Nhân tháng An toàn - vệ sinh thực phẩm 2007:
Cốt lõi vấn đề là ý thức của người chế biến

Cung cấp suất ăn công nghiệp là một lĩnh vực mà AT-VSTP phải được đặt lên hàng đầu.

Là địa bàn tập trung nhiều bếp ăn tập thể và cơ sở chuyên sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, Đồng Nai đang đối mặt với nguy cơ về mất an toàn - vệ sinh thực phẩm. Việc giáo dục ý thức và nâng cao nhận thức cho người tham gia vào chuỗi thực phẩm từ nuôi trồng đến sản xuất, chế biến, lưu thông và tiêu dùng là vấn đề không thể một sớm một chiều thực hiện ngay được.

Tháng hành động an toàn - vệ sinh thực phẩm (AT-VSTP) năm nay với chủ đề "Đảm bảo đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất, chế biến, kinh doanh (SX,CB,KD) thực phẩm", Đồng Nai tập trung vào hai vấn đề chính là bảo đảm AT-VSTP đối với các cơ sở SX,CB,KD thực phẩm và bếp ăn tập thể (BĂTT) tại các doanh nghiệp.

Hiện nay, nhiều cơ sở SX,CB,KD thực phẩm vì lợi nhuận mà bất chấp tác hại đã đưa ra thị trường những thực phẩm ô nhiễm, có nguy cơ gây độc hại cho con người.

Chẳng hạn như mặt hàng chả, các loại xúc xích, dăm-bông, thịt nguội bày bán trên thị trường trong dịp Tết Đinh Hợi vừa qua, đoàn kiểm tra liên ngành đã test nhanh và phát hiện có đến 80/158 mẫu giò chả tại các chợ ở Biên Hòa có chứa hàn the hàm lượng cao. Hoặc những loại rau chứa một lượng lớn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) và chứa trứng các loại giun sán, vi khuẩn vẫn được bày bán tại các chợ... Nếu người SX,CB,KD thực phẩm không có ý thức bảo đảm AT-VSTP thì tình trạng người sử dụng thực phẩm bị ngộ độc và bị lây nhiễm các bệnh nguy hiểm là điều không tránh khỏi.

Ông Nguyễn Hữu Đức, Chủ nhiệm HTX rau an toàn Trảng Dài cho biết: "Chúng tôi đang mở rộng vùng chuyên canh rau an toàn. Bởi, khi đời sống và ý thức của người tiêu dùng được nâng lên thì họ sẽ lựa chọn những loại rau sạch để ăn. Hiện nay rau an toàn mang thương hiệu Trảng Dài đã vươn tới những thị trường khó tính là các siêu thị lớn ở trong và ngoài tỉnh".

Riêng với lĩnh vực cung cấp suất ăn công nghiệp (SĂCN) ở Đồng Nai cũng đang là một thị trường sôi động với hàng ngàn BĂTT, hàng trăm đơn vị cung cấp SĂCN. Thực tế, nhiều doanh nghiệp không tổ chức BĂTT mà khoán trắng cho bên thầu để không phải đầu tư xây dựng bếp ăn, không phải chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố... cho nên chất lượng và sự an toàn của suất ăn bị thả nổi. Hiện giá trung bình mỗi suất ăn khoảng 5 ngàn đồng, thậm chí có những nhà thầu chấp nhận cung cấp suất ăn với giá chỉ 3,5 ngàn đồng. Với những hợp đồng giá "bèo" như thế, để có lãi, nhà thầu phải mua những loại thực phẩm kém chất lượng, thực phẩm trôi nổi trên thị trường và chế biến trong điều kiện vệ sinh hạn chế. Đáng mừng là có một số nhà thầu vì lương tâm nghề nghiệp mà đành phải từ chối ký hợp đồng suất ăn giá thấp, dù nhận thì vẫn có lãi. Như ông Phạm Châu Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH Amata Foods cho biết: "Hiện nay, mỗi ngày công ty chúng tôi cung cấp khoảng 15 ngàn  suất ăn công nghiệp cho người lao động tại các KCN trên địa bàn Đồng Nai. Với giá cả leo thang, việc đảm bảo chất lượng và AT-VS TP suất ăn cho người lao động với giá từ 5 - 6 ngàn đồng là không thể làm được. Tất nhiên, thời buổi kinh doanh cạnh tranh, giá rẻ là một yếu tố quan trọng để được nhận thầu và nhận thầu vẫn có lãi, nhưng chúng tôi không dám cạnh tranh theo kiểu "đánh cuộc" với thương hiệu của mình. Hiện chúng tôi chỉ nhận cung cấp suất ăn với giá từ 7 ngàn đồng trở lên".

Kiểm tra, cấp giấy phép - tác động của ngành chức năng đối với những người tham gia, những cơ sở SX,CB,KD thực phẩm là quan trọng, nhưng cốt lõi nhất vẫn là ý thức của mỗi người, mỗi cơ sở. Nhiều doanh nghiệp hoạt động ở lĩnh vực thực phẩm đã tự khẳng định chất lượng hàng hóa của mình bằng việc sử dụng những công nghệ, kỹ thuật sản xuất tiên tiến, áp dụng hệ thống kiểm soát nguy cơ gây ô nhiễm (HACCP). Một cán bộ Trung tâm y tế dự phòng  Đồng Nai cho biết: "Điều đáng mừng là hiện trên địa bàn có khoảng 26 cơ sở SX,CB thực phẩm công nghiệp quy mô lớn đã áp  dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO, trong đó có đến 14 cơ sở áp dụng hệ thống HACCP". Và không chỉ những cơ sở SX,CB,KD thực phẩm mới "chăm chút" cho công tác AT-VSTP của mình mà nhiều doanh nghiệp sản xuất các ngành nghề khác cũng phải thay đổi quan niệm về AT-VSTP, theo yêu cầu của phía đối tác, vì thế hiện nay BĂTT của nhiều công ty còn sạch hơn cả bếp ăn của các nhà hàng, khách  sạn hạng sao.

Trong khi, dưới nhiều tác động, thực phẩm vẫn chưa bảo đảm được sạch từ gốc, ngành quản lý chưa đủ sức để kiểm soát, ngăn ngừa thì vấn đề cốt lõi vẫn phải là ý thức bảo đảm và giữ gìn AT-VSTP của chính những người tham gia SX,CB,KD thực phẩm và cả người tiêu dùng.

 Phương Liễu