Có những người không về quê ăn Tết

Chiều một ngày giáp Tết, chúng tôi có mặt tại các chợ chồm hổm dành cho công nhân (CN). Người, xe gần như ken đặc, những chiếc áo xanh CN hối hả mua sắm để kịp gói vào hành lý mang về làm quà Tết cho người thân. Giữa niềm vui của những người sắp có một cái Tết đoàn tụ cùng gia đình, vẫn còn một con số không ít những người lao động xa xứ mà Tết này họ không có điều kiện về nhà.

Nhộp nhịp chợ tự phát cho CN mua sắm Tết.

* Đón Tết

Dọc hai bên tỉnh lộ 767 đi qua KCN Sông Mây (huyện Trảng Bom) tấp nập hàng quán bày bán hàng hóa Tết. Cô công nhân trẻ tên Thắm (Công ty Việt Vinh 2, quê ở Nghệ An) hồ hởi: "Lâu nay làm được bao nhiêu em dành dụm gửi cho gia đình trả nợ bấy nhiêu. Vừa rồi được tăng lương tuy không nhiều nhưng cũng đỡ phần nào". Lương căn bản của Thắm vừa tăng từ mức 800.000đ lên 839.000đ và một số khoản phụ cấp khác như tiền chất lượng sản phẩm, tiền chuyên cần..., tính tổng cộng cũng được tròm trèm trên dưới 1 triệu đồng một tháng. Số tiền được thưởng Tết, lương, cô góp lại gửi về cho gia đình ở ngoài quê sắm sửa Tết và tranh thủ đi sắm thêm gạo, củ kiệu, dưa hành, bánh kẹo đủ để làm thành một cái Tết nho nhỏ cho riêng mình. Thắm là một trong hàng ngàn CN ngoại tỉnh đang làm việc tại các KCN phải ở lại đón Tết cùng bạn bè.

Vừa tan ca về đến nhà là Quảng (công ty CPS, quê ở Nam Định) và Quyên (Công ty Việt Vinh 2, quê ở Ninh Bình) lại quảy bao hàng gồm toàn mũ nón, quần áo lên xe, đem ra bên lề đường trước cổng Công ty Việt Vinh 2 bày bán. Hai bạn đã tự bỏ vốn ra và nhờ người quen mua sỉ quần áo may sẵn và nón ở TP. Hồ Chí Minh để về đây bán. Quyên cho biết: "Thời gian làm việc của chúng em kín mít, tan ca về phải đi bán hàng đến 10 giờ tối mới về đến nhà trọ nên hai năm rồi không về quê ăn Tết. Bây giờ còn trẻ ráng làm để phụ giúp cho gia đình ". Quảng thì thực tế hơn: "Đúng là đồng lương có tăng tuy nhiên mức tăng này còn quá ít so với giá cả thị trường hiện nay, nếu không làm thêm thì khó mà dành dụm được cho bản thân". Tuy nhiên, không phải công nhân nào cũng "dám liều" như hai bạn trẻ này để dành tiền bỏ vốn ra làm ăn.

Đến các phòng trọ của công nhân ở KCN Tam Phước (huyện Long Thành) vào ngày 23 tháng Chạp, chúng tôi nhận thấy không khí khá im ắng vì đa số CN đều đã đi tăng ca ngày chủ nhật. Chị Tạ Thị Lân, công nhân Công ty Poh Huat, quê ở Bắc Giang cho chúng tôi biết, hầu hết các công ty ở đây đến 28 Tết mới được nghỉ nên họ chưa sắm sửa gì. Chị nói: "Công ty của mình đã thông báo từ tháng 1-2006 sẽ tăng lương căn bản cho công nhân từ 600.000 đồng - 800.000 đồng. Nếu đúng như thông báo, đời sống của chúng em sẽ đỡ vất vả hơn rất nhiều". Đây là năm đầu tiên chị Lâm ăn Tết xa nhà. Chị đã dành dụm cho Tết từ khoảng ba tháng trước, tính tổng cộng được 1 triệu đồng gửi về cho gia đình nên Tết này chị không phải lo nhiều. Tiền thưởng và tiền lương nửa tháng 1 chị Lâm cho biết sẽ dành để sắm sửa đồ Tết và đi chơi Suối Tiên, vì từ khi vào Nam đến nay chị không có điều kiện đến khu du lịch nổi tiếng này. Lên kế hoạch đón một cái Tết xa nhà cho riêng mình vui tươi là thế nhưng chị Lân vẫn không khỏi chạnh lòng: "Mấy bữa nay, sáng đi làm thấy người ta xách va ly đón xe về quê mà trong lòng buồn da diết. Mình đành tự nhủ lòng thôi để năm sau vậy...".

Cô công nhân trẻ Quyên tranh thủ làm thêm, bán quần áo, mũ nón ở chợ tự phát.

* Những người đi dễ khó về

Ba năm gồng gánh cả gia đình nhỏ vào Đồng Nai kiếm việc làm cũng là ba năm anh Nguyễn Văn Tiến làm CN tại KCN Biên Hòa 2, quê ở Đức Thọ (Hà Tĩnh) cùng vợ con ăn Tết xa quê. Lương của cả hai vợ chồng cộng thêm cả tiền tăng ca mỗi tháng góp lại cũng chỉ được trên dưới 1,5 triệu đồng. Tiền nhà, tiền ăn, tiền học phí của con... coi như tiêu đứt tháng lương của hai vợ chồng, chẳng thể dành dụm đồng nào để về quê đón Tết cùng nội ngoại. Anh cười buồn: "Mình thấy đi thì thật dễ nhưng sao về khó quá". Mà về đúng là khó thật. Quê ngoài Quảng Ngãi thôi nhưng chuyện về quê ăn Tết với chị Út dường như là không tưởng. Vừa mới chuyển từ Công ty Huê Phong tại TP. Hồ Chí Minh về làm tại Công ty Việt Vinh 2 cùng chồng nên tiền thưởng Tết của chị chỉ được gần ba trăm ngàn. Tiền lương mỗi tháng hai vợ chồng chị đều đã cố gắng gom góp gởi về quê cho bà ngoại chăm sóc đứa con nhỏ của mình. Về thì chuyện tàu xe trong những ngày Tết này rất vất vả, đã vậy còn phải lo quà Tết cho người thân, họ hàng và dằn chút tiền tiêu Tết. Thương con lắm nhưng Tết này vợ chồng chị đành không về và gửi quà cho con qua bưu điện. Mắt rưng rưng, chị tâm sự: "Chỉ cần gặp con thôi là đã vui như Tết rồi. Ăn Tết xa nhà buồn và cô đơn lắm!".

Cô bạn trẻ tên Thắm, 19 tuổi, CN Công ty Việt Vinh 2, quê tận Thái Bình cũng không ngờ bốn năm xa nhà, chưa Tết nào Thắm được ăn Tết cùng gia đình. Cô buồn buồn kể: "Tiền xe đò đi về cũng mất đứt gần 800 ngàn, cộng thêm tiền quà, tiền tiêu Tết ít nhất cũng phải mất 2 triệu đồng cho một lần về quê, gấp hơn hai tháng lương của em nên những Tết trước em không về. Tết này, Công ty em mới chuyển vào làm có hợp đồng, hỗ trợ tiền xe cho CN về ăn Tết nhưng nếu em về thì tiền xe vẫn tốn kém và sẽ không có quà Tết cho gia đình. Vì vậy, Tết này em ở lại đây ăn Tết để gửi tiền về quê cho bố mẹ...".

Ngọc Thư - Minh Chánh