Đảm bảo an ninh, an toàn trên không gian mạng

Để đảm bảo an toàn, an ninh mạng (ANM), Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 964/QĐ-TTg, ngày 10-8-2022 phê duyệt Chiến lược An toàn ANM quốc gia, chủ động ứng phó với các thách thức từ không gian mạng đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh làm việc với đối tượng liên quan đến các vụ lừa đảo trên không gian mạng. Ảnh: C.T.V

Chiến lược xác định rõ an toàn ANM là trọng tâm của quá trình chuyển đổi số, là trụ cột quan trọng tạo lập niềm tin số và sự phát triển thịnh vượng trong kỷ nguyên số. Do đó, đảm bảo an toàn ANM là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, lâu dài nhằm khởi tạo và duy trì môi trường mạng an toàn, lành mạnh, tin cậy cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và mỗi người dân.

Đảm bảo an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết

Theo thống kê của cơ quan chức năng, trên thế giới, thiệt hại do tội phạm mạng toàn cầu hiện được ước tính khoảng 2-3 ngàn tỷ USD/năm. Ở Việt Nam, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, các cuộc tấn công mã hóa gây thiệt hại hơn 10 triệu USD, làm gián đoạn hoạt động của nhiều cơ quan, doanh nghiệp và dịch vụ thiết yếu. Điều này cho thấy, vấn đề an toàn ANM quốc gia đang đứng trước nhiều nguy cơ, thách thức khó lường. Đặc biệt, để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng thế mạnh của không gian mạng nhằm triển khai nhiều hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia.

Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, trong năm 2025, dù không xảy ra các sự cố về an toàn thông tin nhưng hệ thống giám sát ANM đã phát hiện, ngăn chặn, xử lý hơn 397 ngàn lượt kết nối nghi vấn, hơn 2,5 ngàn mã độc, trong đó có 889 mã độc có mục đích mã hóa dữ liệu, đánh cắp thông tin.

Những con số này không chỉ là thống kê khô khan mà là lời cảnh báo về lỗ hổng trong hệ thống và sự chủ quan trong nhận thức của một số người. Không chỉ vậy, tình trạng lừa đảo, đăng tải, chia sẻ thông tin xâm phạm quyền của tổ chức, cá nhân, vi phạm quy định của Nhà nước đang diễn ra ngày càng khó lường với số vụ việc vi phạm xảy ra trên không gian mạng ngày càng nhiều, buộc lực lượng chức năng phải kiên quyết xử lý.

Cuối tháng 9-2025, Phòng ANM và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự tổ chức đấu tranh, làm rõ hành vi lợi dụng không gian mạng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn lừa bán bản quyền phần mềm dẫn đường Vietmap để thu lợi. Trong đó, các đối tượng lừa đảo tạo lập, sử dụng các tài khoản Facebook, Zalo với nhiều tên gọi khác nhau để thực hiện việc đăng bài, rao bán mã bản quyền phần mềm Vietmap Live với giá rẻ hơn thị trường. Bằng thủ đoạn này, các đối tượng chiếm đoạt tài sản của khoảng 500 người với số tiền tổng cộng trên 1 tỷ đồng.

Nâng cao nhận thức về an toàn thông tin

Triển khai công tác đảm bảo ANM, bảo mật thông tin, an toàn dữ liệu, UBND tỉnh ban hành Công văn số 10666, ngày 27-11-2025 về việc khẩn trương rà soát, bảo đảm an toàn thông tin mạng và Kế hoạch số 212, ngày 17-12-2025 về việc tổ chức tập huấn chuyên sâu về an toàn thông tin và diễn tập thực chiến bảo đảm ANM, an toàn thông tin trên địa bàn tỉnh Đồng Nai năm 2025.

Phát biểu tại buổi diễn tập nói trên, Đại tá Nguyễn Phương Đằng, Phó Giám đốc Công an tỉnh nhấn mạnh: Hoạt động diễn tập là để kiểm tra năng lực thật, chỉ ra điểm yếu thật và các mục tiêu sau diễn tập mới là trọng tâm. Chương trình diễn tập phải tập hợp được danh mục lỗ hổng, điểm yếu theo các mặt: công nghệ, quy trình, con người và biện pháp khắc phục. Đồng thời phải có kế hoạch nâng cao năng lực lâu dài, trong đó có đào tạo theo vai trò, củng cố lực lượng nòng cốt và lộ trình diễn tập định kỳ phù hợp với yêu cầu quản trị vận hành của tỉnh. An toàn thông tin là một hành trình mà chúng ta cần chủ động hơn trước các nguy cơ, thách thức trên không gian mạng.

Xác định công tác đảm bảo an toàn thông tin, phòng, chống vi phạm và tội phạm công nghệ cao là bộ phận trọng yếu của cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, là trách nhiệm của các cấp, các ngành, trong đó lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt. Do vậy, cùng với việc kiên quyết xử lý hành vi vi phạm trên không gian mạng, lực lượng công an thường xuyên phối hợp tuyên truyền, truyền tải các nội dung như: nhận diện các thủ đoạn lừa đảo qua mạng, chiếm đoạt tài sản, giả mạo cơ quan nhà nước; các hình thức tấn công mạng phổ biến hiện nay; kỹ năng phòng ngừa, nâng cao cảnh giác cho cán bộ, viên chức; quy định của pháp luật về an toàn thông tin và ANM.

Trung tá Đoàn Văn Tuấn, Trưởng Công an xã Tân An cho biết: Công an xã đã phối hợp với Phòng ANM và phòng, chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh tổ chức tuyên truyền cho toàn thể cán bộ, công chức, viên chức đang công tác trên địa bàn. Thông qua hoạt động này, cán bộ, công chức, viên chức được nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, không để tội phạm công nghệ cao lợi dụng. Đồng thời mỗi cá nhân là một tuyên truyền viên góp phần đảm bảo ANM, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã.

Hiện nay, các quy định của pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt thông tin của cá nhân, tổ chức, nhất là Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã có hiệu lực kể từ ngày 1-1-2026. Lực lượng công an khuyến cáo người dân không tự ý quay phim, chụp ảnh, ghi âm cá nhân, tổ chức khi chưa được sự đồng ý; không đăng tải, chia sẻ thông tin một chiều, chưa được kiểm chứng lên mạng xã hội. Mọi tranh chấp dân sự, hợp đồng cần giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải hoặc cơ quan có thẩm quyền, không sử dụng mạng xã hội để gây sức ép dư luận. Hành vi “bóc phốt”, kêu gọi tẩy chay có thể dẫn đến xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Trần Danh - Lâm Anh