Xét tốt nghiệp THCS năm học 2005-2006 và tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2006-2007:
Chỉ có một điểm chuẩn cho tất cả các ban

Ông Đỗ Hữu Tài

Năm học 2005-2006 là năm học có nhiều điểm mới ở các kỳ thi tốt nghiệp cuối cấp: năm học đầu tiên học sinh (HS) lớp 9 trong cả nước sẽ không phải thi tốt nghiệp THCS, trong khi có khóa HS đầu tiên thi tốt nghiệp theo chương trình THPT phân ban thí điểm. Liên quan đến điều này là hàng loạt câu hỏi khác: Đồng Nai sẽ xét tốt nghiệp THCS và xét tuyển vào lớp 10 như thế nào khi bỏ thi; chọn lựa và đăng ký vào lớp 10 phân ban ra sao... Phóng viên báo  Đồng Nai đã đặt những câu hỏi này với ông ĐỖ HỮU TÀI, Phó giám đốc Sở Giáo dục - đào tạo (GD-ĐT).

* Xét tốt nghiệp THCS: Theo quy chế Bộ ban hành, phản ánh đúng chất lượng giáo dục

* Phóng viên: Thưa ông, đây là năm học đầu tiên bỏ thi tốt nghiệp THCS, Bộ GD-ĐT đã ban hành quy chế xét công nhận tốt nghiệp và hướng dẫn các địa phương thực hiện phương án tuyển sinh vào lớp 10. Đồng Nai sẽ tiến hành xét công nhận tốt nghiệp THCS như thế nào để đảm bảo công bằng, chính xác và phản ánh đúng chất lượng giáo dục?

- Ông Đỗ Hữu Tài: Hiện Sở đã có văn bản hướng dẫn chi tiết cách đánh giá cuối cấp và  xét công nhận tốt nghiệp THCS theo quy chế của Bộ GD-ĐT. Trong điều kiện bỏ thi tốt nghiệp, chúng tôi đã chỉ đạo các trường thực hiện chặt chẽ chương trình lớp 9, dạy đầy đủ các môn, đánh giá HS chặt chẽ ngay từ đầu năm học, điểm số qua các bài kiểm tra định kỳ, học kỳ và đó chính là cơ sở đánh giá kết quả học tập cuối cùng khi HS hoàn thành chương trình năm học, cấp học. Đây cũng chính là kết quả để xét công nhận tốt nghiệp và tuyển sinh vào lớp 10.

* Dù có những tiêu chí cụ thể nhưng liệu rằng việc đánh giá công nhận kết quả ở mỗi trường, mỗi địa phương có khác nhau không, thưa ông?

- Cơ sở xét công nhận kết quả tốt nghiệp căn cứ vào kết quả học tập và rèn luyện đạo đức của năm học lớp 9 và cả 4 năm học THCS được ghi nhận trong học bạ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, việc kiểm tra đánh giá và công nhận ở mỗi giáo viên, ở mỗi trường không giống nhau sẽ dẫn đến kết quả công nhận tốt nghiệp ở mỗi trường, mỗi địa phương không giống nhau. Chính vì thế, Sở đặc biệt lưu ý các trường, các địa phương cần có tính thống nhất trong chỉ đạo và thực hiện để đảm bảo công bằng. Trong cùng một huyện, thị xã, thành phố, các trường THCS phải đánh giá thống nhất, tránh tình trạng nơi này đánh giá thoáng, rộng rãi thì kết quả tốt nghiệp cao, nơi kia nghiêm túc, chặt chẽ thì kết quả tốt nghiệp thấp. Không thể chấp nhận tình trạng nơi có điều kiện học tập thuận lợi, tổ chức giảng dạy tốt nhưng do cách đánh giá nghiêm túc, chặt chẽ lại có kết quả tốt nghiệp không cao bằng những nơi học tập, giảng dạy chưa tốt lại có kết quả cao do cách đánh giá dễ dãi. Tuy cách xét công nhận tốt nghiệp năm nay có nhiều điểm mới, phức tạp hơn nhưng đều phải đảm bảo nguyên tắc chung là công bằng, chính xác, đúng thực chất, vì đây chính là cơ sở để xét vào THPT.

* Tuyển sinh vào lớp 10: Xét tuyển và thi tuyển

* Thưa ông, HS lớp 9 tại Đồng Nai sẽ vào lớp 10 bằng hình thức tuyển sinh nào?

- Chúng tôi đã chuẩn bị phương án tuyển sinh vào lớp 10 dưới hai hình thức xét tuyển và thi tuyển để trình UBND tỉnh phê duyệt. Cụ thể, ngoài Trường THPT Lương Thế Vinh sẽ tuyển sinh riêng vì đây là trường chuyên, các trường công lập sẽ tổ chức thi tuyển nếu chênh lệch giữa chỉ tiêu được giao so với tổng số học sinh dự tuyển từ 20% trở lên (những trường, những địa phương có áp lực tuyển sinh lớn như các trường khu vực nội thành, trung tâm) và sẽ xét tuyển nếu chênh lệch này dưới 20%. Các trường ngoài công lập sẽ tiến hành xét tuyển. Như vậy, sẽ có 2 đợt tuyển sinh vào lớp 10.

* Phương thức tổ chức thi tuyển và xét tuyển ra sao, thưa ông?

