Cẩn trọng với những loại mắt kính không đạt chuẩn
Kỳ 2: Giật mình khi đi khám mắt

Từ cận thị, viễn thị, đến loạn thị..., các cơ sở bán mắt kính đều có thể đo, khám và bán kính thuốc cho mọi người. Sự thật những cơ sở kính thuốc hiện nay kinh doanh chất lượng ra sao?

Từ cận thị, viễn thị, đến loạn thị..., các cơ sở bán mắt kính đều có thể đo, khám và bán kính thuốc cho mọi người. Sự thật những cơ sở kính thuốc hiện nay kinh doanh chất lượng ra sao?

Dạo quanh một vòng TP.Biên Hòa mới thấy rõ các cơ sở kinh doanh kính thuốc mọc lên khắp nơi, từ những cửa tiệm hoành tráng chuyên trách có bác sĩ đảm nhiệm đến những cửa hàng nhỏ bán đồng hồ, vật gia dụng kiêm luôn bán kính thuốc.

* Làm ăn "chuyên nghiệp"?

Trong vai một sinh viên đi khám mắt để đo kính cận thị, tôi tìm đến cửa hàng kính thuốc nằm trên đường Đồng Khởi, phường Tân Hiệp. Vừa dừng xe trước cửa hiệu, tôi không khỏi choáng ngợp trước những tấm pa-nô quảng cáo treo trước cửa hiệu. Nào là cắt kính theo toa bác sĩ, luôn chăm sóc đôi mắt của bạn, đo mắt bằng máy tự động chính xác cao... Thấy có người bước vào xem kính, hai chàng thanh niên trông tiệm niềm nở tư vấn cho khách hàng. Anh thanh niên khoảng 26 tuổi nói: "Ở đây chúng tôi có đủ các loại mặt hàng, từ hàng hiệu nhập khẩu nước ngoài đến những loại kính giá bình dân". Bước đến quầy "kính xịn", dù bên ngoài tủ dán hiệu Gucci nhưng khi tôi cầm lên quan sát, bằng mắt thường cũng dễ nhận ra những lỗi cơ bản về độ bóng, dẻo, sắc nét... chứ chưa bàn đến chất lượng bên trong. Thấy khách có vẻ đắn đo, anh nhân viên đứng gần đó liền nhanh miệng giải thích: "Hàng hiệu hẳn hoi đó, chị yên tâm đi. Chúng tôi sẽ để giá mềm cho, bảo đảm chị không bị hớ đâu". 

Bên ngoài là những biển hiệu quảng cáo rầm rộ, uy tín...

Bước đến chỗ đo khám mắt miễn phí như tấm biển bên ngoài quảng cáo, tôi thực sự ngỡ ngàng trước những thiết bị được tự cho là hiện đại, chính xác cao. Quan sát xung quanh, tôi không thấy đâu ra giấy chứng nhận của nhân viên đã qua kỳ sát hạch hiểu biết về nghề kính thuốc. Tất cả chỉ là dựa trên thông số đo đạc trên chiếc máy cũ nhèm rồi nhân viên cho khách hàng ngó lên bảng chữ cái và đánh vần. Nếu khách tự thấy lờ mờ và yêu cầu chỉnh độ, những nhân viên thay vì tư vấn và giải thích cho khách hàng hiểu rõ thì lại "ngoan ngoãn" thay đổi độ tùy theo ý muốn của khách. Mọi việc chỉ là nhắm chừng và ước đoán, vì phần đông những nhân viên trong cửa hàng kính thuốc đều học nghề theo kinh nghiệm chứ ít ai trải qua khóa đào tạo bài bản.

Được anh nhân viên ở đây thông báo tôi cận thị 3.5 độ mắt trái và 2 độ mắt phải, tôi xin phép rút lui và hẹn bữa sau đến cắt kính. Đến các tiệm kính V., P., H... trên đường Cách mạng tháng Tám (phường Thanh Bình), điều dễ dàng nhận ra những điểm chung tại đây là phần lớn những tiệm kính thuốc quanh khu vực chợ Biên Hòa đều kiêm bán đồng hồ song song với kính thuốc. Với diện tích khiêm tốn, khi bước vào đo kính, tôi không hề nhận ra buồng kỹ thuật đo kính hay cắt kính đang ở đâu. Chỉ vỏn vẹn chiếc máy đo độ mắt và bảng chữ cái bỏ riêng một góc nhỏ xíu chẳng cách xa tầm mắt là bao. Khi đo mắt xong, chủ cửa hàng cho tôi biết tôi bị cận 3.0 độ ở hai mắt đều nhau. Còn tại những tiệm kính nhỏ gần đó, khi tôi bước vào đo mắt thì kết quả luôn trả về khác nhau. Trong khi cách đây 2 tháng, tôi đi khám tại bệnh viện chuyên khoa mắt thì độ cận mắt trái là 3.5, mắt phải là 3.0 độ.

