Thấy gì qua việc kiểm tra an toàn lao động và phòng chống cháy nổ tại các doanh nghiệp?

Điều kiện nhà xưởng của một công ty sản xuất thiết bị điện còn nóng và thiếu ánh sáng.

Nằm trong hoạt động hưởng ứng Tuần lễ quốc gia an toàn - vệ sinh lao động và phòng chống cháy nổ (AT-VSLĐ và PCCN) năm 2006, từ ngày 22 đến 29-3, Ban chỉ đạo AT-VSLĐ và PCCN tỉnh đã tổ chức 4 đoàn liên ngành tiến hành kiểm tra về AT-VSLĐ và PCCN tại 40 doanh nghiệp (DN) và cơ sở sản xuất (CSSX) trên địa bàn. 

40 DN nằm trong danh sách kiểm tra AT-VSLĐ và PCCN trong đợt này gồm  đủ mọi thành phần:  DN nước ngoài, liên doanh, công ty TNHH, công ty cổ phần và một số cơ sở sản xuất; từ đơn vị có vốn đầu tư lớn, công nghệ hiện đại đến những đơn vị sản xuất nhỏ lẻ với dây chuyền sản xuất cũ kỹ, lạc hậu và ngành nghề cũng rất đa dạng: giày da, giấy, thực phẩm, vật liệu xây dựng, chế biến gỗ v.v...

Đứng đầu danh sách các đơn vị "bê bối" nhất trong công tác AT-VSLĐ cũng như PCCN trong đợt kiểm tra lần này phải kể đến Công ty Interfood (đứng chân tại địa bàn Long Thành). Công ty không chỉ không tuân thủ pháp luật về AT-VSLĐ và PCCN mà còn thiếu thiện chí hợp tác với đoàn bằng cách gây khó khăn khi đoàn tiến hành kiểm tra. Lẽ ra, với đặc thù sản xuất, chế biến thực phẩm, vấn đề vệ sinh - môi trường sản xuất phải được đặt lên hàng đầu, nhưng tại một số khâu chế biến nguyên liệu để sản xuất bánh ngọt, tình trạng mất vệ sinh rất nghiêm trọng. Các thiết bị sản xuất không sạch sẽ, nền nhà xưởng dơ bẩn, nhớp nhúa, còn người lao động thì  không đeo khẩu trang, tóc không được gói gọn trong mũ và không đeo bao tay khi làm bánh. Công ty không thực hiện các quy tắc đảm bảo PCCN khi đường dây điện trong các khâu sản xuất được treo mắc rất mất trật tự. Chính sự luộm thuộm này mà 2 năm về trước, toàn bộ khu nhà xưởng đã bị "bà hỏa" thiêu rụi, công ty phải tạm ngưng sản xuất trong một thời gian dài để khắc phục, nay dù đã được xây mới, nhưng những bê bối và sai phạm ấy vẫn tiếp tục tái diễn.

