Mỹ đang chơi trò lá chắn tên lửa với Nga?

Washington mới đây đã nói với Moscow rằng nếu Nga giúp tháo gỡ cuộc khủng hoảng hạt nhân Iran thì Mỹ sẵn sàng từ bỏ kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Châu Âu, một tờ nhật báo Nga trích các nguồn tin từ Nhà Trắng hôm qua (2/3) cho hay.

Tân Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đưa ra lời đề nghị trên trong một bức thư gửi cho người đồng cấp Nga Dmitry Medvedev, tờ Kommersant cho biết.

Chương trình hạt nhân đầy tranh cãi của Iran được Mỹ đưa ra là cái cớ chính để Mỹ triển khai hệ thống lá chắn tên lửa ở Ba Lan và CH Czech. Kế hoạch này của Mỹ đã vấp phải sự phản đối kịch kiệt từ phía Nga vì nước này cho rằng nó là mối đe doạ đối với an ninh nước Nga. Tranh cãi xung quanh vấn đề lá chắn tên lửa đã làm trầm trọng thêm mối quan hệ giữa hai cựu đối thủ thời Chiến tranh Lạnh vốn đã căng thẳng vì một loạt những bất đồng trước đó.

Hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ đã trao đổi thư từ và đã có một cuộc điện đàm kể từ khi ông Obama lên nhậm chức hồi tháng 1, báo Kommersant cho biết. Cuộc gặp cấp cao nhất đầu tiên giữa Nga và Mỹ sẽ diễn ra vào cuối tuần này khi Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov có cuộc hội đàm với người đồng cấp Mỹ Hillary Clinton tại Geneva.

Theo tờ báo trên, Moscow vẫn chưa đưa ra câu trả lời chính thức với lời đề nghị của Tổng thống Obama. Tờ Kommersant cũng cho rằng sẽ chẳng thể có một quyết định nào được đưa ra trong cuộc gặp giữa ông Lavrov và bà Clinton.

Tuy nhiên, vấn đề này có thể sẽ được đưa ra bàn thảo khi Tổng thống Obama và Tổng thống Medvedev có cuộc gặp ở thủ đô London, Anh vào ngày 2/4 tới bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 về cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Những thông tin trước đó cho biết Tổng thống Medvedev cũng đã mời các nhà lãnh đạo Mỹ đến thăm Nga và ngày Tổng thống Obama có chuyến thăm đầu tiên đến đất nước rộng lớn nhất thế giới này có thể sẽ được thông báo tại thủ đô nước Anh.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo chí Tây Ban Nha hôm 1/3, Tổng thống Medvedev đã bày tỏ hy vọng sẽ thảo luận vấn đề lá chắn tên lửa với Tổng thống Obama ở London. Ông Medvedev cho biết ông hy vọng chính quyền mới sẽ áp dụng một “phương pháp tiếp cận sáng tạo hơn” trong vấn đề lá chắn tên lửa so với phương pháp của người tiền nhiệm.

"Chúng tôi đã nhận được những tín hiệu, những thông điệp từ những người đồng nghiệp Mỹ," Tổng thống Medvedev nói. "Tôi mong đợi những tín hiệu đó sẽ biến thành những đề nghị cụ thể. Tôi hy vọng sẽ thảo luận vấn đề cực kỳ quan trọng với Châu Âu này với Tổng thống Barack Obama."

Mỹ và các nước phương Tây nghi ngờ Tehran đang bí mật tìm cách sản xuất vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là để sản xuất điện năng.

Mỹ đang chơi trò lá chắn tên lửa với Nga?

Có thể nói, chính quyền Obama đang thương lượng, mặc cái với Nga về “cái giá” để nước này không triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo ở Ba Lan và CH Czech như mong muốn của Moscow.

Cựu Tổng thống George W. Bush có ý định lắp đặt 10 tên lửa đánh chặn ở Ba Lan và một hệ thống radar ở CH Czech gần với biên giới nước Nga. Hệ thống này được Mỹ nói rằng là để chống lại các cuộc tấn công từ Iran. Tân Tổng thống Obama vẫn chưa hạ màn kế hoạch đó mà chỉ ra lệnh xem xét tính thiết thực và hiệu quả của kế hoạch đó, đặc biệt là xét trên khía cạnh tiền bạc. Điều này có nghĩa là bất kỳ khả năng nào cũng có thể xảy ra, từ việc Washington sẵn sàng từ bỏ kế hoạch lá chắn tên lửa đến việc tái khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi nó hoặc là tạm dừng một thời gian để phân tích xem liệu Nhà Trắng có thể được thêm lợi ích gì từ việc từ bỏ kế hoạch đó. Nếu như vậy thì liệu những lợi ích đó có đáng để Mỹ nỗ lực từ bỏ kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa ở Đông Âu hay không?

Chuyến thăm kéo dài 3 ngày gần đây của Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski đến Washington cho thấy Nhà Trắng đang xem xét đến khả năng thứ 3.

Ngoại trưởng Sikorski cho biết sau cuộc hội đàm với người đồng cấp Mỹ Hillary Clinton hôm 25/2 rằng ông không biết liệu kế hoạch lá chắn tên lửa của Mỹ có còn tiếp tục được triển khai nữa hay không.

"Chính quyền Mỹ vẫn đang thảo luận các kế hoạch về hệ thống phòng thủ tên lửa ở Ba Lan. Họ vẫn chưa có quyết định cuối cùng," ông Sikorski cho biết.

Washington còn có các lý do khác để chơi trò lá chắn tên lửa với Nga. Ngoài vấn đề Iran như đã đề cập ở phần trên, Mỹ cho biết sẽ từ bỏ kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Ba Lan và CH Czech nếu Nga đồng ý cắt giảm 80% kho vũ khí hạt nhân chiến lược, đưa số lượng vũ khí hạt nhân của mỗi bên xuống con số 1.000.

Nga sẽ chẳng có lý do gì để vui mừng trước đề nghị trên của Mỹ vì nó không hề rõ ràng. Thực tế, tại sao Moscow lại cắt giảm các tên lửa đạn đạo trong khi Washington đang nỗ lực củng cố hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo và tiến tới việc sản xuất được những tên lửa hạt nhân có tầm xa lên tới 3.000km?

Nếu Nga cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược theo lời đề nghị của Mỹ sẽ đồng nghĩa với việc đem lại lợi thế to lớn cho Mỹ trong vấn đề phòng thủ tên lửa đạn đạo và các tên lửa tầm trung.

(Tổng hợp từ RIA, AP)