Nhận hối lộ, hai cán bộ thanh tra huyện ra tòa lãnh án

Liên quan đến vụ hai cán bộ thanh tra huyện Vĩnh Cửu nhận hối lộ, ngày 29-8-2008, Tòa án nhân dân tỉnh đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bà Đào Kim Sương (nguyên Phó chánh Thanh tra huyện Vĩnh Cửu) 3 năm tù, Trần Thị Quốc Thân (nguyên cán bộ Thanh tra huyện) 18 tháng tù giam.

* Từ "xem xét lại" thành "thỏa thuận" hối lộ!

Theo cáo trạng truy tố của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh vào tháng 7-2007, Thanh tra và UBND huyện Vĩnh Cửu có quyết định thành lập đoàn thanh tra về công tác quản lý đất công trên địa bàn xã Thiện Tân. Theo đó, bà Sương được cử làm trưởng đoàn, bà Thân làm thành viên. Quá trình thanh tra từ tháng 7 đến ngày 6-9-2007, đoàn phát hiện ông Nguyễn Thành Danh (nguyên Chủ tịch UBND xã Thiện Tân giai đoạn 1996-2003) có nhiều sai phạm trong công tác quản lý đất đai trên địa bàn xã như: Cấp đất sai đối tượng, sai quy trình, không thông qua hội đồng xét duyệt ở xã. Bản thân ông Danh và người thân trong gia đình sử dụng đất không đúng quy định, lấn chiếm hàng chục hecta đất công.

Với những sai phạm này, hai bà Sương, Thân đã nhiều lần đề nghị ông Danh giải trình về nguồn gốc các lô đất mà gia đình ông đang sử dụng. Biết mình có sai phạm, ông Danh nhiều lần liên hệ tìm gặp hai bà Sương, Thân để nhờ vả xử lý vụ việc theo hướng làm nhẹ sai phạm khi có kết luận thanh tra. Ban đầu, nghe trình bày của ông Danh, bà Sương và bà Thân tỏ vẻ không hài lòng và cho biết sẽ làm văn bản kiến nghị UBND huyện thu hồi diện tích đất gia đình ông Danh đã lấn chiếm đồng thời xử lý các sai phạm. Dù vậy, ông Danh vẫn cố tìm mọi cách liên lạc với Thanh tra huyện để yêu cầu được giúp đỡ.

Sau đó, lãnh đạo Thanh tra huyện đã chỉ đạo bà Sương căn cứ vào hồ sơ và các văn bản pháp luật liên quan nhằm "xem xét lại" cho ông Danh. Dựa vào đây, hai bà Sương, Thân đã liên hệ với ông Danh "thỏa thuận" về những sai phạm của ông này dù đã đến thời hạn phải có kết luận thanh tra để xử lý. Khoảng 16 giờ 40 ngày 9-11-2007, ông Danh cầm hai phong bì (hơn 45 triệu đồng) nhét vào cuốn tạp chí đi vào phòng làm việc của bà Sương. Tại đây, ông Danh đưa quyển tạp chí (có tiền bên trong) cho bà Sương nhưng bà này bảo đưa cho bà Thân. Ông Danh đến bàn làm việc của bà Thân bỏ quyển tạp chí kèm tiền vào hộc bàn làm việc, lập tức bà Thân đóng hộc bàn lại. Nhưng sau khi ông Danh vừa ra khỏi trụ sở Thanh tra huyện khoảng 15 phút thì công an xuất hiện bắt quả tang hai bà Sương, Thân về hành vi nhận hối lộ.

* Người đưa hối lộ có bị xử lý (!?)

Tại phiên tòa xét xử, lần lượt bà Sương, bà Thân khi được thẩm vấn đều một mực phủ nhận việc thỏa thuận, nhận hối lộ. Cả hai cho biết, toàn bộ quá trình thanh tra đến khi bị bắt, hai người chưa hề nói một câu nào với ông Danh thể hiện việc thỏa thuận nhằm vòi vĩnh tiền để làm giảm nhẹ sai phạm trong kết luận thanh tra mà đó chỉ là những lời nói của ông Danh, tự ông Danh đưa tiền rồi báo cho công an bắt quả tang. Trước sự cương quyết không thừa nhận hành vi phạm tội của hai bị cáo, nhiều lần hội đồng xét xử, vị đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại tòa đã công bố các bút lục lời khai, bản tường trình của hai người từ khi bị bắt quả tang đến khi kết thúc điều tra đều thể hiện hành vi thỏa thuận, nhận tiền một cách rõ ràng, trùng khớp. Tuy nhiên, hai bà Sương, Thân đều khai bị điều tra viên "dẫn cung". Hai bà giải thích khi mới bị bắt, trạng thái tinh thần hoảng loạn nên không kiểm soát được những lời khai của mình. Có những trường hợp khai không theo sự gợi ý của điều tra viên thì điều tra viên không chịu mà bắt phải khai lại...(!?)

Bảo vệ quyền lợi cho hai bị cáo, các luật sư bào chữa nêu lên những tình tiết cho thấy thân chủ của mình chưa đủ yếu tố cấu thành tội tham ô. Theo đó, hành vi tham ô cần phải có yếu tố thỏa thuận, hứa hẹn trước giữa người đưa và người nhận; việc đưa tiền cần thể hiện rõ giữa hai bên đưa và nhận ở thời điểm cụ thể. Trong suốt thời gian liên lạc với hai bà Sương, Thân, ông Danh đều ghi âm nhưng không có bằng chứng nào cho thấy hai người này nhắc đến việc tiền bạc... Tuy nhiên, những lời khai của hai bị cáo cũng như phần bào chữa của các luật sư không được hội đồng xét xử chấp thuận mà nhận định hai bị cáo đã phạm tội tham ô tài sản.

Trong khi hai bị cáo liên tục kêu oan và cho biết sẽ kháng cáo thì vấn đề khiến dư luận băn khoăn là người đưa hối lộ không bị xử lý. Theo nhận định của cơ quan chức năng, ông Nguyễn Thành Danh tuy có hành vi đưa hối lộ nhưng đã chủ động khai báo trước khi bị phát giác nên được miễn trách nhiệm hình sự và trả lại số tiền. Tuy nhiên, qua hồ sơ vụ án cũng như diễn biến tại phiên tòa cho thấy từ đầu ông Danh đã có những sai phạm sau khi bị thanh tra đất đai. Rồi chính ông đã nhiều lần gợi ý và thực hiện hành vi đưa hối lộ. Như vậy, việc ông Danh được miễn truy cứ trách nhiệm hình sự liệu có thỏa đáng?

Nhóm PV PLĐS