Vì sao khiếu nại, tố cáo không giảm?

Trong 10 tháng đầu năm 2008, các cơ quan hành chính Nhà nước của tỉnh đã tiếp nhận 1.415 đơn khiếu nại, tố cáo (KNTC). Kết quả, đã giải quyết 1.092 đơn (đạt 76%). Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, tình hình KNTC vẫn không giảm, nhiều vụ việc đã được giải quyết nhưng nguyên đơn vẫn tiếp tục khiếu nại...

Trong 10 tháng đầu năm 2008, các cơ quan hành chính Nhà nước của tỉnh đã tiếp nhận 1.415 đơn khiếu nại, tố cáo (KNTC). Kết quả, đã giải quyết 1.092 đơn (đạt 76%). Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, tình hình KNTC vẫn không giảm, nhiều vụ việc đã được giải quyết nhưng nguyên đơn vẫn tiếp tục khiếu nại...

Ban Pháp chế HĐND tỉnh giám sát hoạt động giải quyết KNTC tại Thanh tra tỉnh.

"Mổ xẻ" về vấn đề KNTC không giảm trong thời gian qua, Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Tạ Trung Hiếu cho rằng, cơ bản là do cấp cơ sở chưa làm tốt vai trò, trách nhiệm của mình. Thực tế, có trên 90% đơn KNTC liên quan đến đất đai, như giá đền bù, giải tỏa, tái định cư và gần đây phát sinh nhiều trường hợp đòi lại đất cũ. Những khiếu nại này xem ra khó giải quyết rốt ráo, nhưng nếu làm đúng quy trình tuyên truyền, vận động và giải quyết từ cơ sở, chắc chắn sẽ hạn chế tình trạng người dân đơn gửi vượt cấp, tràn lan, khó kiểm soát. Chẳng hạn, đối với giá đền bù, UBND tỉnh đã có khung giá cụ thể hàng năm; việc tái định cư đã có quy định rõ ràng...  Đúng ra, khi người dân có thắc mắc, cán bộ thụ lý vụ việc ở cơ sở phải có trách nhiệm giải thích, hướng dẫn về mặt pháp lý để người dân hiểu. Đằng này, cán bộ cấp xã lại tiếp nhận rồi chuyển lên cấp trên yêu cầu giải quyết. Việc làm đó vô tình gây cho người dân nhầm tưởng khiếu nại của bà con là đúng. Đối với việc đòi lại đất cũ, chủ trương của Đảng và Nhà nước rất  rạch ròi, song không ít nơi vẫn còn lúng túng, thậm chí không nắm rõ quy định về vấn đề này.

Ông Hiếu còn cho biết, qua giám sát tại một số xã, nơi nào cũng báo cáo tỷ lệ giải quyết đơn thư KNTC đạt gần 100%, nhưng khi đề cập đến chất lượng giải quyết thì nhiều địa phương không dám chắc là đã giải quyết đúng, dân không khiếu nại nữa. Vì trên thực tế, phần lớn các xã, phường, thị trấn  khi tiếp dân, chủ yếu là để nhận đơn rồi... chuyển.

Đồng tình với quan điểm của ông Tạ Trung Hiếu, Phó ban Pháp chế HĐND tỉnh Phạm Ngọc Tuấn còn chỉ rõ những mặt hạn chế trong việc giải quyết KNTC ở cơ sở. Đó là lãnh đạo xã, huyện chưa quan tâm đúng mức đến công tác tiếp dân theo quy định. Có bao nhiêu Chủ tịch xã, Chủ tịch huyện thực hiện trách nhiệm tiếp công dân định kỳ hàng tuần, tháng? Câu hỏi này chưa được các địa phương trả lời chính xác. Chính vì việc tiếp dân còn mang nặng tính hình thức, dẫn đến đơn thư KNTC vượt cấp vẫn tiếp diễn. Thời gian gần đây, nhiều địa phương chỉ "cử" chuyên viên ra tiếp dân (thay vì Chủ tịch UBND xã, huyện) nên nhiều vấn đề bức xúc cũng như bản chất sự việc mà người dân khiếu nại chưa được làm rõ.

Bên cạnh đó, có tình trạng đơn KNTC của dân được xã chuyển lên huyện, sau một thời gian thì bị... mất tích. Và khi UBND tỉnh nhận được đơn thư KNTC vượt cấp thì phải chuyển về cơ sở để giải quyết theo đúng trình tự. Vì vậy, chuyện đơn của người dân "chạy lòng vòng" lâu nay không còn là cá biệt. Mặt khác, việc đối thoại với người KNTC cũng chưa được thực hiện nghiêm túc. Theo quy định, khi giải quyết khiếu nại lần đầu, thủ trưởng các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trực tiếp đối thoại với dân để lắng nghe, đồng thời giải thích cho người dân hiểu. Song, trong 10 tháng đầu năm, có đến 104/816 trường hợp không được lãnh đạo các ban, ngành và địa phương tổ chức đối thoại.

Nói về những mặt hạn chế trong công tác tiếp dân và giải quyết KNTC, Phó chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Quốc Cường thừa nhận còn nhiều vướng mắc. Theo ông Cường, cán bộ làm công tác tiếp dân và giải quyết KNTC còn thiếu và yếu về năng lực. Đây chính là "điểm yếu" của xã, huyện cần phải khắc phục trong thời gian tới.

T. Nguyên