Giải quyết "điểm đen" về tai nạn giao thông trên quốc lộ 1A

Hiện trường vụ TNGT làm chết 7 người ở Hưng Lộc ngày 16-7-2007.

Vụ tai nạn giao thông (TNGT) thảm khốc xảy ra sáng 16-7 tại km1838 quốc lộ 1A, xã Hưng Lộc, huyện Thống Nhất làm chết tại chỗ 7 người và hàng chục người khác bị thương đã làm dư luận không khỏi bàng hoàng, lo lắng. Thực tế, đây là một trong những "điểm đen" trên quốc lộ 1A thường xuyên xảy ra TNGT chết người, mà ngay cả Ban An toàn giao thông (ATGT) tỉnh cũng hết sức bức xúc và nhiều lần kiến nghị giải quyết...

* Dải phân cách cứng trên quốc lộ 1A - giải pháp phù hợp!

Ngày 6-10-2006, UBND tỉnh đã có văn bản số 6767/UBND-NC kiến nghị Ủy ban ATGT quốc gia, Bộ Giao thông - vận tải (GT-VT) xem xét, thực hiện các biện pháp đảm bảo ATGT trên các tuyến QL thuộc địa bàn Đồng Nai, trong đó có QL1A. Kiến nghị này nêu rõ nguyên nhân khách quan dẫn đến tai nạn là do mật độ lưu thông trong ngày trên QL1A khoảng hơn 30 ngàn lượt xe. Trong khi đó, mặt đường chưa đủ làn phân định nên các phương tiện phải lưu thông trong tình trạng hỗn hợp. Đáng chú ý là QL1A không có dải phân cách nên tình hình TNGT diễn biến phức tạp. Chính vì vậy, UBND tỉnh kiến nghị Bộ GT-VT lắp đặt dải phân cách cứng (DPCC) tại những đoạn đường có chiều rộng16 mét (toàn tuyến có 45 km đường có chiều rộng 16 mét). Cụ thể gồm các đoạn: a1 từ km 1811 đến km 1828 dài 17km (từ xã Bảo Hòa, huyện Xuân Lộc đến xã Xuân Lập, TX. Long Khánh); a2 từ km 1829 đến km 1844, dài 15 km (từ xã Xuân Thạnh, huyện Thống Nhất đến xã Sông Trầu, huyện Trảng Bom); a3 từ km 1849 đến km 1862 dài 13 km (từ xã Quảng Tiến, huyện Trảng Bom đến phường Tân Biên, TP. Biên Hòa). Kiến nghị này được gửi đi đã lâu nhưng UBND tỉnh không nhận được hồi âm từ Bộ GT-VT.

Chánh văn phòng Ban ATGT tỉnh Dương Danh Quý bức xúc cho biết, 6 tháng đầu năm 2007, tình hình TNGT trên địa bàn tăng 31 vụ (tăng 8,58%), làm chết 381 người và bị thương 158 người (tăng 29 người so với cùng kỳ năm 2006); trong đó, số vụ TNGT trên QL1A chiếm hơn 50%, làm chết 115 người (chiếm gần 60%) và bị thương 76 người. Sau kiến nghị của UBND tỉnh gửi Bộ GT-VT nhưng không nhận được ý kiến phản hồi, ngày 2-7-2007, Ban ATGT tỉnh có tờ trình số 119/TT-BATGT gửi Bộ trưởng Bộ GT-VT, tiếp tục kiến nghị việc lắp đặt DPCC tại những đoạn đường có chiều rộng 16 mét, trên cơ sở UBND tỉnh ứng vốn trước, Bộ GT-VT sẽ hoàn lại sau 2 năm. Trước mắt, Ban ATGT tỉnh đề nghị sớm thực hiện việc lắp đặt DPCC tại các đoạn: từ ngã ba Tân Phong đến xã Suối Tre (dài 8km thuộc TX. Long Khánh); đoạn từ ngã tư Dầu Giây đến xã Hưng Lộc (dài 3km, thuộc huyện Thống Nhất); đoạn từ chợ Quảng Tiến đến chợ Thái Bình(dài 8km bắt đầu từ huyện Trảng Bom tới TP. Biên Hòa). Đáng tiếc là, trong lúc chờ đợi Bộ GT-VT có ý kiến thì TNGT thảm khốc xảy ra tại đúng nơi mà UBND tỉnh và Ban ATGT tỉnh đã kiến nghị Bộ GT-VT cho lắp đặt DPCC.

Còn nhớ, cách đây 2 năm, vụ TNGT tại thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom  đã cướp đi mạng sống của 7 học sinh Trường THPT dân lập Trần Quốc Tuấn sau giờ tan trường. Thế nhưng, từ khi có DPCC trên cung đường này, TNGT đã giảm rõ rệt, đặc biệt là TNGT nghiêm trọng không còn xảy ra. Điều này cho thấy, một trong những giải pháp có thể kiềm chế TNGT trên QL1A chính là xây dựng DPCC tại những "điểm đen".  

