"Ông già hóa học" của nông dân

Đã bước vào tuổi "xưa nay hiếm", nhưng ông Nguyễn Đức Thạch, Chủ tịch Hội Hóa học Đồng Nai (thuộc Liên hiệp các Hội khoa học - kỹ thuật tỉnh) vẫn như con tằm vắt sức nhả tơ.

Đã bước vào tuổi "xưa nay hiếm", nhưng ông Nguyễn Đức Thạch, Chủ tịch Hội Hóa học Đồng Nai (thuộc Liên hiệp các Hội khoa học - kỹ thuật tỉnh) vẫn như con tằm vắt sức nhả tơ.

Nhận học vị tiến sĩ của Viện Hàn lâm khoa học Bungary, thông thạo ba ngoại ngữ, "ông già hóa học" được nhiều viện, trường có tiếng trong và ngoài nước mời tham gia giảng dạy và nghiên cứu. Suốt hơn 40 năm làm khoa học, ông đã có 6 công trình nghiên cứu lớn được công bố, 8 đề tài nghiên cứu khoa học, 4 tác phẩm dịch thuật và biên soạn 6 cuốn sách về vấn đề ứng dụng hóa học vào thực tiễn.

Ông Nguyễn Đức Thạch, Chủ tịch Hội Hóa học Đồng Nai.

Tròn 20 năm nghỉ hưu (từ năm 1990) là quãng thời gian "chín" trong nghiên cứu khoa học của ông khi ông được dành toàn bộ trí lực thực hiện những ý tưởng ấp ủ từ lâu. Trong thời gian này, ông đã có nhiều công trình nghiên cứu lớn mà ứng dụng của nó đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Một trong những quan tâm của ông là đời sống nông dân và nông nghiệp Việt Nam. Ông đã từng tích cực phát biểu tại nhiều cuộc họp lớn của tỉnh về vấn đề chăm lo cho nông dân, đặc biệt là đưa tiến bộ khoa học, kỹ thuật về nông thôn. Trong vai trò Chủ tịch Hội Hóa học, ông đã tổ chức 7 cuộc hội thảo với các chủ đề về hóa học trong đời sống, trong nông nghiệp. Ông cũng đã viết gần 200 bài báo đề xuất, những ý tưởng mới về chính sách tam nông, hóa học trong thực tiễn, hóa học đối với sức khỏe... đăng trên nhiều báo, tạp chí trong và ngoài tỉnh.

Hai ý tưởng ông tâm đắc nhất và cũng khiến ông trăn trở nhất là đào tạo công nhân nông nghiệp và dạy nghề cho nông dân. Ông tâm sự: "Mặc dù nông nghiệp, nông thôn, nông dân đã được quan tâm hơn, nhưng đời sống nông dân vẫn rất vất vả. Khi chu trình sản xuất nông nghiệp dài, sản xuất manh mún, mùa màng phụ thuộc quá nhiều vào thiên nhiên, sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam còn kém... thì chính sách tam nông cần phải quan tâm hơn nữa. Đào tạo nông dân thành những "công nhân nông nghiệp" để họ làm chủ sản xuất, hiểu được những tác động của mình vào sản xuất, nắm bắt kỹ thuật mới,  quy trình sản xuất hiện đại... Ít nhất, họ hiểu được đất của mình cần chất gì để bổ sung, chứ không phải kiểu thấy sâu rầy thì dùng thuốc trừ sâu, càng dùng nhiều, sâu rầy kháng thuốc mà đất cũng bị ngộ độc".

Từ hơn 10 năm trước, ông đã đề xuất với tỉnh ý tưởng dạy nghề cho nông dân. Ông chia sẻ: "Mấy năm nay, tỉnh đã triển khai chương trình dạy nghề nông thôn, tôi rất hoan nghênh. Thế nhưng hiện nay nông dân mới được dạy nghề ở mức giản đơn, chủ yếu nghề ngắn hạn, nhiều nghề chưa gắn với tình hình kinh tế, chưa gắn với điều kiện làm việc và sinh sống của bà con... Vì thế, nhiều người học xong không làm được, không sống được với nghề gây lãng phí cho cả đôi bên. Sao không dạy chính cái nghề mà nông dân đang có là nghề nông để có thể phát triển nông nghiệp kỹ thuật cao, để họ có thể làm giàu trên chính mảnh đất của mình, không phải ly hương tìm kế sinh nhai nơi đô thị".

Tâm huyết của "ông già hóa học" này còn nhiều. Dù tuổi cao, sức khỏe hạn chế, nhưng ông vẫn còn trăn trở vì chưa làm được gì nhiều cho nhà nông. Bởi trước khi trở thành nhà khoa học, ông vốn là một thanh niên nông thôn - nên ông có sự đồng cảm sâu sắc với nỗi nhọc nhằn của nông dân...

Uyên Uyên