Đồng Nai – Chặng đường 35 năm phát triển kinh tế (30-4-1975 - 30-4-2010)
Bài cuối: Làm đường cho lưu thông và giao thương thuận lợi

35 năm trước, hệ thống giao thông đường bộ ở Đồng Nai còn rất nghèo nàn. Ngay cả Biên Hòa, Long Khánh là đô thị nhưng cũng chỉ có một số tuyến đường chính được thảm nhựa, còn lại các huyện hầu hết là đường đất. Đến nay, việc đi lại, giao thương đã có sự chuyển biến lớn...

35 năm trước, hệ thống giao thông đường bộ ở Đồng Nai còn rất nghèo nàn. Ngay cả Biên Hòa, Long Khánh là đô thị nhưng cũng chỉ có một số tuyến đường chính được thảm nhựa, còn lại các huyện hầu hết là đường đất. Đến nay, việc đi lại, giao thương đã có sự chuyển biến lớn...

* Đường mới từ xã hội hóa giao thông

Ông Trương Quang Đình, sinh năm 1953, trước đây ngụ ở phường Tân Tiến, Biên Hòa. Sau năm 1975, ông cùng vợ con định cư ở Mỹ theo diện bảo lãnh. Trong những lần về quê thăm gia đình, điều mà ông Đình tâm đắc nhất đó là Biên Hòa đã thay da đổi thịt một cách nhanh chóng. Nói về việc lưu thông ở Biên Hòa hiện nay, ông Đình bảo, trước ngày giải phóng 30-4, từ khu vực Tân Tiến, Tân Mai đi Biên Hòa chỉ có hai đường: QL1 và QL15. Song đến nay, ngay tại nơi ông Đình ở cũ (nay thuộc phường Tân Mai), nhiều đường mới đều được thảm nhựa, mở rộng, như đường 5 (nay là đường Phan Trung), đường 4 (đường Trương Định), đường Dương Tử Giang (nối Võ Thị Sáu với Nguyễn Ái Quốc); rồi đường 3, đường 2 là những đường liên tổ, liên khu phố cũng được nâng cấp kiên cố. Khi nghe nói về cụm từ "xã hội hóa (XHH) giao thông", ông Đình tỏ vẻ ngạc nhiên và nhấn mạnh, mọi gia đình cùng tham gia làm đường thì sẽ đẩy nhanh tiến độ và tạo thuận lợi rất nhiều trong việc phát triển kinh tế - xã hội.

Đoạn cuối cùng trên đường Đồng Khởi - Biên Hòa sau nhiều năm hư hỏng, hiện đang được nâng cấp, sửa chữa lại.

Có thể nói, Biên Hòa là một trong những địa phương có phong trào XHH giao thông nổi bật từ đầu những năm 2000. Điển hình như các phường: Tân Mai, Tam Hòa, Tam Hiệp, An Bình, Tân Biên, Tân Hòa, Tân Hiệp, Tân Tiến... là những nơi người dân tích cực đóng góp tiền bạc và công sức để làm đường. Phong trào này sau đó được nhân rộng đến các địa phương khác. Chỉ tính từ năm 2006 đến nay, các công trình giao thông khu phố ở Biên Hòa do nhân dân thực hiện gồm hơn 39km nhựa nóng; 14km đường bê tông xi măng; xây mới 13 cầu/279m; sửa chữa 6 cầu/1.947m, tổng kinh phí gần 70 tỷ đồng.

Tương tự như Biên Hòa, phong trào XHH giao thông ở thị xã Long Khánh được thực hiện khá nhanh. Hiện nay, nhiều cung đường dẫn đến các ấp xa nhất cũng đã được thảm bê tông. Nổi bật trong phong trào XHH ở Long Khánh là xã Suối Tre, hiện đã hoàn tất nhựa hóa 100% các tuyến đường trong khu dân cư trên địa bàn 4 ấp. Còn đô thị mới Nhơn Trạch, chỉ trong khoảng 3 - 4 năm trở lại đây đã nâng cấp mở rộng được hơn 42km đường bê tông nhựa nóng và 12.934 km đường giao thông nông thôn, bằng hình thức Nhà nước và nhân dân cùng làm.