* Nâng cao ý thức, đạo đức người lái xe

Thông thường, trong các vụ TNGT, lỗi chủ yếu thuộc về người điều khiển các phương tiện không chấp hành Luật Giao thông đường bộ như: phóng nhanh, vượt ẩu, giành đường, chạy lấn tuyến, chuyển hướng không báo hiệu, đi ngược chiều, say rượu, bộ hành qua đường bất cẩn, không giữ khoảng cách an toàn... Thực tế, phần lớn người sử dụng phương tiện từ xe gắn máy hai bánh trở lên đều đã được học Luật Giao thông đường bộ. Chẳng hạn, học sinh được học Luật Giao thông đường bộ trong nhà trường; người sử dụng xe gắn máy phân khối lớn phải thi lấy giấy phép lái xe. Ngoài ra, người điều khiển các loại xe 4 bánh trở lên phải có giấy phép lái xe phù hợp. Song, hàng ngày trên các tuyến đường, hình ảnh về những "hung thần xa lộ" khi "biểu diễn" tốc độ; tình trạng lạng lách, vượt đèn đỏ, vượt phải; xe hai bánh chở quá số người quy định... nhan nhãn ở khắp nơi. Điều này càng khẳng định, ý thức và đạo đức của một số người lái xe nói chung còn nhiều vấn đề phải chấn chỉnh.

Đề cập đến đạo đức của người lái xe, đặc biệt là tài xế xe khách, xe tải, Chánh văn phòng Ban ATGT Dương Danh Quý nhận định: "Tôi đã từng đi nước ngoài để học tập, rút kinh nghiệm của nước bạn về ATGT, tôi chưa thấy ở đâu đào tạo lái xe như mình. Việc thi lấy bằng lái xe từ 4 bánh trở lên tại một số nước còn khó hơn thi đại học ở Việt Nam. Thực ra, ngay từ mẫu giáo, trẻ em cũng đã tiếp cận một số hình ảnh, mô hình liên quan đến ATGT. Vào tiểu học rồi lên trung học, học sinh được học kỹ hơn về Luật Giao thông. Khi học để thi lấy giấy phép lái xe, học viên còn được học về đạo đức của người lái xe khi ngồi trước tay lái. Nói chung, việc giáo dục Luật Giao thông đối với nhiều thành phần trong xã hội đều có, thế nhưng tình trạng người tham gia giao thông cố tình vi phạm những quy định về ATGT cho thấy, ý thức và trách nhiệm công dân của người lái xe (từ xe hai bánh trở lên) đối với sinh mạng người đi đường đang bị xem nhẹ...". Ông Quý cho rằng, nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp: xây dựng hạ tầng cơ sở phù hợp với từng tuyến đường; nâng cao đạo đức người lái xe và cưỡng bức chấp hành Luật Giao thông đường bộ (xử phạt thật nghiêm mọi hành vi vi phạm về ATGT) thì mới có khả năng kiềm chế, kéo giảm TNGT trong thời gian tới.

Có thể nói, thời gian gần đây, cảnh sát giao thông (CSGT) toàn tỉnh đã nỗ lực trong hoạt động tuần tra, kiểm soát ATGT; đáng kể là vào thứ bảy và chủ nhật - ngày ATGT trong lực lượng CSGT Đồng Nai. Tuy nhiên, ở nhiều thời điểm, công tác tuần tra kiểm soát đôi khi bị buông lỏng. Đây chính là "kẽ hở" để người điều khiển phương tiện tùy ý chạy theo sở thích. Điều dễ nhận thấy là thực tế mọi người chỉ chấp hành tốt các quy định về ATGT một khi trên đường có bóng dáng CSGT. Trong những chuyến đi công tác gần đây trên suốt chiều dài QL1A ngang qua địa phận Đồng Nai, rất nhiều lần chúng tôi không gặp CSGT. Trong khi đó, nhiều phương tiện chạy rất cẩu thả, nhất là xe chở khách, xe tải. Thực trạng vừa nêu diễn ra tại nhiều nơi, thường xuyên đe dọa sinh mạng người đi đường. Liên tưởng đến vụ TNGT thảm khốc làm chết 7 người ở Hưng Lộc, chúng tôi cho rằng, chắc hẳn sự kiện đau thương ngày 16-7-2007 sẽ không xảy ra nếu CSGT tuần tra tại khu vực "điểm đen" này.

Về khía cạnh khác, việc xử lý vi phạm giao thông thời gian qua được thực hiện quyết liệt - kể cả xử phạt nghiêm khắc và tạm giam xe vi phạm đúng thời gian quy định. Thế nhưng, hình thức cưỡng chế này xem ra còn quá nhẹ nên chưa đủ sức răn đe những người vô ý thức. Cho nên, vấn đề ở chỗ, nâng cao ý thức trách nhiệm, đạo đức cho mọi thành phần tham gia giao thông không chỉ là hô "khẩu hiệu" mà phải được mọi người nghiêm túc thực hiện. Muốn vậy, thì các bậc cha mẹ phải là người gương mẫu trong việc chấp hành quy định về ATGT; nhà trường phải xiết chặt việc học sinh học Luật Giao thông, cũng như nghiêm cấm các em sử dụng xe gắn máy đến trường; CSGT phải tăng cường công tác tuần tra kiểm soát. Có như thế thì lời giải cho "bài toán khó" về TNGT mới thực sự có "đáp số", nhất là tại những cung đường "tử thần" trên QL1A.

Tạ Nguyên