Khi đất sản xuất nông nghiệp của nông dân bị thu hẹp:
Bài 2: Dạy nghề - cơ hội để người lao động tìm việc làm!

Thời gian qua, để giúp nông dân bị thu hồi đất có điều kiện chuyển đổi nghề, UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương phải có kế hoạch hỗ trợ dạy nghề và giải quyết việc làm. Thực hiện chủ trương này, chính quyền một số địa phương đã chi cho mỗi LĐ 2,8 triệu đồng tiền hỗ trợ học nghề. Tuy nhiên, cách làm này không đạt hiệu quả. Ngày 8-4 vừa qua, UBND tỉnh đã ban hành "Quy định đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho nhân dân thuộc diện thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Đồng Nai". Đây là một trong những giải pháp hỗ trợ để người nông dân chuyển đổi nghề, ổn định cuộc sống...

Thời gian qua, để giúp nông dân bị thu hồi đất có điều kiện chuyển đổi nghề, UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương phải có kế hoạch hỗ trợ dạy nghề và giải quyết việc làm. Thực hiện chủ trương này, chính quyền một số địa phương đã chi cho mỗi LĐ 2,8 triệu đồng tiền hỗ trợ học nghề. Tuy nhiên, cách làm này không đạt hiệu quả. Ngày 8-4 vừa qua, UBND tỉnh đã ban hành "Quy định đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho nhân dân thuộc diện thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Đồng Nai". Đây là một trong những giải pháp hỗ trợ để người nông dân chuyển đổi nghề, ổn định cuộc sống...

>>> Bài 1 : Chuyển đổi nghề, không dễ!

Một lớp học nghề ở huyện Xuân Lộc

* Trước đây người lao động tự... bơi!

Những nông dân có đất bị thu hồi nằm trong các dự án KCN, khu dân cư ở các huyện: Nhơn Trạch, Long Thành, Trảng Bom... mà chúng tôi có dịp tiếp xúc đều khẳng định, số người được học nghề chưa nhiều. Một trong những nguyên nhân khiến nông dân không mặn mà lắm trong chuyện học nghề, là do họ chưa quen với những việc cần phải đầu tư, suy nghĩ. Nói cách khác, làm nông dù có cơ cực, nhưng lại dễ hơn nhiều khi chính những đôi tay chai sần ấy phải đụng tới kiềm, búa, mỏ lết... hoặc những thiết bị hiện đại khác. Cho nên, khi được chính quyền địa phương giao số tiền 2,8 triệu đồng (tiền hỗ trợ dạy nghề)/người, thì họ dùng vào chi tiêu là chính. Đây là một thực tế, bởi chủ trương của tỉnh là đúng đắn, nhưng khi áp dụng vào thực tiễn lại không hiệu quả. Ngay cả Trung tâm dạy nghề ở các huyện, nhiều nơi không nắm được có bao nhiêu học viên đã qua học nghề, là đối tượng có đất bị thu hồi. Điều này cho thấy, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, đoàn thể địa phương trong việc đào tạo nghề cho người LĐ bị thu hồi đất chưa chặt chẽ.

Theo thống kê của UBND huyện Nhơn Trạch, khoảng 4 năm trở lại đây, đã có 1.634 LĐ được đào tạo nghề (đạt 37%). Trong đó, 670 LĐ tập huấn ngắn hạn về: trồng rau sạch, trồng cây ăn trái, làm vườn cây cảnh, chăn nuôi gia súc gia cầm. Ngoài ra, 720 lao động do doanh nghiệp tự đào tạo và 224 LĐ được đào tạo dài hạn; 1.383 nhân khẩu được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp. Ở huyện Trảng Bom, đánh giá về tình hình đời sống của người LĐ sau khi bị thu hồi đất, cho thấy chỉ có 2.297/2.689 LĐ tìm được việc làm. Số còn lại, không ít người hiện đang bấp bênh với những việc tạm bợ. Theo ông Trần Minh Khánh, Phó chủ tịch Hội đồng bồi thường huyện Trảng Bom thì thời gian qua, số người trong độ tuổi LĐ (từ 28-35) bị thu hồi đất tự đi tìm việc làm và tự học nghề là chính...

