban quản lý dự án Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn cho biết: "Hiện tại phòng đang lập hồ sơ điều chỉnh tổng mức đầu tư và phê duyệt thiết kế kỹ thuật tổng dự toán công trình. Dự kiến vào đầu tháng 12-2009 sẽ thi công hoàn thành công trình vào cuối tháng 6-2010, với tổng kinh phí xây dựng khoảng 60 tỷ đồng". Công trình này khi được xây dựng hoàn chỉnh sẽ góp phần điều tiết, cắt giảm lũ cho vùng hạ lưu của suối Ông Quế, vì hồ có dung tích chứa được khoảng 2 triệu m3 nước (ứng với mức nước dâng cao nhất). Đây sẽ là nguồn dự trữ dùng để tưới nước cho khoảng 300 hécta đất canh tác dọc theo suối. Mong rằng khi công trình trên xây dựng hoàn thành sẽ góp phần làm thay đổi bộ mặt của xã Lộc An và đời sống của nhân dân trong xã bớt cơ cực hơn.
Đoàn Huy
