Những sai phạm trong quản lý đất đai ở huyện Vĩnh Cửu đã được xử lý như thế nào?

Thời gian qua, trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu nổi lên một số sai phạm liên quan đến lĩnh vực đất đai gây thắc mắc trong dư luận. Thực tế của những sai phạm ra sao và việc xử lý như thế nào?

Các lô đất trong dự án khu dân cư Quế Bằng đã từng cấp sai đối tượng, nay đã bị thu hồi để xem xét tái định cư cho những hộ dân bị mất nhà, đất trong các dự án quy hoạch công nghiệp.

* Nhiều diện tích đất ở xã Thạnh Phú và thị trấn Vĩnh An cấp "nhầm" đối tượng

Năm 1996, UBND huyện Vĩnh Cửu đã lập tờ trình xin UBND tỉnh cho quy hoạch khu dân cư ấp 1, xã Thạnh Phú với diện tích 18 hécta theo phương thức đổi đất lấy hạ tầng. Sau khi được tỉnh chấp thuận, UBND huyện đã cho tiến hành san ủi mặt bằng, làm đường giao thông và phân thành 400 lô (mỗi lô khoảng 200m2). Bước tiếp theo là tiến hành bán cho dân với giá 12 triệu đồng/lô.

Điều đó không có gì đáng nói nếu như UBND huyện đã làm đúng các nội dung trong hồ sơ dự án trình duyệt, thực hiện đầy đủ các thủ tục cần thiết. Trái lại, một số cán bộ có thẩm quyền quyết định về dự án này lại ưu ái "giải quyết" cho một số cán bộ, nhân viên trong huyện Vĩnh Cửu vốn đã có nhà, chỗ ở ổn định, trong khi người dân - đối tượng chính được mua đất ở khu dân cư này theo chủ trương của tỉnh thì không dễ chen chân. Nghiêm trọng hơn, trong khi vụ việc khu dân cư ấp 1 chưa được giải quyết ổn thỏa thì lại xảy ra sai phạm ở dự án khu tái định cư ấp 5, xã Thạnh Phú (hay còn gọi là dự án khu dân cư Quế Bằng). Một số cán bộ có trách nhiệm ở huyện Vĩnh Cửu đã cố tình "biến" dự án khu dân cư Quế Bằng từ tái định cư cho dân sang cấp không cho các cán bộ của huyện. Trách nhiệm này trước tiên phải kể đến vai trò tham mưu của Phòng Tài nguyên - môi trường Vĩnh Cửu do ông Thái Văn Nghĩa làm trưởng phòng. Ban thường vụ Huyện ủy Vĩnh Cửu đã lý giải sai phạm trong dự án này như sau: "Do nhận thức không đầy đủ nên Phòng Tài nguyên - môi trường lập hồ sơ tham mưu cho UBND huyện dự án quy hoạch khu tái định cư khi chưa lập dự án dân cư nông thôn. Và trong khi dự án chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì huyện đã chủ trương cấp đất mà lại cấp sai đối tượng". Theo chủ trương của tỉnh, khu tái định cư này chỉ dành cấp riêng cho các hộ dân bị giải tỏa trong dự án quy hoạch xây dựng khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các công trình phúc lợi công cộng khác của huyện. Nhưng thực tế, nhiều hộ dân bị mất nhà đất vì phải di dời ra khỏi các dự án quy hoạch công nghiệp được tái định cư đâu không thấy chỉ thấy chủ yếu cán bộ, đảng viên có chức quyền ở huyện Vĩnh Cửu và người thân của họ được cấp mỗi người từ một đến vài lô đất. Trong số đó có gia đình Chủ tịch UBND huyện, một số lãnh đạo trong Ban thường vụ Huyện ủy và nhiều cán bộ các phòng, ban của huyện Vĩnh Cửu... Hầu hết những cán bộ này đều đã có nhà, chỗ ở ổn định nên khi được cấp đất họ đem chuyển nhượng cho người khác để thu lợi.