Đối với các huyện, đường giao thông dù chưa đáp ứng được như mong muốn, nhưng phong trào XHH giao thông đã và đang tạo được sự hưởng ứng, đồng thuận cao của toàn xã hội. Dự kiến thời gian tới, các địa phương sẽ đẩy mạnh phong trào này trên cơ sở tăng tốc nhựa hóa trên tất cả các tuyến đường liên thôn, liên ấp.

* Phát triển cầu đường vẫn còn chậm

Sau ngày miền Nam được giải phóng, hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai yếu kém cả về chất lượng và tải trọng. Song, kể từ năm 1990 trở lại đây, cùng với sự phát triển về mọi mặt, mạng lưới giao thông vận tải trên địa bàn tỉnh đã có những bước tiến nhanh, đáp ứng phần nào nhu cầu lưu thông, giao thương, tạo thế thu hút các nhà đầu tư. Các tuyến quốc lộ và một số đường tỉnh, đường huyện được nâng cấp mở rộng. Nói cách khác, cơ sở hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh trong những năm sau này đã được khắc phục đáng kể, góp phần nối kết khoảng cách giữa các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tuy nhiên, công bằng mà nói, cơ sở hạ tầng giao thông ở Đồng Nai sau 35 năm - dù được đầu tư nhiều, nhưng vẫn chưa ngang tầm phát triển của một tỉnh phát triển công nghiệp năng động.

Từ phong trào XHH giao thông, đến nay đường dẫn vào các vùng chuyên canh của xã Xuân Định (Xuân Lộc) đã được nhựa hóa.

So sánh về các tuyến giao thông trên phạm vi TP. Biên Hòa, ông Đặng Văn Thi, 75 tuổi, hiện ngụ tại KP2, phường Tân Mai - Biên Hòa, bộc bạch: "Tốc độ đô thị hóa trên địa bàn tỉnh những năm gần đây phát triển nhanh. Trong đó, giao thông là một yếu tố để có thể thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất và an toàn lưu thông. Bên cạnh đó, khi đường được mở rộng thì những khu nhà mặt tiền trở nên có giá. Thế nhưng, một số tuyến đường chính lại chậm được mở mang. Cụ thể, trước năm 1975, muốn vào nội ô Biên Hòa chỉ có 4 cửa ngõ: Hố Nai, Tam Hiệp, cầu Mới và Tân Vạn. Đến nay cũng vẫn là những con đường ấy. Chỉ khác ở chỗ, 35 năm trước dân cư Biên Hòa còn ít, nay đã tăng cao. Do đó, tình trạng kẹt xe trong những giờ cao điểm là khó tránh khỏi...".

Không chỉ ở Biên Hòa, nhiều địa phương trong tỉnh hiện không thể phát triển nhanh, do đường giao thông chưa thuận tiện. Chẳng hạn ở Vĩnh Cửu, hai tuyến đường huyết mạch là dự án đường tỉnh 767 và 768 qua hàng chục năm vẫn còn nằm trên giấy. Hay như các huyện Tân Phú, Định Quán, Cẩm Mỹ... cần phải có thêm thời gian nữa thì mới có thể hình thành một mạng lưới giao thông liên hoàn, kết nối đầy đủ các tuyến đường nội bộ xuyên suốt từ khu dân cư đến các vùng chuyên canh nông nghiệp.

Theo đánh giá của Trung tâm nghiên cứu phát triển GTVT (Bộ GTVT), đơn vị được giao thực hiện điều chỉnh quy hoạch GTVT tỉnh Đồng Nai đến năm 2010 và định hướng năm 2020, mạng lưới giao thông ở Đồng Nai trong thời gian qua đổi thay nhiều, nhưng so với tình hình thực tế vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển. Đáng kể là nhiều tuyến giao thông đường bộ hiện vẫn còn trong tình trạng thi công gián đoạn, chất lượng chưa cao. Do đó, các nhà chuyên môn cho rằng, trong thời gian tới tỉnh Đồng Nai cần tập trung xây dựng các tuyến trục giao thông theo hướng bắc nam, đông tây. Ngoài việc phát triển đường cao tốc thì phải tạo bước đột phá trên những tuyến vành đai liên vùng, nối kết với khu vực dân cư, khu công nghiệp, cảng sông, cảng biển...

Tạ Nguyên