- Thi hay xét tuyển HS đều có 1 nguyện vọng để đăng ký trước khi thi. Ở những nơi tổ chức thi, mỗi trường sẽ thành lập một hội đồng thi, đề thi do Sở GD-ĐT ra thống nhất cho tất cả các trường tổ chức thi tuyển và cũng tiến hành chấm tập trung tại 1 hội đồng chấm thi. HS ở các trường xét tuyển chỉ nộp đơn vào các trường này. Điểm chuẩn sẽ do từng trường có tổ chức thi (hoặc xét tuyển) đề xuất trên cơ sở chỉ tiêu tuyển sinh của trường và điểm tuyển của HS.

* Ngoài 2 môn Toán và Văn theo quy định, Sở GD-ĐT sẽ chọn môn thứ ba còn lại là gì và bao giờ mới công bố?

- Quy chế của Bộ yêu cầu công bố môn thứ ba trước thời điểm tổ chức thi tuyển 15 ngày. Sở GD-ĐT dự kiến tổ chức thi vào ngày 22-6. Như vậy, Sở sẽ công bố môn thứ ba vào cuối tháng 5. Hiện Sở chưa công bố môn thứ ba môn thi để các trường vẫn đảm bảo dạy và học đúng chương trình, không đi trước, bỏ sót chương trình, hạn chế tình trạng học dồn, cắt xén chương trình, chỉ tập trung ôn luyện các môn thi.

* Thưa ông, năm học 2006-2007 là năm đầu tiên thực hiện phân ban đại trà. Như vậy, phương hướng giải quyết vấn đề lựa chọn, sắp xếp HS vào các ban như thế nào và điểm trúng tuyển sẽ là điểm chung  hay mỗi ban có một điểm chuẩn riêng?

- HS sẽ nộp đơn dự tuyển khi các trường công bố phương án tuyển sinh và kế hoạch phân ban, chỉ tiêu các ban. Sở sẽ chỉ đạo tách việc tuyển sinh vào lớp 10 với việc sắp xếp phân ban cho HS thành 2 khâu khác nhau. Điểm trúng tuyển sẽ là điểm chung vì như vậy sẽ tuyển được HS có năng lực đều hơn. Sau khi trúng tuyển vào trường, HS sẽ được chia ban ngay từ lớp 10 theo hướng tôn trọng nguyện vọng của HS nhưng phải có hướng dẫn, phải tùy thuộc vào tình hình địa phương. HS được chọn ban theo nguyên tắc, căn cứ theo năng lực thực tế thể hiện qua bài thi và phương án phân ban của từng trường.

* Phương án tuyển sinh của các trường sẽ có đủ ba ban gồm Khoa học tự nhiên (A), khoa học xã hội và nhân văn (C) và ban cơ bản không, thưa ông?

- Bộ chủ trương tùy theo điều kiện thực tiễn của nhà trường, hiệu trưởng các trường THPT được đề xuất phương án phân ban của trường mình và đề nghị giám đốc Sở GD-ĐT phê duyệt. Có thể có trường có đủ ba ban nhưng cũng có trường chỉ có một ban. Điều này còn tùy thuộc vào cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và nhất là tình hình nguồn nhân lực thực tế của mỗi địa phương.

* Như thế HS chỉ được chọn học ban mà nhà trường có chứ không hẳn là chọn ban theo nguyện vọng. Điều này sẽ thuận lợi cho công tác quản lý nhưng e rằng sẽ giới hạn sự chọn lựa của HS?

- Bộ chủ trương khuyến khích các trường cố gắng có nhiều ban để HS chọn lựa. Tuy nhiên, Bộ cũng nhấn mạnh đến điều kiện thực tiễn của nhà trường có đáp ứng yêu cầu dạy đủ các ban không. Điều này cần phải căn nhắc trong điều kiện trình độ giáo viên và cơ sở vật chất của ta hiện tại chưa đảm bảo để tất cả các trường đều dạy các môn nâng cao, tự chọn vốn định hình rất rõ trong chương trình phân ban.

 Thực tế từ 4 trường đang thí điểm phân ban cho thấy, HS chọn lựa ban A nhiều hơn ban C. Trong khi đó, ban cơ bản lại được hiểu là ban chuẩn, gần với chương trình cải cách hiện hành.

* Có ý kiến cho rằng Sở đã can thiệp quá nhiều vào việc tuyển sinh của các trường... Và cũng đã có  ý kiến cho rằng, liệu có tình trạng "chạy trường", xét "chiếu cố cá biệt" như mọi năm không, thưa ông?

- Theo phân cấp trách nhiệm và quyền hạn, phương án tuyển sinh là do các trường đề xuất. Hiệu trưởng có toàn quyền quyết định và chịu trách nhiệm việc tuyển sinh của trường mình. Trường hợp nào nhận được hay  không nhận, hiệu trưởng trả lời dứt khoát với phụ huynh, học sinh, tránh trường hợp né tránh giải quyết và đùn đẩy đơn xét tuyển về Sở.

Trong thời gian qua, cũng có trường hợp là con em lãnh đạo, cũng có trường hợp thuộc diện gia đình chính sách mà Sở phải giải quyết. Điều này thú thật chúng tôi cũng lấy làm bức xúc. Nhưng năm nay, Sở kiên quyết chỉ đạo không giải quyết bất cứ trường hợp nào? Hơn ba mươi năm rồi còn gì, giải quyết chế độ chính sách ở chỗ khác chứ tuyển sinh phải đảm bảo tính công bằng.

* Xin cám ơn ông!

Thu Trang (thực hiện)