Mới đây, qua các buổi giám sát tại hai huyện Nhơn Trạch, Trảng Bom về công tác bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Huỳnh Chí Thắng tỏ ra băn khoăn khi nghe báo cáo về tình hình dạy nghề và giải quyết việc làm. Ông nói: "Chủ trương dạy nghề, hỗ trợ vay vốn và tạo việc làm cho người LĐ bị thu hồi đất, là ưu tiên số một. Thế nhưng, công tác này lâu nay vẫn bị xem nhẹ, thậm chí bất cập. Chính vì người có đất bị thu hồi không có việc làm ổn định, đã dẫn đến chỗ thu nhập thấp khiến cuộc sống của gia đình họ gặp khó khăn. Đây là những tồn tại, các địa phương phải chú ý khắc phục trong thời gian tới...".

* Cơ hội cho nông dân...  

Ngày 8-4-2008, UBND tỉnh đã ký ban hành "Quy định đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho nhân dân thuộc diện thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Đồng Nai".

 Quy định có 3 chương, 8 điều. Đối tượng điều chỉnh gồm các hộ sản xuất nông nghiệp bị thu hồi trên 30% đất; hộ phi sản xuất nông nghiệp bị thu hồi hết đất và hộ sản xuất kinh doanh nhỏ (nằm trong dự án) không còn mặt bằng kinh doanh. Bên cạnh đó, đối với nam từ 15 đến 60 tuổi, nữ từ 15 đến 55 tuổi, có trình độ văn hóa và sức khoẻ phù hợp với ngành nghề đào tạo; có nhu cầu về việc làm, học nghề thì được hưởng chính sách hỗ trợ, kể từ khi nhận được quyết định thu hồi đất. Có hai mức hỗ trợ học nghề dành cho người LĐ có đất bị thu hồi: học nghề ngắn hạn và dài hạn. Các đối tượng tham gia học nghề ngắn hạn được hỗ trợ học phí tối đa 300 ngàn đồng/tháng; được hỗ trợ tiền ăn mỗi ngày thực học: 10 ngàn đồng/người nhưng không quá 250 ngàn đồng/tháng. Tổng kinh phí hỗ trợ cho học viên học nghề ngắn hạn, tối đa 4,6 triệu đồng (tăng 1,8 triệu đồng so với trước). Số tiền này cơ quan chức năng chi trả trực tiếp cho cơ sở dạy nghề. Trong trường hợp kinh phí khóa học ít hơn 4,6 triệu đồng, khoản chênh lệch sẽ được trả trực tiếp cho người học. Đối với học nghề dài hạn (cao đẳng nghề, trung cấp nghề), ngoài nguồn kinh phí Nhà nước cấp hàng năm, người tham gia lớp học được hỗ trợ tiền ăn 4,6 triệu đồng trong suốt thời gian học; hỗ trợ tiền học phí tối đa 300 ngàn đồng/người/tháng. Tiền hỗ trợ này cũng được trả trực tiếp cho cơ sở dạy nghề...

Dự án tái định cư ở Phước Khánh, huyện Nhơn Trạch đang trong giai đoạn thi công.

Có thể nói, Quy định học nghề và giải quyết việc làm được triển khai ở các địa phương trong thời gian tới, sẽ không còn tình trạng người LĐ nhận tiền hỗ trợ nhưng không chịu học nghề. Điều này sẽ giúp người LĐ tích cực tham gia lớp học khi chọn cho mình một nghề thích hợp. Và như thế, hy vọng sẽ giảm bớt được tình trạng thất nghiệp đối với nông dân không còn đất sản xuất.

Tạ Nguyên