Tiếp vốn cho người nghèo

* Chia sẻ với người nghèo

Anh Phạm Hoàng Quân, một người dân ở phường Thanh Bình- TP. Biên Hòa, đã từng vay tiền tại QTD cho hay, thủ tục khá dễ dàng và tiền vay được đáp ứng ngay, với lãi suất vừa phải sẽ cạnh tranh tốt với tín dụng đen. Anh nói : "Tôi cần 10 triệu đồng để làm gấp một công việc , khi đến liên hệ với tổ vay vốn của QTD Thanh Bình thấy thủ tục khá đơn giản, chỉ cần đưa sổ hộ khẩu, chứng minh đúng là mình ở khu vực đó và thế chấp giấy tờ xe gắn máy là được, không cần phải thế chấp xe. Như vậy, tôi vẫn có xe đi làm và hàng tháng trả lãi suất, xem ra vẫn còn rẻ hơn ở tiệm cầm đồ". Cũng như anh Quân, chị N. T. B ở phường Quang Vinh cũng thế chấp giấy tờ chiếc xe gắn máy của mình tại tổ tín dụng để vay 3 triệu đồng về  lo công việc gia đình. Chị tâm sự: "Những người buôn bán nhỏ như chúng tôi cần vay không nhiều, chỉ vài triệu để chi tiêu cho công việc nên chỗ nào thủ tục không rườm rà và cho trả góp theo mỗi tháng là chúng tôi vay". Chị B. cũng cho biết thêm, nếu giấy tờ xe đem thế chấp ở tiệm cầm đồ chỉ được 700 ngàn đồng, còn ở đây mức cho vay khá cao với lãi suất 1,8%/tháng  là chấp nhận được nên nhiều người có kẹt tiền là đến vay.

Khách hàng đang đang vay vốn tại QTDND Thanh Bình.

Anh Dương Thanh Tâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị QTDND Thanh Bình, người viết đề án cho người nghèo vay vốn, nói: " Tính đến cuối tháng 3-2009 , đề án này mới chỉ triển khai được hơn 1 tháng thì dư nợ cho vay đã đạt trên 300 triệu đồng, trong đó có 15 hồ sơ vay để trả nợ cho tín dụng đen (do người vay mất khả năng trả nợ cho tín dụng đen)". Theo anh Tâm, khái niệm nghèo mà đề án đưa ra rộng hơn so với chuẩn nghèo của Nhà nước quy định. Một người sống ở Biên Hòa có thu nhập dưới 2 triệu đồng/tháng được xem là nghèo. Với thu nhập như vậy chỉ vừa đủ trang trải cuộc sống hàng ngày, không có tích lũy và khi có công việc cần đến tiền sẽ gặp khó khăn. Như thế, đối tượng nghèo có nhu cầu vay tiền để chi tiêu là rất lớn. "Mục đích của đề án đưa ra chỉ có 2 mục tiêu, đó là giúp người nghèo dễ dàng vay được tiền để trang trải những khó khăn trong cuộc sống và tạo cơ hội để họ có điều kiện làm ăn." - anh Tâm chia sẻ.

* Để không bị mất vốn

Theo anh Tâm, có 2 nguyên nhân để các tổ chức tín dụng không nhắm đến các khách hàng là đối tượng nghèo: khó thu hồi nợ và phải tăng thêm nhân sự (cán bộ tín dụng và cán bộ xử lý nợ). Bộ máy cho vay sẽ phình ra và chi trả lương tăng lên dẫn đến  giảm lợi nhuận. Tuy nhiên, QTDND Thanh Bình vẫn có cách "tháo gỡ" 2 bất lợi trên bằng cách lập ra các tổ cho vay. Theo cách làm của QTDND Thanh Bình, mỗi khu phố sẽ xây dựng thành một tổ, chọn một hộ ở đó làm tổ trưởng (đại lý của quỹ). Hộ làm đại lý này phải có tài sản thế chấp đối với quỹ và được giao một số tiền nhất định để trực tiếp cho vay. Mức vay từ 5 triệu  đồng trở xuống do đại lý tự thẩm định và giải ngân. Đối với các khách hàng có nhu cầu vay trên 5 triệu đồng sẽ do cán bộ tín dụng của quỹ thẩm định và tài sản thế chấp sẽ do quỹ quản lý. Đại lý hưởng hoa hồng theo doanh số cho vay (kể cả các hợp đồng trên 5 triệu đồng do quỹ trực tiếp thẩm định và cho vay do đại lý giới thiệu). Hiện tại, bình quân 100 triệu đồng cho vay thì đại lý sẽ được hưởng 520 ngàn đồng. Doanh số cho vay càng cao thì đại lý càng hưởng nhiều hoa hồng. Nếu trung bình doanh số cho vay của một đại lý đạt khoảng 300 triệu đồng/ tháng thì đại lý có thu nhập khoảng 1,6 triệu đồng. Anh Tâm nói: "Trong một khu phố hầu như mọi người đều có thể biết được hoàn cảnh của các gia đình. Do vậy, chủ đại lý sẽ nhắm được cho ai vay, vay bao nhiêu để có khả năng thu hồi được nợ, đó cũng là cách để giảm rủi ro. Phải thu hồi được vốn để phát triển".

Ông Quách Anh Bông, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Đồng Nai: "Tôi đánh giá cao đề án này, và đây cũng là một ý tưởng hay trong hoạt động tín dụng. Với đề án này, có 2 điều mới. Thứ nhất, đây là nghiệp vụ đầu tiên của QTDND cho vay theo phương thức tổ tín dụng.Thứ hai, đó là thành lập các tổ hộ nghèo. Cách làm này tôi nghĩ sẽ được người dân ủng hộ. Bởi, trong thực tế có cầu thì ắt sẽ có cung, mọi người không tiếp cận được với nguồn tín dụng lãi suất thấp thì cũng sẽ tiếp cận với nguồn tín dụng lãi suất cao, vì thế mà tín dụng đen vẫn tồn tại. Tìm các hộ nghèo cho vay như đề án của QTDND Thanh Bình sẽ mang lại hiệu quả về mặt xã hội nhiều hơn, vì dư nợ không lớn nhưng số người tiếp cận được với vốn thì nhiều. Nếu phát triển được tốt mô hình này sẽ giúp địa phương giải quyết công tác xóa đói giảm nghèo tốt hơn".                                         Vân Nam