Thực hiện việc điều chỉnh mức lương tối thiểu cho người lao động:
Các doanh nghiệp FDI đã săn sàng

Hôm nay 1-1-2008 là thời điểm bắt đầu có hiệu lực thi hành đối với các nghị định của Chính phủ về việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc trong các doanh nghiệp (DN) thuộc mọi thành phần kinh tế. Trong đó, nhiều người quan tâm đến Nghị định 168/NĐ-CP với đối tượng điều chỉnh là người lao động tại các DN đầu tư nước ngoài (FDI).

Hôm nay 1-1-2008 là thời điểm bắt đầu có hiệu lực thi hành đối với các nghị định của Chính phủ về việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc trong các doanh nghiệp (DN) thuộc mọi thành phần kinh tế. Trong đó, nhiều người quan tâm đến Nghị định 168/NĐ-CP với đối tượng điều chỉnh là người lao động tại các DN đầu tư nước ngoài (FDI). Về vấn đề này, phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với bà LÊ THỊ MỸ PHƯỢNG, Giám đốc Sở Lao động - thương binh và xã hội.

Bà Lê Thị Mỹ Phượng trong ngày khai trương sàn giao dịch việc làm Đồng Nai.

* Nhà nước và doanh nghiệp đều chủ động

* Phóng viên: Xin bà cho biết việc triển khai thực hiện Nghị định 168/NĐ-CP năm nay có gì khác so với việc thực hiện Nghị định 03/NĐ-CP vào năm trước?

- Bà Lê Thị Mỹ Phượng: Ngày 16-11-2007, Chính phủ ban hành các Nghị định 166, 167, 168/NĐ-CP. Đến ngày 5-12, Bộ Lao động -  thương binh và xã hội có công văn hướng dẫn thi hành các nghị định này rất chặt chẽ, rõ ràng và chi tiết. Điều này cho thấy năm nay nhà nước có sự chủ động hơn so với thời điểm ban hành Nghị định 03/NĐ-CP vào năm rồi, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành, địa phương chỉ đạo thực hiện.

Rút kinh nghiệm của việc thực hiện Nghị định 03/NĐ-CP trước đây chỉ hướng dẫn đến việc nâng lương cho những người mới, còn người cũ thì không quan tâm, tạo sự bất hợp lý nên đã xảy ra các cuộc đình công hàng loạt, trong công văn hướng dẫn thực hiện Nghị định 168/NĐ-CP, Bộ đã quy định cụ thể khoảng cách liền kề giữa các bậc lương tối thiểu là 5%.

Đặc biệt, năm nay Bộ hướng dẫn việc xây dựng thang, bảng lương mới phải có sự thống nhất với công đoàn cơ sở. Mốc thời gian cụ thể là phương án này phải được sự thống nhất trước ngày 25-12-2007, và trước ngày 1-1-2008 người lao động phải được biết cụ thể lương của mình là bao nhiêu, tăng bao nhiêu so với mức cũ.

* Lộ trình triển khai thực hiện Nghị định 168/NĐ-CP năm nay đã được Sở lên kế hoạch như thế nào? Bà có thể sơ bộ đánh giá tình hình chấp hành của các DN?

 - Phải nói rằng, lần này chúng tôi cảm thấy hết sức lo lắng. Bởi vì việc tăng lương thực hiện ngay từ đầu năm dương lịch 2008, quá gần kề với đợt thưởng Tết âm lịch và đợt nâng lương hàng năm của các doanh nghiệp. Nghĩa là trong một khoảng thời gian ngắn DN phải chi ra một lượng tiền khá lớn. Thêm một điểm nữa là lần này, ngoại trừ TP. Biên Hòa thì các huyện Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Vĩnh Cửu và TX. Long Khánh đều được nâng lên khu vực loại 2, có nghĩa là ở khu vực Biên Hòa nâng lương tối thiểu từ 790 ngàn đồng/tháng lên 900 ngàn đồng/tháng, mức chênh lệch chỉ khoảng 110 ngàn đồng, nhưng với các khu vực loại 2 còn lại phải nâng từ 710 ngàn đồng/tháng lên thẳng 900 ngàn đồng/tháng, mức điều chỉnh mới lên đến 190 ngàn đồng/tháng.

Chúng tôi đã phối hợp với Liên đoàn lao động tỉnh và Ban quản lý các khu công nghiệp có kế hoạch về lộ trình triển khai thực hiện và trình lên UBND tỉnh xem xét. Bước đầu tiên, chúng tôi có những buổi làm việc với từng hiệp hội các DN Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Tiếp đó, chúng tôi làm việc với 10 DN lớn trong ngành giày da, may mặc có đông lao động thuộc hệ thống Nike. Qua làm việc, chúng tôi nhận thấy hầu hết DN đều có sự chuẩn bị cho phương án tăng lương từ giữa năm 2007. Vì thế, việc triển khai thực hiện nghị định cho đến giờ là rất thuận lợi.

* Doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó

* Thưa bà, nói như vậy là việc thực hiện tăng lương tối thiểu ở các DN tại Đồng Nai đều thuận lợi?

- Cũng không hẳn như thế. Sau khi làm việc với các hiệp hội và DN lớn có đông lao động, ngày 18-12-2007, UBND tỉnh có tổ chức buổi triển khai thực hiện nghị định đại trà đến tất cả các DN FDI trên địa bàn. Trong buổi làm việc này, chúng tôi nhận được rất nhiều ý kiến thắc mắc: điều chỉnh mà không tăng lương có được không? Chỉ điều chỉnh lương tối thiểu cho công nhân nào còn dưới mức quy định được không? Đa số thắc mắc đều rơi vào các DN vừa và nhỏ.

Ở Đồng Nai hiện nay, số lượng DN FDI có quy mô nhỏ rất đông, chiếm một nửa trong tổng số các DN FDI. Những DN này quản lý theo kiểu gia đình, năng lực tài chính hạn chế nên việc điều chỉnh lương tối thiểu dẫn đến tăng quỹ lương thật sự là một khó khăn với họ. Tuy nhiên, dù có khó khăn đến đâu thì cũng phải cương quyết thực hiện.

* Đợt điều chỉnh lương tối thiểu này liệu có xảy ra trường hợp DN cắt giảm các khoản phụ cấp, trợ cấp để bù vào khoản tăng lương khiến thực tế thu nhập của người lao động sau khi điều chỉnh vẫn như cũ hay không? Làm sao có thể kịp thời phát hiện để bảo vệ quyền lợi cho người lao động, thưa bà?

- Nói chung, đợt tăng lương này người lao động đều phấn khởi. Tôi không nghĩ năm nay có doanh nghiệp nào dám làm động tác đó. Các văn bản hướng dẫn đã có quy định rất rõ là không DN nào được cắt giảm các khoản phụ cấp, trợ cấp để bù vào lương. Người lao động hiện nay cũng được trang bị kiến thức, nắm rõ về quyền lợi của mình, và họ sẽ phản ứng nếu quyền lợi bị ảnh hưởng.

Sở đã đề xuất UBND tỉnh sau ngày 1-1-2008 lập ra 3 đoàn, đi kiểm tra tình hình thực hiện tại các DN nhằm kịp thời phát hiện và chấn chỉnh để tránh nguy cơ xảy ra tranh chấp lao động và đình công.

* Xin cảm ơn bà!

Thanh Thúy (thực hiện)