Đối với phần diện tích 290 hécta nằm trong công trình thủy điện Trị An (thuộc địa bàn thị trấn Vĩnh An) qua thanh tra, cho thấy có sự buông lỏng quản lý đất đai ở huyện Vĩnh Cửu. Đối tượng được cấp là những cán bộ có chức quyền. Sau khi được giao cấp đất, một số người đã chuyển nhượng, chuyển mục đích sử dụng (trái nguyên tắc, vì theo quy định nếu không sử dụng thì người được cấp đất phải hoàn trả hoặc UBND huyện ra quyết định thu hồi) từ trồng rừng sang mở nhà hàng, nhà nghỉ, nhà xưởng, trại cưa... Hoặc như một số trường hợp sau khi được huyện ưu ái cấp đất còn lấn chiếm thêm phần đất công nhưng vẫn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng. Điển hình như trường hợp ông Huỳnh Văn Thanh, anh em cột chèo với ông Thái Văn Nghĩa, Trưởng phòng Tài nguyên - môi trường. Mặt khác, tại thị trấn Vĩnh An cũng có một "dự án chia chác đất công" khác thể hiện rõ sự buông lỏng quản lý, còn cán bộ có chức quyền thì tùy tiện, lộng quyền. Ông Nguyễn Ngọc Chiến, nguyên Chủ tịch UBND thị trấn Vĩnh An là người có sáng kiến đề xuất với UBND huyện quy hoạch khu dân cư cấp cho 24 cán bộ huyện và thị trấn vì... khó khăn về chỗ ở. Trong khi chưa làm thủ tục, hồ sơ theo quy định thì ông Chiến đã cấp (bằng miệng) cho các cán bộ. Điều đáng nói hơn, tiếp sau việc làm trái luật của ông Chiến, một số cán bộ được cấp đất còn lấn chiếm thêm đất công nhưng không biết bằng cách nào mà họ vẫn được huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?

Những điều nêu trên khiến dư luận rất bất bình. Theo ông Thái Văn Ri, Phó bí thư thường trực Huyện ủy, nguyên nhân sâu xa của những tồn tại này chính là lãnh đạo huyện thiếu kiểm tra, thiếu kiên quyết xử lý để vụ việc dây dưa kéo dài. Mặt khác, khi các cơ quan chức năng của tỉnh vào cuộc thanh kiểm tra, chỉ ra những sai phạm, tiêu cực thì huyện chậm khắc phục hậu quả và còn nể nang, ngại đấu tranh trong nội bộ.

Dự án khu dân cư ấp 1, xã Thạnh Phú đã có điều chỉnh diện tích và đang trong thời gian lập hồ sơ để tiếp tục triển khai thực hiện phân lô bán cho dân làm đất thổ cư.

* Hậu quả đã được khắc phục đến đâu?

Được biết, đối với khu dân cư ấp 1, xã Thạnh Phú hiện đã có sự điều chỉnh cắt bớt 7,5 hécta trong số 18 hécta giao cho một đơn vị Quốc phòng quản lý, khai thác. Do vậy, để khắc phục hậu quả, hiện nay UBND huyện đã lập lại thủ tục, điều chỉnh diện tích dự án trình UBND tỉnh và các ngành chức năng xem xét cho tiếp tục triển khai thực hiện việc phân lô thổ cư để bán cho người dân tại địa phương có nhu cầu mua làm nhà ở. Đối với khu tái định cư ấp 5, xã Thạnh Phú, do trước đây 71 lô đất đã cấp không đúng đối tượng nên UBND huyện đang tiến hành thu hồi toàn bộ các quyết định sai trái đó. Được biết đến nay đã có 63 người được cấp đất đã nộp lại quyết định giao đất và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; huyện cũng đã tiến hành thu hồi gần 513 triệu đồng - số tiền mà các cán bộ sau khi được cấp đất đã đem bán để thu lợi bất chính. Đi đôi với thu hồi quyết định cấp đất và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Ban thường vụ Huyện ủy Vĩnh Cửu cũng đã giao cho Ủy ban kiểm tra Huyện ủy chỉ đạo các cơ sở Đảng trong toàn huyện tiến hành kiểm điểm các đảng viên có liên quan đến việc xin cấp đất trong dự án tái định cư ấp 5, xã Thạnh Phú. Bước tiếp theo, Huyện ủy đã chỉ đạo UBND huyện và các ngành chức năng chấn chỉnh, lập lại trật tự trong việc lập hồ sơ dự án quy hoạch đúng quy định, cấp đất đúng đối tượng.

Ban thường vụ Huyện ủy Vĩnh Cửu cũng cho biết, đã chỉ đạo UBND huyện tiến hành thu hồi lại toàn bộ quyết định cấp đất (do cấp sai đối tượng, không đúng quy trình, quy định) đối với tất cả các cán bộ, hộ dân trong phần diện tích 290 hécta nằm trong công trình thủy điện Trị An. Đối với những sai phạm trong quản lý đất ở thị trấn Vĩnh An, đến nay Sở Nội vụ đã chủ trì kiểm điểm tập thể UBND huyện, các cá nhân có liên quan, vai trò trách nhiệm điều hành của lãnh đạo huyện; Ủy ban kiểm tra Huyện ủy Vĩnh Cửu cũng đã chủ trì cùng Đảng ủy thị trấn Vĩnh An kiểm điểm tập thể Đảng ủy, Ban thường vụ Đảng ủy và cá nhân có liên quan. Đồng thời, huyện Vĩnh Cửu cũng kiến nghị, để nhanh chóng ổn định tình hình, tỉnh cần chỉ đạo các sở, ngành cấp tỉnh giúp huyện khắc phục hậu quả sai phạm trong vụ việc phức tạp này.

Trường Quân