Chính phủ, báo chí Mỹ phải "bồi thường" hơn 1,6 triệu USD

05:06, 04/06/2006

Wen Ho Lee, nhà khoa học hạt nhân được nêu danh là mục tiêu của một cuộc điều tra gián điệp, sẽ nhận được hơn 1,6 triệu USD từ chính quyền liên bang và 5 tổ chức tin tức để từ bỏ cáo buộc thông tin rò rỉ từ chính phủ đã vi phạm đời tư của ông.

Ông Wen Ho Lee.

Chính phủ Mỹ sẽ trả 895.000 USD để ông Lee từ bỏ vụ kiện đã trình lên toà án năm 1999. Theo đó, nhà khoa học này cáo buộc các quan chức thời chính quyền Tổng thống Clinton tiết lộ cho báo chí rằng ông đang bị điều tra vì tội làm gián điệp cho Trung Quốc trong thời gian làm việc tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos tại New Mexico.

Ngoài ra, 2 hãng tin và 3 tờ báo là The Washington Post, The New York Times, The Los Angeles Times, ABC News và Associated Press cũng nhất trí trả 750.000 USD cho bị đơn vụ kiện. Các cơ quan báo chí này bị ông Lee kiện ra toà song không ai trong số các phóng viên của họ nằm trong danh sách bị buộc tội trực tiếp. Mặc dù vậy, các hãng tin trên đều đồng ý "bồi thường" để các nhân viên của mình không phải tiết lộ cho ông Lee tên nguồn tin, nếu toà án yêu cầu.

Việc chi trả trên, đặc biệt là có liên quan tới chính phủ Mỹ, là một việc hiếm, chưa từng có trong tiền lệ, Lucy Dalglish, Giám đốc điều hành Ủy ban phóng viên vì tự do báo chí cho biết. Ủy ban Phóng viên vì tự do báo chí là một tổ chức phi lợi nhuận, chuyên đưa ra những lời khuyên pháp lý cho phóng viên và các cơ quan tin tức.

Vụ thương thuyết giữa chính phủ Mỹ, các báo với ông Wen Ho Lee có thể khiến giới truyền thông rơi vào những vụ kiện khác liên quan tới Đạo luật Bảo vệ đời tư như vụ Steven J.Hatfill. Nhân viên liên bang này khởi kiện chính phủ sau khi bị báo chí chỉ mặt là người hưởng lợi trong vụ nhiễm độc than năm 2001, bà Lucy nói.

Lee, 67 tuổi, công dân Mỹ gốc Đài Loan, bị sa thải khỏi Trung tâm nghiên cứu vũ khí hạt nhân thuộc Los Alamos năm 1999 và bị biệt giam trong 9 tháng. Nhà khoa học này được trả tự do năm 2000 do giới chức không chứng minh được tội gián điệp dù ông này thừa nhận sai sót trong xử lý các file máy tính.

Sau khi Wen Ho Lee được trả tự do, Thẩm phán liên bang James Parker đã xin lỗi nhà khoa học này và buộc tội chính phủ Mỹ "làm cả đất nước bẽ mặt". Ngay sau khi được tha, ông Lee đệ đơn kiện Bộ Năng lượng và Bộ Tư pháp cũng như các phóng viên của 5 cơ quan báo chí.

Nhà khoa học này cáo buộc chính phủ tiết lộ thông tin sai lệch, và các phóng viên làm tổn hại danh tiếng của ông. Nhà khoa học này tuyên bố ông không thể kiếm được việc làm mới kể từ sau xì căng đan gián điệp.

Wen Ho Lee yêu cầu được biết tên những quan chức chính phủ đã tiết lộ thông tin về ông với báo giới. Lời cáo buộc của ông là nhóm quan chức trên đã vi phạm luật liên bang - cấm chính phủ tiết lộ các thông tin bí mật từ hồ sơ cá nhân của nhân viên. Vụ kiện của ông Wen Ho Lee có nhiều cơ giành thắng lợi sau khi hai toà án liên bang phán quyết các phóng viên có thể bị bắt nếu từ chối cung cấp nguồn tin.

Thẩm phán quận Rosemary M. Collyer đe doạ sẽ phạt nặng những phóng viên từ chối tiết lộ nguồn tin và mức phạt khiến họ cháy túi. Đó là các phóng viên Walter Pincus - The Washington Post, James Risen - The New York Times, Bob Drogin - The Los Angeles Times, H. Josef Hebert - Associated Press và Pierre Thomas - ABC News.

Sau thoả thuận 1,6 triệu USD, vụ kiện của nhà khoa học hạt nhân Wen Ho Lee cuối cùng đã chấm dứt. (Theo Washington Post, Seattle, AP)