Tuổi thơ nặng gánh trên sàn diễn

Sự bùng nổ các chương trình truyền hình thực tế dành cho trẻ em đặt ra vấn đề: tuổi thơ trong sáng của các em có nguy cơ bị khai thác và lạm dụng bởi nhu cầu của người lớn.

Sự bùng nổ các chương trình truyền hình thực tế dành cho trẻ em đặt ra vấn đề: tuổi thơ trong sáng của các em có nguy cơ bị khai thác và lạm dụng bởi nhu cầu của người lớn.

“Liveshow tuần này sẽ là trận ra quân hoành tráng. “3 gà cưng” của đội chúng tôi sẽ hát 3 ca khúc với 3 phong cách khác nhau. Đ.A. máu lửa, Q.A. ngọt ngào và Q.T. lắng đọng”.

“Và bây giờ trận đấu xin được bắt đầu…”.

* Tuổi thơ sớm già

Đó là những âm thanh mà người ta thường nghe thấy từ các chương trình truyền hình thực tế dành cho trẻ em. Lời dẫn dù quen thuộc hay có thành sáo ngữ thì vẫn đầy kích động, làm người xem không khỏi cảm thấy hào hứng, muốn dõi theo những gì đang diễn ra trên sân khấu ngợp ánh sáng lộng lẫy và âm nhạc vui vẻ. Hình ảnh không khác mấy so với phiên bản gốc của nước ngoài.

Hình ảnh vũ đạo rất “người lớn” của 2 thí sinh trong cuộc thi Bước nhảy hoàn vũ nhí đang diễn ra. ảnh: LÝ VÕ PHÚ HƯNG

Tuy nhiên, điều bất thường là trong bản gốc, các em lên sân khấu nhìn tự nhiên như thể đang trong cuộc dã ngoại, trình diễn những gì là sở trường của mình. Còn trong phiên bản Việt, các thí sinh “nhí” trông rất căng thẳng với son phấn đậm tô cùng bộ cánh được chuẩn bị kỹ lưỡng. Những màn trình diễn gần như vắng bóng sự hồn nhiên, chỉ thể hiện như là kết quả quá trình “uốn nắn” của người lớn, từ cái vỗ tay cho đến cái hôn gió gửi đến khán giả ngồi bên dưới. Những cuộc thi nhảy như Vũ điệu tuổi xanh, Bước nhảy hoàn vũ nhí khiến người xem giật mình khi khoác cho các em bộ cánh của vũ nữ múa bụng hay vũ công sàn nhảy, làm những động tác khêu gợi của người lớn.

Hoặc như chương trình Giọng hát Việt nhí đang phát sóng, nhiều em phải gồng mình hát những bài nặng nề của người lớn. Tuổi thơ của các em cũng già đi, đầy tội tình trong những câu hát như “mẹ ngồi ru con đong đưa võng buồn”, “nỗi đau từng đêm giày xéo con chỉ mong được thứ tha”, “núi ơ hờ núi, thuyền ơ hờ thuyền”. Trẻ em bây giờ “lớn hơn người lớn tưởng”, thiếu những ca khúc phù hợp, hoặc cần cho các em sớm tiếp xúc với những ca khúc giá trị… là những lý do thường được các ban tổ chức đưa ra. Và rằng, không có cuộc thi thì cũng không có thí sinh, không có sân chơi phát hiện tài năng sớm cho các em.

* Cuộc vui vì người lớn

Nhưng thực tế, ý nghĩa tốt đẹp mà truyền hình thực tế thường phô trương không thể khỏa lấp được sự thật các trường, trung tâm bồi dưỡng năng khiếu mới là nơi mà năng khiếu của các em được phát hiện và rèn giũa. Sân khấu biểu diễn không ngoài mục đích giúp các em có được trải nghiệm vui, một nỗ lực nho nhỏ và đáng nhớ trong cuộc đời bước tới. Có thể thấy ở đây quá nhiều kỳ vọng và ham muốn của người lớn. Vẻ lấp lánh của sàn diễn, số tiền treo thưởng cao…khiến không ít phụ huynh sớm “dựng” tương lai cho con trong cuộc mê mỏi đưa bé chạy hết cuộc thi này qua cuộc thi khác.

Sự ra đời liên tiếp của các show truyền hình thực tế dành cho trẻ em trong 2 năm gần đây, còn được lý giải ở nguyên nhân thương mại. Trong khi các chương trình dành cho người lớn đã gần như bão hòa, thì chương trình trẻ em vẫn còn khả năng thu hút nhiều quảng cáo, nhà tài trợ, chưa kể lợi nhuận từ tin nhắn bình chọn, bán nhạc chuông, nhạc chờ…

Thực tế, nhìn vào giờ phát sóng thường sau 21 giờ những ngày cuối tuần và nội dung già dặn, có thể thấy đối tượng mà nhà tổ chức lẫn các nhãn hàng nhắm tới không phải là trẻ em, mà chính là… người lớn, đặc biệt các phụ huynh. Điều này có nghĩa các chương trình vô tư vi phạm Bộ luật Lao động, trong đó quy định thời gian làm việc của trẻ em không quá 4 giờ một ngày, 24 giờ một tuần và không sử dụng trẻ em làm thêm giờ và làm việc ban đêm. Chưa kể, thời gian chương trình kéo dài đã khiến nhiều bé ảnh hưởng đến việc học, và khi đoạt giải là có nguy cơ… bỏ học. Đây chính là những điểm mà các phụ huynh cần cân nhắc khi quyết định đưa con tham gia cuộc vui.

Nam Vũ