Những vùng quê không bình yên
Kỳ 1: Sông Trầu thời công nghiệp hóa

Các nhà máy, xí nghiệp mọc lên ở nhiều vùng quê, kéo theo đó là những ngành kinh doanh dịch vụ cũng phát triển. Bên cạnh đó là các tệ nạn xã hội cũng xuất hiện. Ở những vùng quê vốn khá bình yên trước đây thì hiện nay phải đối mặt với nhiều phức tạp về an ninh trật tự. Câu chuyện ở xã Sông Trầu (huyện Trảng Bom) là một ví dụ.

Các nhà máy, xí nghiệp mọc lên ở nhiều vùng quê, kéo theo đó là những ngành kinh doanh dịch vụ cũng phát triển. Bên cạnh đó là các tệ nạn xã hội cũng xuất hiện. Ở những vùng quê vốn khá bình yên trước đây thì hiện nay phải đối mặt với nhiều phức tạp về an ninh trật tự. Câu chuyện ở xã Sông Trầu (huyện Trảng Bom) là một ví dụ.

* Chính quyền địa phương khó kiểm soát

Lãnh đạo Công an xã Sông Trầu cho biết, mặc dù đã có nhiều cố gắng của lực lượng công an và các ban, ngành, đoàn thể nhưng năm 2009 trên địa bàn xã này cũng chưa kéo giảm được tình trạng hoạt động của bọn tội phạm. Tại Sông Trầu, phổ biến là các tội phạm: cướp giật, trộm cắp tài sản, đánh người gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, mua bán trái phép chất ma túy, cờ bạc, mại dâm... Được biết, năm 2009 trên địa bàn xã này đã xảy ra 5 vụ trộm cắp tài sản của công dân, Công an xã đã bắt giữ 11 đối tượng giao Công an huyện xử lý hình sự; 16 vụ đánh người gây thương tích với 26 đối tượng gây án. Về tội phạm ma túy, Công an xã đã bắt 4 vụ tàng trữ và mua bán trái phép chất gây nghiện độc hại này.

Hiện nay, có hàng ngàn công nhân ngoài tỉnh tạm trú tại xã Sông Trầu đang làm việc tại KCN Bàu Xéo.

Đối tượng gây án chủ yếu là những thanh niên trong độ tuổi lao động nhưng do công việc không ổn định, hoặc thất nghiệp nên đã dẫn đến phạm pháp. Và, điều đáng nói là phần lớn đối tượng gây án là những người dân nhập cư đến tạm trú tại địa phương. Do vậy, việc quản lý các đối tượng này gặp rất nhiều khó khăn. Ông Vòng A Cẩu, Trưởng Công an xã Sông Trầu cho biết: "Việc quản lý các đối tượng dân nhập cư, đặc biệt số công nhân, lao động làm nghề tự do là rất khó khăn. Theo quy định của pháp luật hiện hành, những người muốn tạm trú chỉ cần một giấy chứng minh nhân dân đến công an xã đăng ký là xong. Chính vì sự dễ dàng trong việc đăng ký tạm trú đã vô tình tạo điều kiện cho một số đối tượng tội phạm ẩn náu và hoạt động. Bên cạnh đó, việc quản lý số đối tượng này của một số chủ nhà trọ thiếu chặt chẽ, nên việc đến và đi của người ở trọ nhiều khi nằm ngoài tầm kiểm soát của cơ quan chức năng".

* Khó quản lý, kiểm soát

Thời điểm cuối năm 2009 cận kề. Công an xã Sông Trầu đã có báo cáo tổng kết công tác an ninh trật tự trên địa bàn trong năm. Một năm có nhiều "sóng gió" với địa phương này chưa dừng lại khi vào ngày 1-12-2009, tại ấp 1, xã Sông Trầu đã xảy ra một vụ án mạng. Nạn nhân là Hoàng Văn Trọng (SN 1984, thường trú tại xã Y Bình, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn). Hoàng Văn Trọng và Phương Văn Thái (SN 1990) cùng một số đối tượng khác đều là đồng hương tỉnh Lạng Sơn vào huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai làm công nhân.

