Thị trường mỹ phẩm: Thật giả khó lường!

Chỉ cần đánh giá qua thời lượng phát sóng dày đặc của các chương trình quảng cáo mỹ phẩm trên các phương tiện truyền thông cũng đủ thấy, thị trường này đang trở nên "hấp dẫn" như thế nào. Nhưng trên thị trường hiện nay các loại mỹ phẩm thật và giả được bày bán lẫn lộn, phổ biến khắp mọi nơi...

Kem, cát, muối tắm trắng không xuất xứ, không hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt bày bán ở cửa hàng B.

* Hàng hóa... lập lờ

Khảo sát giá cả tại tiệm mỹ phẩm B. ở chợ Biên Hòa, chúng tôi rất ngạc nhiên khi một cây mascara (mắt nước) hiệu Maybeline giá chỉ có 30.000 đồng, một cây chì kẻ mắt, một cây son nhũ cùng nhãn hiệu trên cũng chỉ có giá từ 25.000 đồng đến 35.000 đồng là... hết cỡ (?), trong lúc hàng bán trong các đại lý chính hãng có giá gấp nhiều lần. Ghé thêm 2 tiệm nữa: T. và N. (cũng ở khu vực chợ Biên Hòa) mới thấy loại mỹ phẩm "hàng hiệu giá rẻ" như trên là rất phổ biến. Các nhãn hiệu mỹ phẩm bị nhái nhiều nhất vẫn là những hiệu phổ thông như Essance, Olay, Ponds, Nivea, Missha... với giá cả chỉ bằng 1/5 đến 1/3 giá gốc. Tại các chợ tự phát ở các khu vực có nhiều công nhân sinh sống, mỹ phẩm giả được bày bán tràn lan trên các chiếu hàng bên đường. Ở đây, gần như 100 % đều là hàng giả: giá 1 cây son Lipice chỉ từ 5.000 đồng đến 10.000 đồng (giá chính hãng 25.000 đồng trở lên), 1 hộp phấn nước, phấn phủ của Essance hay Nivea chỉ có giá 20.000 đồng (giá chính hãng từ 150.000 đồng trở lên)... Chị M, chủ một chiếu mỹ phẩm ở một chợ tự phát gần cầu Sập cho biết, hàng của chị lấy khắp nơi: các công ty, tư nhân, cơ sở sản xuất và mỗi ngày chị bán khoảng vài chục sản phẩm cho khách hàng, chủ yếu là những công nhân thu nhập thấp.

Ở trong nhiều cửa hàng, hàng nhái được bày bán trong các rổ mỹ phẩm để khá hững hờ trên các quầy hàng. Chị T., chủ tiệm mỹ phẩm N. nói: "Đừng tưởng có thể dễ dàng nhận ra hàng giả vì ngay cả những thỏi son, hộp phấn bày bán trong quầy kính sang trọng cũng có thể là hàng... giả. Hàng giả có nhiều cấp độ. Hàng làm kém tinh vi được bán với giá rẻ cho khách hàng bình dân, chấp nhận thì mua, nhưng hàng giả làm nhái một cách tinh vi, kỹ lưỡng thì thậm chí người trong nghề cũng khó mà phân biệt. Gặp phải hàng loại này thì chỉ có... xui, vì trả tiền giá chính hãng và mang về của giả!". Chị T. cũng đưa ra lời khuyên với khách hàng là chỉ có mua hàng ở những nơi đáng tin cậy, quen thuộc, thì khách mới hy vọng khỏi bị lừa, bởi chị là "dân trong nghề" nên biết, ngay cả cửa hàng lớn cũng có khi bán đồ giả như thường!

Bên cạnh những hàng nhái theo các thương hiệu mỹ phẩm nổi tiếng, thị trường mỹ phẩm còn có cả những mặt hàng không rõ thương hiệu và xuất xứ. Chỉ tính riêng mặt hàng kem tẩy trắng, muối và cát tắm trắng bày bán trong cửa hàng B, con số đã lên đến hàng chục loại và không có loại nào ghi rõ xuất xứ. Trong vai một người mua hàng, chúng tôi được cô nhân viên giới thiệu gần chục loại kem, cát tắm trắng. Hàng Đài Loan, Thái Lan, Malaysia, Nhật, Việt Nam... đủ loại với mức giá từ 15.000 - 185.000 đồng/sản phẩm. Đáng ngại là không có bất kỳ mặt hàng nào được dán tem nhập khẩu hoặc nhãn phụ bằng tiếng Việt và phần lớn không đề hạn sử dụng. Vậy mà, thật lạ lùng, vì cũng chính tiệm này trong đợt kiểm tra hàng mỹ phẩm vừa qua của đoàn kiểm tra liên ngành, chỉ có đúng...1 sản phẩm bị niêm phong, do không có nhãn phụ tiếng Việt! Cô bán hàng động viên: "Chị cứ xài thoải mái, khoảng 3 đến 4 lần là trắng liền. Mấy hàng này em bán chạy lắm, có khi một ngày vài chục hộp, mấy thẩm mỹ viện lớn cũng tới đây mua hoài!".