Ở cơ sở Văn Hùng, một đơn vị chuyên sản xuất hàng mộc dân dụng xuất khẩu ở phường Tân Hòa (TP. Biên Hòa), công tác PCCC lại chẳng được quan tâm. Ở đây, tiếng ồn lớn từ các loại máy cưa, xẻ gỗ, cùng môi trường bụi bặm, do sử dụng hầu hết là loại máy dễ gây tai nạn như máy cưa, máy mài, cắt, khoan, dùng điện 3 pha với các hệ thống điện được câu mắc lộn xộn rất dễ xảy ra cháy, chập... Thế nhưng cơ sở gần như mù tịt về công tác AT-VSLĐ và PCCN. Vì cũng không trang bị các phương tiện chống cháy gì ngoài 5 bình chữa cháy nhỏ, cơ sở này đã không trang bị bảo hộ lao động (BHLĐ), không đo kiểm môi trường, mà cũng không hề tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động. Đặc biệt là rất xa lạ với chuyện tập huấn về ATLĐ và PCCN... Còn ở Công ty Yng Hua (KCN Biên Hòa 2) chuyên cán, dập nhôm, ngoài việc có nhiều sai phạm về AT-VSLĐ và PCCN thì tiếng ồn ở khu nhà xưởng vượt khá cao so với tiêu chuẩn. Khi  vào nhà xưởng hỏi chuyện công nhân, các thành viên trong đoàn gần như phải "gào" lớn, nhưng người LĐ cũng không nghe được rõ. Không những thế, tuy đã đi vào hoạt động khá lâu nhưng công ty không tổ chức cho người LĐ được khám sức khỏe định kỳ, chưa đo kiểm môi trường... Với Công ty TNHH sợi chỉ Việt Côn (KCN Nhơn Trạch 2), ngoài những vi phạm về BHLĐ còn thiếu nội quy, quy trình kỹ thuật an toàn cho người LĐ làm việc ở những thiết bị, máy móc có nhiều yếu tố nguy hiểm như: máy nén khí, cầu trục, nồi hơi, máy mài, khoan; những người làm việc ở khâu vận hành các thiết bị có nguy cơ cao về TNLĐ cũng chưa được tập huấn và cấp thẻ ATLĐ. Điều làm mọi người lo ngại là hệ thống điện nhà xưởng, kho lại lắp đặt trực tiếp trên khung thép rất dễ gây nguy hiểm cho người LĐ trong quá trình làm việc; các thùng chứa hóa chất lại để chung kho với những loại nguyên liệu khác trong khi lẽ ra hóa  chất phải được đặt riêng có khoảng cách 9 mét với những kho hàng khác. Hoặc những công ty khác như: Công ty gốm sứ Toàn Quốc với  nhiều vi phạm, trong đó thiếu hẳn chế độ bồi dưỡng cho người làm việc trong môi trường độc hại, các yếu tố vi khí hậu vượt tiêu chuẩn cho phép. Ở Công ty Viet Shuen chuyên ngành gia công xi mạ lại có nhiều sai phạm khi không quan tâm đến việc sử dụng hóa chất độc hại của người LĐ, công ty chưa lập phòng y tế, chưa đặt tủ thuốc cấp cứu tại các xưởng sản xuất và người LĐ chưa được khám sức khỏe định kỳ...

Nhiều người lao động vẫn không thích đeo khẩu trang, dù môi trường làm việc không trong lành.

Qua kiểm tra thực tế tại 40 DN, sai phạm nhiều nhất, thường gặp nhất  là DN không trang bị đầy đủ các trang thiết bị đảm bảo ATLĐ, hoặc có trang bị nhưng không đúng tiêu chuẩn, chuyên dụng, vi phạm nhiều trong câu móc điện, các thiết bị có nguy cơ cao về TNLĐ không được kiểm tra định kỳ, DN không bảo đảm vệ sinh - môi trường cho người LĐ và người LĐ cũng không tuân thủ các quy định về BHLĐ, nhiều DN không có quy trình PCCN đúng quy định...

Thực tế mất ATLĐ, TNLĐ và cháy nổ là vấn đề nóng hổi và cấp thiết đặt ra đối với tất cả mọi người, mọi ngành nghề, nhất là trong nhịp độ công nghiệp phát triển nhanh như hiện nay. Trong những năm qua, TNLĐ và BNN trong những lĩnh vực có nguy cơ cao đã xảy ra rất nhiều và nghiêm trọng đến mức báo động. Tuần lễ quốc gia AT-VSLĐ và PCCN lần thứ 8 năm 2006 là hoạt động mở đầu chính thức cho việc triển khai Chương trình quốc gia về BHLĐ giai đoạn 2006 - 2010 của Chính phủ. Một trong những mục tiêu chính của chương trình là giảm số vụ TNLĐ và BNN. Hiện nay số vụ TNLĐ chết người trung bình hàng năm khoảng 5% trong tổng số vụ TNLĐ, nên năm nay là năm bản lề mang một ý nghĩa lớn nhằm tuyên truyền sâu rộng đến toàn thể cán bộ, công nhân LĐ hướng tới mục tiêu giúp cho mọi người nâng cao nhận thức thực hiện các biện pháp AT-VSLĐ, góp phần cải thiện điều kiện lao động, cải thiện môi trường sống, hướng tới việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp, trong đó yếu tố quản lý môi trường bền vững và an toàn trong sản xuất là một trong những thể hiện đặc trưng của văn hóa DN.

Phương Liễu