Hai đảng Mỹ trong ngày khởi đầu năm bầu cử

Cuộc đua tranh vị trí kế nhiệm Tổng thống Mỹ George Bush đã bắt đầu với cuộc bầu chọn ứng cử viên tổng thống của hai đảng chính, Cộng hòa và Dân chủ, ở bang Iowa.

Cuộc đua tranh vị trí kế nhiệm Tổng thống Mỹ George Bush đã bắt đầu với cuộc bầu chọn ứng cử viên tổng thống của hai đảng chính, Cộng hòa và Dân chủ, ở bang Iowa.

Được rút ngắn lại, giai đoạn bầu nội bộ đảng có thể được “khai thông” bằng việc lộ ra danh tính các ứng cử viên vào ngày 5/2. Ngày này được dân Mỹ gọi là “ngày thứ ba đặc biệt” bởi cử tri 20 bang lớn nhất ở Mỹ, trong đó có California và New York, đi bỏ phiếu. Danh tính các ứng cử viên cạnh tranh trong cuộc đua chính sẽ được biết chín tháng trước ngày 4/11.

Barack Obama (trái) thuộc đảng Dân chủ và Mike Huckabee thuộc đảng Cộng hòa vừa giành chiến thắng ở bang Iowa. Ảnh: AP.

Đảng Dân chủ, chiếm đa số trong Quốc hội từ năm 2006, đang có ưu thế để ung dung bước vào Nhà Trắng. Bản báo cáo của những người Cộng hòa đã bị tô đậm bởi cuộc chiến Iraq, nơi nhiều người cho rằng Mỹ đang thất bại. Thêm vào đó là cuộc tình trạng kinh tế trượt dốc do sự sụp đổ của thị trường bất động sản và cuộc khủng hoảng tín dụng.

Ai cũng hiểu rằng, những người đang muốn trở thành ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa giữ khoảng cách với chính sách của ông Bush. Đúng là họ đã từ chối đưa ra một lịch trình rút quân đội Mỹ khỏi Iraq - điều mà phe Dân chủ hứa hẹn, và muốn kéo dài tuổi thọ của kế hoạch giảm thuế đã được thông qua năm 2001 và 2003. Nhưng bù lại, chính sách mậu dịch tự do của vị Tổng thống mãn nhiệm đã bị hàng ngũ những người bảo thủ lên án: người Mỹ đang phải chịu cảnh thất thoát việc làm trong ngành công nghiệp, còn chiến dịch bảo hộ thì gặp phải những phản ứng nghịch ngày càng lớn.

Nhiều người Mỹ cho rằng nước họ chẳng được gì khi lao vào các cuộc xung đột ở “những nơi xa lắm”, nếu có chăng thì cam kết của Mỹ ở đó chỉ đem lại những nỗi thất vọng cay đắng và làm tăng thêm số lượng kẻ thù của Mỹ. Ý định rút lui càng lớn hơn trước những lo lắng về cuộc cạnh tranh kinh tế toàn cầu – ngay cả khi các doanh nghiệp Mỹ đang được lợi từ đồng đôla yếu – và sự ám ảnh của nạn nhập cư luôn dai dẳng trong một phần xã hội Mỹ.

Người ta có thể lo sợ rằng, chiến dịch tranh cử sắp tới sẽ bị chế ngự bởi những cuộc tranh luận về người nhập cư trái phép (hiện có 12 triệu người trong tổng số 300 triệu dân Mỹ) hoặc là về tôn giáo. Người ta có thể hy vọng rằng, cuộc bầu cử này – một cuộc bầu cử khó đoán sau cuộc chiến Iraq và các cuộc xung đột tinh thần xuất phát các lựa chọn của ông Bush trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố - sẽ dẫn tới một bài kiểm tra lòng tin và một sự định nghĩa lại vai trò của Mỹ trên thế giới.

Cuộc bầu cử này cũng chứng kiến lần đầu tiên, một người phụ nữ - bà Hillary Clinton – và một người da đen – ông Barack Obama – đăng đàn tranh cử tổng thống của đảng Dân chủ với những niềm hy vọng có cơ sở rằng mình sẽ giành chiến thắng. (Theo Le Monde)