Để không còn 'sạn' trong sách giáo khoa mới

Chuyện những "hạt sạn" trong sách giáo khoa hiện hành không phải là mới, nhưng chẳng hiểu sao 20 năm qua các cấp quản lý giáo dục và cơ quan có trách nhiệm vẫn tỏ ra lơ là trong việc sửa chữa, chỉnh lý.

Chuyện những “hạt sạn” trong sách giáo khoa hiện hành không phải là mới, nhưng chẳng hiểu sao 20 năm qua các cấp quản lý giáo dục và cơ quan có trách nhiệm vẫn tỏ ra lơ là trong việc sửa chữa, chỉnh lý.

Tôi may mắn được dự tập huấn việc thay sách giáo khoa ở tất cả các lớp của cấp tiểu học và cũng đã có nhiều góp ý, thắc mắc về dụng ý của những người biên soạn như: viết hoa, viết thường tùy tiện ở sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1, văn bản văn thơ không đúng với bản gốc, số liệu quá cũ, không còn tính thời sự... Và năm nào giáo viên cũng phải họp để góp ý cho sách giáo khoa. Thế nhưng mọi việc vẫn như cũ. Tốn công sức, chờ đợi mãi chẳng có kết quả gì, những giáo viên có kinh nghiệm, sáng tạo trong dạy học đã linh hoạt thoát ra khỏi sách bằng cách đưa từ, câu ứng dụng khác hợp lý hơn để học sinh hiểu được bài tốt nhất.

Lâu nay, giáo viên cứ nghĩ những bài văn, bài thơ, đoạn văn, đoạn thơ được đưa vào sách giáo khoa là người biên soạn đã xin ý kiến tác giả, nên khi nghe các nhà thơ nói chưa được hỏi thì ai cũng giật mình. Thật quá tùy tiện khi những người biên soạn đã “vô tư” thêm mắm dặm muối, sửa từ ngữ, cắt bớt làm mất đi giá trị của tác phẩm. Những phiên bản được sửa chữa ấy sẽ trở thành dị bản. Quá nguy hiểm, phản khoa học và sẽ là hệ lụy khi những “phiên bản” ấy được “nhân bản” và in sâu vào trí nhớ trẻ thơ. Sẽ ra sao nếu sau này các em phải ngơ ngác, nghi ngờ tính chân thực trước các tác phẩm có nhiều điểm khác biệt so với những gì đã được học?

Việc biên soạn sách giáo khoa thiếu khoa học, làm một cách cập rập, không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng khiến vướng vào những sai sót, quá tải... là điều hiển nhiên. Đây là bài học quá “đắt” của lần thay sách năm 2000. Để chương trình, sách giáo khoa năm 2020 không còn “sạn”, thiết nghĩ, các bộ sách giáo khoa mới cần được công bố rộng rãi, lấy ý kiến các nhà giáo dục, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, thầy cô giáo và phụ huynh trước khi được đưa vào thí điểm, thực hiện.

Hồng Đào