* Tác hại cao, quản lý khó

Theo bà Dương Thị Trúc Mai, phó Giám đốc Trung tâm kiểm nghiệm Thuốc - Mỹ phẩm - Thực phẩm Đồng Nai, thì rất khó để kiểm tra chất lượng thường xuyên và khó để quản lý thị trường mỹ phẩm một cách hiệu quả. Hiện tại, kinh doanh mỹ phẩm là loại hình kinh doanh không điều kiện và các chủ kinh doanh hoàn toàn không cần biết đến chuyên môn về y học hoặc dược học khi đăng ký kinh doanh. Bà Mai cho biết, trung tâm hiện đã có chức năng lấy mẫu và kiểm tra các loại mỹ phẩm tại các chợ, các cửa hàng song hầu như chỉ kiểm tra được về độ an toàn vệ sinh mỹ phẩm và nhận định được một số chất độc hại căn bản có trong mỹ phẩm, còn một số chất khác phải cần điều kiện kỹ thuật tiên tiến hơn.

Một chiếu mỹ phẩm giả bày bán ở một chợ tự phát gần cầu Sập.

Cũng theo bà Mai, thì các loại mỹ phẩm giả và mỹ phẩm kém chất lượng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng

Đoàn kiểm tra liên ngành vừa có đợt kiểm tra mới đây nhất đối với mặt hàng mỹ phẩm Trung Quốc có chứa chất sudan tại Cẩm Mỹ, Nhơn Trạch và Biên Hòa từ ngày 21-3 đến 11-4-2007. Kết quả, hàng trăm mặt hàng mỹ phẩm như dầu dưỡng tóc, mặt nạ, nước hoa, son môi, phấn mặt... đã bị niêm phong, thu giữ vì các lỗi vi phạm như: hàng hóa không rõ xuất xứ, hàng hết hạn sử dụng, hàng nhập ngoại không có tem nhập khẩu, không có nhãn phụ bằng tiếng Việt. Chỉ tính riêng tại một nhà sách trong TP. Biên Hòa, con số các sản phẩm vi phạm đã là hơn 400. Riêng đối với mặt hàng mỹ phẩm có chứa chất sudan gây ung thư, Đoàn kiểm tra liên ngành đã thu giữ được 6 thỏi son môi hiệu Shilulan tại huyện Cẩm Mỹ, 2 thỏi son môi và 43 lăn kim tuyến tại 2 cửa hàng ở TP. Biên Hòa.

theo 2 cách: một số loại mỹ phẩm kém chất lượng cho thấy tác dụng phụ liền qua các triệu chứng như sưng phù mặt, nổi mẩn, dị ứng... và người tiêu dùng có thể ngưng ngay. Song có nhiều loại mỹ phẩm kém chất lượng gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người tiêu dùng mà bản thân người dùng không biết. Chẳng hạn, chất sudan có trong son môi Trung Quốc gây xôn xao gần đây khi dùng lâu với liều lượng nhất định sẽ gây ung thư, một số chất khác tác động đến sức khỏe, thẩm mỹ như nám da, mỏng da, lão hóa da...

Hiện tại, có hơn 1.000 chất không được Bộ Y tế cho phép có mặt trong thành phần mỹ phẩm, song việc xác định những chất này ở thị trường mỹ phẩm trôi nổi là rất khó khăn. Chính vì vậy, người tiêu dùng sẽ phải tự bảo vệ sức khỏe và sắc đẹp của mình bằng cách chọn mua mỹ phẩm có thương hiệu, chọn nhà cung cấp có uy tín (đại lý chính hãng và các siêu thị) để tránh mua nhầm hàng giả.

Vi Lâm