Khiếu nại, tố cáo sai sự thật: Do không hiểu luật hay chưa có biện pháp chế tài?

Có đến 67% đơn khiếu nại và 63% đơn tố cáo của công dân là sai sự thật. Đó là kết quả xem xét, giải quyết và phân loại đơn thư khiếu nại, tố cáo (KNTC) của các cơ quan hành chính nhà nước từ tỉnh đến cơ sở trong năm 2008.

Có đến 67% đơn khiếu nại và 63% đơn tố cáo của công dân là sai sự thật. Đó là kết quả xem xét, giải quyết và phân loại đơn thư khiếu nại, tố cáo (KNTC) của các cơ quan hành chính nhà nước từ tỉnh đến cơ sở trong năm 2008. Điều này có phải do công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật chưa tốt, quy định của Luật KNTC chưa có biện pháp chế tài hay còn nguyên nhân nào khác?

Trong 1.204 đơn KNTC của toàn tỉnh trong năm qua thì cấp huyện thụ lý 409 đơn, tỷ lệ giải quyết đạt thấp, chỉ trên 70%. Điều này cho thấy, cần nâng cao hơn nữa chất lượng giải quyết đơn thư KNTC của UBND cấp huyện. Trong đó, theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Thị Nga, Chủ tịch UBND cấp huyện phải tăng cường trách nhiệm tiếp dân định kỳ. Cán bộ lãnh đạo tiếp dân là để nắm bắt phản ánh, kiến nghị của công dân, đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước. Mặt khác, điều đáng lo lắng nữa là đội ngũ cán bộ tham mưu giải quyết KNTC hiện nay vừa thiếu lại yếu. Không ít trường hợp, cán bộ tham mưu chưa chuẩn bị tốt nội dung giải quyết KNTC như thẩm tra, xác minh, trình tự, thủ tục, thời gian luật định... nên người dân càng bức xúc và khiếu nại phức tạp hơn.

Năm 2008, KNTC giảm hơn so với năm 2007, nhưng vẫn còn diễn biến phức tạp và khiếu nại đông người có chiều hướng gia tăng. Trong năm, có 58 lượt khiếu nại đông người kéo đến trụ sở các cơ quan Đảng, chính quyền của tỉnh, huyện. Đáng quan ngại hơn, gần đây còn có tình trạng, người dân ở các địa phương khác nhau liên kết lại khiếu nại, gây áp lực đòi được giải quyết theo yêu cầu. Nội dung khiếu nại tập trung đòi lại đất cũ, đền bù, giải tỏa, tái định cư và việc di dời cũng như xây dựng các chợ. Trong các nội dung tố cáo, cho thấy có biểu hiện cán bộ thừa hành cấp xã và cấp huyện vi phạm nguyên tắc làm việc, chế độ quản lý tài chính, quản lý đất đai... Ông Tạ Trung Hiếu, Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh cho rằng, những vụ việc KNTC có thể hạn chế nếu một số địa phương tích cực tiếp nhận và giải quyết kịp thời các bức xúc của dân từ cơ sở. Trong giải quyết KNTC, một số địa phương chưa quan tâm lắng nghe ý kiến của nhân dân, không tổ chức đối thoại trước khi ra quyết định. Nhiều vụ việc đơn giản, nhìn thấy rõ đúng sai nhưng các địa phương chậm giải quyết dứt điểm, khi giải quyết thì quá sơ sài, dẫn đến nhiều sơ hở. Có những vụ việc đã được giải quyết, nhưng việc tổ chức thực hiện, xử lý các sai phạm của cơ quan chức năng không dứt điểm, thiếu thẩm tra, đôn đốc kịp thời. Điều đó càng gây khiếu nại kéo dài, người dân càng bất bình, đôi khi có những phản ứng gay gắt. Cũng theo ông Tạ Trung Hiếu, bất cập, hạn chế cơ bản trong giải quyết KNTC hiện nay là: "Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước với các cơ quan tư pháp trong quá trình giải quyết KNTC chưa tốt, nhiều đơn thư chuyển lòng vòng, trả lời thiếu thống nhất".

Luật sư Nguyễn Đức, Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh có lần đã kiến nghị, Luật KNTC và các văn bản hướng dẫn pháp luật liên quan cần phải điều chỉnh, bổ sung. Theo luật sư Đức, việc điều chỉnh ở đây là cần có biện pháp chế tài nghiêm đối với những người KNTC sai sự thật, cố tình gây rối trật tự trị an. Bên cạnh đó, pháp luật cũng cần có biện pháp chế tài đối với cán bộ, công chức thiếu trách nhiệm hoặc cố tình tham mưu sai dẫn đến giải quyết KNTC của cơ quan chức năng sai. Phó trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Phạm Ngọc Tuấn thì đề nghị, UBND tỉnh cần khẩn trương xây dựng quy trình tiếp nhận, giải quyết đơn thư KNTC, trong đó có quy định về việc yêu cầu cơ quan cấp dưới chuyển toàn bộ hồ sơ giải quyết lần đầu cho cơ quan cấp trên giải quyết lần 2 (khi người dân tiếp tục KNTC) để giảm bớt thời gian thu thập tài liệu, thông tin, xác minh, điều tra cũng như có cơ sở đối chiếu, so sánh những nội dung, chứng cứ còn ý kiến khác nhau. Mặt khác, UBND tỉnh, cơ quan phụ trách cải cách hành chính tỉnh cần tăng cường thanh tra công vụ, kiểm tra trách nhiệm đối với Chủ tịch UBND cấp huyện và cán bộ, công chức các cấp.

Trường Quân