Quảng cáo, khuyến mại rượu, bia, thuốc lá có bị cấm?

Rượu, bia, thuốc lá là những loại hàng hóa phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) nên việc quảng cáo, giới thiệu sản phẩm cũng cần lưu ý.

Trẻ em, người dưới 18 tuổi hãy nói không với rượu, bia và thuốc lá. Ảnh: internet

Chẳng hạn, pháp luật cấm quảng cáo thuốc lá, rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên. Riêng rượu có nồng độ cồn dưới 15 độ và bia phải kèm cảnh báo sức khỏe, không hướng tới người dưới 18 tuổi, phụ nữ mang thai…

Nói không với khói thuốc, say xỉn

Pháp luật chỉ cấm hành vi bán, quảng cáo, giới thiệu, khuyến mại thuốc lá, rượu, bia đối với trẻ em, người dưới 18 tuổi. Đồng thời dùng các công cụ pháp lý để hạn chế việc quảng cáo, giới thiệu, khuyến khích sử dụng thuốc lá, rượu, bia đối với người trưởng thành như: áp dụng mức thuế suất cao, không được quảng cáo hoặc giới hạn quảng cáo và quảng cáo theo một quy trình chặt chẽ trên các nền tảng số, phương tiện thông tin đại chúng… Đây không chỉ là điều các bậc phụ huynh quan tâm mà cộng đồng, xã hội hướng đến.

Luật sư Nguyễn Đức, Đoàn Luật sư tỉnh cho biết: Thuốc lá, rượu, bia là hàng hóa phải chịu thuế TTĐB và thuộc nhóm hàng hóa chịu thuế suất và biểu thuế suất tuyệt đối theo biểu thuế TTĐB được quy định tại Điều 8 Luật Thuế TTĐB năm 2025. Theo đó, thuốc lá nói chung chịu thuế suất 75% kể từ ngày 1-1-2027. Còn đối với rượu có nồng độ cồn từ 20 độ trở lên và bia chịu thuế suất 65%, riêng rượu có nồng độ cồn dưới 20 độ thì chịu thuế suất 35% kể từ ngày 1-1-2026.

Ngoài chịu thuế TTĐB, Luật Quảng cáo năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) còn đưa thuốc lá, rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên vào nhóm hàng hóa không được quảng cáo. Rượu có nồng độ cồn dưới 15 độ và bia thuộc Danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt, việc quảng cáo phải đáp ứng các yêu cầu về nội dung quảng cáo theo quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Cũng theo luật sư Nguyễn Đức, không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá, rượu, bia nào được đánh giá là không ảnh hưởng tới sức khỏe, nhất là người dưới 18 tuổi, phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ. Cho nên việc pháp luật cấm hoặc hạn chế quảng cáo, giới thiệu các sản phẩm như thuốc lá, rượu, bia và đánh thuế TTĐB với mức thuế suất cao nhằm hướng tới xã hội khỏe mạnh, an toàn. Do đó, mọi công dân đều có quyền nói không và từ chối mọi hình thức tiếp xúc với thuốc lá, rượu, bia.

Việc cấm hay hạn chế đối với quảng cáo, khuyến mại rượu, bia và thuốc lá là cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu bệnh tật, hạn chế việc tiếp cận sản phẩm độc hại này, nhất là đối với người chưa thành niên và hạn chế được nhiều vấn đề xã hội phát sinh khác như: ảnh hưởng kinh tế gia đình, hạnh phúc cuộc sống, bất ổn về trật tự an toàn xã hội….

 Luật sư Nguyễn Đức, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai

Chế tài đối với sai phạm về quảng cáo, khuyến mại

Vậy việc quảng cáo, khuyến mại các sản phẩm rượu, bia, thuốc lá nếu sai phạm thì sẽ bị pháp luật chế tài ra sao?

Luật sư Nguyễn Thị Thảo, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho biết: Quảng cáo là việc sử dụng người, phương tiện nhằm giới thiệu đến người tiếp nhận quảng cáo về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định.

Tại khoản 2, Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 nghiêm cấm hành vi quảng cáo, khuyến mại thuốc lá; tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức. Riêng tại Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 nghiêm cấm hành vi: quảng cáo, khuyến mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi; quảng cáo rượu có độ cồn từ 15 độ trở lên; khuyến mại trong hoạt động kinh doanh rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên; sử dụng rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại dưới mọi hình thức.

Cũng theo luật sư Nguyễn Thị Thảo, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị chế tài theo quy định pháp luật, gây thiệt hại thì phải bồi thường. Trên cơ sở đó, tại Điều 33 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP, ngày 29-03-2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo có quy định, phạt tiền từ 50-70 triệu đồng đối với hành vi quảng cáo thuốc lá; quảng cáo rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên.

Còn tại Điều 29 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP, ngày 28-9-2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (gọi tắt là Nghị định 117) quy định xử phạt như sau: phạt tiền từ 500 ngàn đến 1 triệu đồng đối với hành vi vận động người khác sử dụng thuốc lá (khoản 2); phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức (khoản 4).

Riêng tại khoản 7, Điều 2 Nghị định số 124/2021/NĐ-CP, ngày 28-12-2021 của Chính phủ (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 117) quy định, phạt tiền từ 20-30 triệu đồng đối với các hành vi: khuyến mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi; khuyến mại trong hoạt động kinh doanh rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên; sử dụng rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại dưới mọi hình thức; khuyến mại rượu, bia có độ cồn dưới 15 độ không tuân thủ các quy định của pháp luật về khuyến mại.

Đoàn Phú