Ngày hôm đó, Thái và Trọng cùng 4 thanh niên nữa đã rủ nhau đi uống rượu. Sau khi bàn tiệc đã được nửa chừng, Thái do ít tuổi hơn Trọng nhưng vẫn gọi nhau bằng "mày tao" nên Trọng không hài lòng và hai bên đã xảy ra gây gổ. Lời qua tiếng lại một hồi, Thái đã bỏ cuộc nhậu ra về. Trọng và bốn thanh niên kia thấy Thái có thái độ xấc xược nên đã đuổi theo gây sự. Khi về đến phòng trọ, Thái đã lấy một con dao nhọn thủ thế và đánh trả lại Trọng cùng những thanh niên đi cùng. Hậu quả của cuộc ẩu đả là Thái đã đâm Trọng bị thương nặng. Sau đó, dù được những người xung quanh kịp thời đưa đi cấp cứu ở Bệnh viện đa khoa khu vực Thống Nhất nhưng do vết thương quá nặng nên Trọng đã tử vong.

Vụ án xảy ra với những hành động táo tợn và có tính chất côn đồ của các đối tượng đã khiến cho nhiều người dân địa phương cảm thấy hoang mang. Dù vụ án giết người xảy ra giữa các đối tượng là thanh niên ngoại tỉnh, cùng đi làm công nhân, nhưng đăng ký tạm trú ở ấp 1, xã Sông Trầu nên một phần trách nhiệm đã thuộc về chính quyền địa phương. Bởi vậy năm 2009, ấp 1, xã Sông Trầu đã bị cắt danh hiệu là "ấp văn hóa". Về phía Công an xã thì vụ án xảy ra lại thêm một lần nữa phải kiểm điểm, nhắc nhở trách nhiệm trong công tác ngăn chặn, phòng tội phạm hình sự. Song, từ thực tế này cũng cho thấy, quy định về công tác quản lý các đối tượng tạm trú của công an các địa phương có đông công nhân, lao động tạm trú còn nhiều bất cập, nhưng chưa có biện pháp nào khắc phục hữu hiệu.

Một người dân sống tại ấp 1, xã Sông Trầu bày tỏ: "Chúng tôi là những người dân làm ăn lương thiện, nhưng trên địa bàn xảy ra ngày càng nhiều những vụ gây gổ đánh nhau, đâm chém bằng dao, mã tấu khiến chúng tôi không an tâm sinh sống". Một cán bộ Hội Cựu chiến binh xã thì nói: "Trước đây, làng quê chúng tôi thanh bình, yên lành lắm. Từ khi có nhà máy, xí nghiệp mọc lên thì an ninh trật tự lộn xộn, rối ren. Cái cảnh những thanh niên lạ mặt dùng dao chém người không gớm tay trước đám đông, rượt nhau trên đường thật sự khiến bà con rất lo lắng. Rồi thanh niên trong xã cũng bị "lây nhiễm" gây gổ, đánh nhau sau những cuộc nhậu cũng không phải là hiếm. Để ngăn chặn tình trạng này, người dân chỉ biết mong chờ đến lực lượng công an cần có những biện pháp mạnh hơn trong việc xử lý tội phạm".

Bức xúc về vấn đề này, ông Vòng A Cẩu, Trưởng Công an xã Sông Trầu cho biết: "Đối với lực lượng công an địa phương, nhiệm vụ của chúng tôi phòng ngừa tội phạm là chính. Bởi vậy, lực lượng công an xã luôn có mặt tuần tra thường xuyên tại các điểm nóng, bất kể ngày đêm. Tuy nhiên, do lượng công nhân tạm trú đông nên vào những ngày nghỉ cuối tuần, ngày nghỉ lễ, thanh niên thường tổ chức ăn nhậu, trong khi lực lượng Công an xã rất mỏng, khó thể quản lý, kiểm soát hết được. Và, việc sử dụng rượu, bia thường xuyên dẫn đến hậu quả khó lường. Hầu hết, các vụ phạm tội của thanh niên hiện nay đều xuất phát từ rượu, bia...".

Trần Danh