Nhiều khách hàng khi đến đo mắt vì muốn chắc ăn nên cũng đi khám nhiều chỗ khác nhau. Và họ đều dở khóc dở cười với những kết quả không cùng thông số. Chị Minh Tâm (ở huyện Cẩm Mỹ) cho biết: "Có lần tôi đi đo mắt ở 3 nơi nhưng lại có 3 kết quả khác nhau. Tôi rất băn khoăn vì hiệu kính nào cũng cam đoan là máy hiện đại đo chính xác".

* Những con số bất ngờ

Theo thống kê của các bác sĩ chuyên khoa mắt, hiện nay các bệnh lý về mắt chiếm tỷ lệ trên 70% trong giới học sinh, sinh viên. Những người có thị lực yếu, người trung niên từ 40 tuổi trở lên mắt sẽ quan sát kém dần và tình trạng viễn thị cũng ngày một tăng mạnh. Đó là lý do để những cửa hàng, trung tâm kính thuốc mọc lên rầm rộ, với  độ phủ khá dày tại những khu dân cư đông người.

Khi nhu cầu của người tiêu dùng tăng mạnh ắt sẽ phát triển nguồn cung cấp, tuy nhiên những cửa hàng kính thuốc hiện nay lại "vô tình" lãng quên trách nhiệm phục vụ theo đúng những lời cam kết, quảng cáo họ đặt ra. Nhân viên một tiệm kính thuốc ở gần chợ Biên Hòa nói thật: "Phần lớn những người kinh doanh kính thuốc đều lấy hàng tuyển chọn ngoài chợ đen, sau đó bán lại cho khách với giá cao gấp 5-6 lần giá thật. Họ chủ yếu kiếm lời từ gọng kính chứ cắt tròng ở đâu giá cũng như nhau. Tròng kính giá thấp là 40-60 ngàn đồng, đeo không tốt cho mắt đâu, dễ nhìn nhòa lắm. Mấy loại từ 80 ngàn đồng trở lên đều có chống trầy, thậm chí có thể chống cả tia cực tím". Chỉ tay về hướng một sinh viên đang ngồi đợi lấy mắt kính thay tròng mới, nhân viên này tiếp lời: "Nhiều bạn trẻ ham rẻ nên mua gọng ở ngoài chợ rồi vào đo độ mắt thay tròng. Làm như vậy không tốt đâu, vì mắt kính dỏm dễ bị lỗi, lại hay cấn dấu làm đau sóng mũi, chưa kể có nhiều loại 2 bên thanh đeo gần lỗ tai không đều nhau. Làm vậy rất dễ khiến mắt bị nhìn sai tâm và nhanh có xu hướng loạn thị".

...nhưng bên trong, máy móc thiết bị hành nghề quá sơ sài.

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Đoan Trang, Trưởng phòng Quản lý hành nghề y dược tư nhân (Sở Y tế) cho biết: "Phần lớn các cơ sở kính thuốc tư nhân hiện nay đều hoạt động không có giấy phép. Đội ngũ kỹ thuật viên đa số không có chứng chỉ hành nghề và giấy chứng nhận chuyên môn, bằng cấp..., nên việc họ đo kính, tháo lắp kính đều dựa theo hình thức truyền nghề và tình trạng này đã tồn tại khá lâu trong thời gian qua. Chúng tôi sẽ áp dụng những biện pháp chế tài để xử lý những trường hợp kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực kính thuốc không có chứng chỉ, chứng nhận".

Cũng theo lời bác sĩ Trang, thực tế hiện nay chúng ta vẫn chưa có trường đào tạo về lĩnh vực kính thuốc. Nhằm chấn chỉnh lại tình trạng làm ăn bát nháo hiện nay của những cơ sở kính thuốc tư nhân đòi hỏi các cơ quan, ban, ngành phải chung tay để kiểm tra, xử lý triệt để những cơ sở kinh doanh sai phạm. Sở Y tế cũng đã đề xuất kiểm tra nhằm chấn chỉnh lại thực trạng trên để người dân an tâm, tin tưởng. Khi muốn kiểm tra thị lực, để an tâm thì người dân hãy tìm đến những cơ sở chuyên môn, kỹ thuật cấp chuyên ngành, tránh tình trạng vừa đo mắt vừa cắt kính tại cơ sở chưa được cấp phép.

Tùng Minh