Cựu binh Mỹ cung cấp thông tin tìm mộ liệt sĩ VN

06:10, 11/10/2006

Đại diện tổ chức Cựu chiến binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam (VVA) mới đây đã chuyển cho Liên hiệp Các tổ chức Hữu nghị hồ sơ họ thu thập được về 21 chiến sĩ Việt Nam hy sinh trong chiến tranh qua thông tin do các cựu binh Mỹ cung cấp.

Kể từ năm 1993, tổ chức này đã sang Việt Nam và bắt đầu chương trình “Sáng kiến Cựu chiến binh” (VITF). Qua đó, họ thu thập thông tin, tài liệu, bản đồ,v.v... liên quan đến bộ đội Việt Nam hy sinh, mất tích trong chiến đấu để giúp Việt Nam tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ. Cho đến nay VVA đã cung cấp thông tin liên quan đến 9.100 bộ đội hy sinh, giúp quy tập hài cốt khoảng 980 người.

VVA có 60.000 hội viên và 525 chi nhánh trên toàn nước Mỹ, được thành lập năm 1978. Người sáng lập là Robert Muller. Chủ tịch hiện nay là John Rowan.

Ông Jack Devine, phó chủ tịch VVA, giải thích: “Chúng tôi liên lạc với tất cả các hội viên, hỏi về các trận chiến họ đã tham dự, tìm hiểu xem họ còn giữ được các nhật ký, những bức ảnh, thông tin về các binh lính phía Việt Nam hay không. Có rất nhiều trường hợp chúng tôi thu được thông tin chính xác về các mộ chí”. Các di vật thu được sau đó sẽ được chuyển lại cho gia đình các liệt sĩ.

Năm 1994, trong chuyến đi đầu tiên, nhờ vào thông tin của một cựu chiến binh, VVA đã giúp Việt Nam phát hiện được một ngôi mộ tập thể của 350 bộ đội ở Tây Ninh. Ngược lại, phía Việt Nam cũng cung cấp thông tin hỗ trợ VVA tìm hài cốt các lính Mỹ mất tích trong chiến tranh, như ở Khâm Đức (Quảng Nam), nơi có nhiều binh sĩ Mỹ tử trận.

Đây là một công việc rất khó khăn. Cùng với thời gian, trí nhớ của các cựu binh cũng kém đi, nhiều người đã qua đời, hoàn cảnh địa hình của những nơi từng diễn ra các trận đánh cũng đã thay đổi. Có nơi trước kia là cánh đồng nay đã trở thành làng mạc.

Ông William Duker, cố vấn đặc biệt của Chủ tịch VVA, cho biết: “Ký ức không phải bao giờ cũng chính xác. Trong nhiều trường hợp, chúng tôi phải dựa vào các bức ảnh chụp địa hình trận đánh từ các máy bay trinh sát khi đó. Ngoài ra, chúng tôi cũng sử dụng công nghệ hiện đại như vệ tinh định vị”.

VVA còn thông qua các hội nghị trên toàn quốc, các cuộc tiếp xúc với cộng đồng, các kênh báo chí để kêu gọi sự hỗ trợ của các cựu binh bên ngoài hội và dân chúng. Bà Margaret Porter, Giám đốc Thông tin kiêm Chánh văn phòng của VVA, kể: “Chúng tôi quảng bá về sự hợp tác của phía Việt Nam và những trường hợp các hài cốt binh lính Mỹ được trả về cho gia đình họ để giành cảm tình của dân chúng. Tác giả Nelson DeMille từng viết một cuốn sách rất thành công Up Country, giúp cho nhiều người dân biết đến chương trình của chúng tôi. Trong cuốn sách có đăng một bức thư tình cảm động của một người lính Việt Nam đã hy sinh”.

Chủ nhiệm chương trình VITF Robert Maras bình luận: “Đây là trường hợp hiếm có khi các cựu binh ở cả hai phía hợp tác với nhau sau cuộc chiến, xoá bỏ hận thù để cùng giúp nhau tìm kiếm mộ những người đã khuất, vì không ai biết rõ hơn họ về điều gì đã xảy ra sau các trận đánh”.

Còn ông Jack Devine, Phó chủ tịch VVA, thì nói: “Những gì chúng tôi đang làm sẽ còn tiếp tục kể cả sau khi chúng tôi chết đi. Con cháu sẽ làm tiếp công việc của chúng tôi”. (VnExpress)