Qua chuyến đi khảo sát về công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông của đoàn cán bộ ban ATGT tỉnh tại một số nước Đông Nam Á:
Trông người lại ngẫm đến ta

Đoàn xe nối đuôi nhau trên đường cao tốc Bắc - Nam Malaysia.

* Thực trạng và những dự án đầy tham vọng cho tương lai

Có thể nói, con đường cao tốc dài hơn 900km chạy suốt chiều dài đất nước Malaysia (từ cực Bắc giáp với Thái Lan đến cực Nam giáp với Singapore) là xương sống của hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải của quốc gia có diện tích tương đương với Việt Nam (329.758 km2) nhưng chỉ có hơn 23 triệu dân nầy. Đây chính là con đường huyết mạch để hàng hóa của Malaysia được thuận tiện xuất sang Singapore , Thái Lan và ngược lại.

Du khách nước ngoài đi trên con đường nầy, như đoàn cán bộ Ban ATGT Đồng Nai trong chuyến đi tham quan và tìm hiểu về công tác đảm bảo trật tự ATGT ở một số nước bạn vừa qua, thật sự cảm thấy dễ chịu, thoải mái và không kém phần thích thú. Dễ chịu, thoải mái vì phương tiện chuyên chở khách liên quốc gia (từ bên kia biên giới Thái Lan đến thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia) là loại xe buýt 2 tầng rộng rãi, mát rượi và chạy êm chỉ kém... máy bay chút ít. Và thích thú vì dọc hai bên của cả chiều dài con đường là một mảng màu xanh bát ngát gồm những vườn cây ăn trái, rừng cây cao su, cây giá ty, cây dừa  và nhứt là cây cọ dầu... nối tiếp nhau không đứt đoạn. Nhiều đoạn, người ta còn trồng hoa phía trước các hàng cây xanh làm cho bức tranh đồng quê của đất nước vốn có một hệ thực vật rất phong phú này (theo một con số thống kê chính thức, thế giới thực vật ở đây có đến 15.000 loài) thêm phần tươi thắm. Thỉnh thoảng ở bên trong cách khá xa con đường, nổi lên giữa khối xanh um đó là những mái ngói đỏ của một khu dân cư hoặc một tòa nhà cao tầng vừa mới xây. Nhưng có lẽ tâm đắc hơn cả, ít ra là dưới con mắt của các thành viên trong đoàn cán bộ Ban ATGT Đồng Nai, là cảm thấy mức độ an toàn rất cao khi đi trên suốt tuyến đường này. Bởi vì đây là một đường cao tốc đúng nghĩa: mặt đường phẳng phiu và rộng, có 4 làn xe cho ô tô (có chỗ mở rộng đến 6 làn) và 2 làn cho xe mô tô, được phân đôi bởi dãy phân cách cứng ở giữa (làm nhỏ gọn nhưng hiệu quả chớ không làm to, thô như ở ta) để xe các loại chạy đúng làn dành cho mình và chỉ chạy một chiều. Và mặc dù không có bất cứ quán xá hoặc khu dân cư nào được phép mọc lên ở hai bên ven đường, nhưng vẫn cẩn thận, người ta đã dựng hàng rào dây kẽm (cao chừng 1,5 mét, ở sâu bên trong  cách mép đường khoảng 30 mét) chạy dọc suốt theo 2 bên con đường để ngăn ngừa người hoặc thú có thể bất ngờ băng ngang qua. Chạy trên đường này, các tay lái có thể phóng tới 100 - 120km/giờ mà không cần phải chú ý giảm bớt tốc độ ở một điểm giao lộ nào, bởi vì ở tất cả những nơi đó đã có đường vượt, cầu vượt. Và nếu vì đường xa, ai đó cảm thấy cần nghỉ ngơi chốc lát thì có thể dừng lại ở trạm nghỉ mà trên suốt tuyến đường, cứ khoảng 40- 50km lại có một trạm. Ở đó, mọi người có thể nghỉ ngơi thư giản (nhờ xung quanh có nhiều cây xanh, rất mát và sạch), ăn uống nhẹ, đi toilette (miễn phí), gọi điện thoại công cộng, đổ xăng cho xe...

Những đặc điểm, hay nói chính xác hơn là những ưu điểm trên của con đường cao tốc Bắc - Nam, người ta có thể gặp lại trên mọi nẻo đường của Kuala Lumpur. Thật vậy, rộng và sạch, chỉ chạy một chiều, có dãy phân cách ở giữa, có làn dành riêng cho xe mô tô (xe mô tô ở đây đi ban ngày cũng phải mở đèn), có  lối dành cho người đi bộ băng ngang, hai bên đường có nhiều cây xanh và trồng hoa... là nét nổi bật của tình hình giao thông ở thủ đô có 2 triệu dân này. Hơi khác thành phố Bangkok của Thái Lan, ở Kuala Lumpur ít thấy đường vượt hoặc cầu vượt trong nội ô, nạn ách tắc giao thông cũng ít xảy ra.

Trên đường xuôi về phía Nam để sang Singapore , đoàn đã ghé lại Genting - một thành phố trên cao nguyên (cao hơn 2.000 mét so với mặt nước biển). Đây là khu vui chơi, giải trí nổi tiếng của Malaysia, có sòng bạc (casino) thuộc loại lớn nhứt Đông Nam Á hàng ngày thu hút rất đông khách trong và ngoài nước. Để đi được đến nơi, người ta có thể chạy xe quanh co theo triền núi, chậm và khá vất vả. Vì vậy, nhiều người thích đi bằng cáp treo hơn. Hệ thống cáp treo này, thuộc loại hiện đại và dài nhứt ở Đông Nam Á (kỹ thuật của Ý, dài 3,4km) mới đưa vào sử dụng từ năm 1997, là một phương tiện giao thông độc đáo và đã giải quyết được việc đi lại cho một lượng lớn du khách đến đây vui chơi và... làm giàu cho ngân sách địa phương.

Hệ thống cáp treo đưa khách lên thành phố trên cao Genting.

Có thể thấy rằng, trong hơn 4 thập kỷ xây dựng và phát triển đất nước kể từ khi giành được độc lập (31-8-1957) đến nay, Malaysia đã gặt hái được nhiều thành tựu to lớn về kinh tế - xã hội và đến nay đã vươn lên là nước phát triển ở vị trí thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Và quốc gia Hồi giáo nầy sẽ còn tiếp tục vươn lên với "Kế hoạch cho tương lai 3" (giai đoạn 2001-2010) đã và đang được triển khai thực hiện, trong đó có những dự án lớn lao mang tầm chiến lược và tất nhiên là không thể thiếu yếu tố GTVT. Tiêu biểu là việc xây dựng một đô thị vệ tinh của Kuala Lumpur trên khu đất rộng 5.000 hécta, cách thủ đô 25km về phía Nam. Thành phố nầy được đặt tên là Putrajaya, là tên của vị Thủ tướng đầu tiên của Malaysia . Chi phí xây dựng thành phố nầy ước tính không dưới 60 tỷ USD, trong đó chi 8,1 tỷ USD cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng. Thành phố có sân bay riêng trị giá 3,5 tỷ USD và theo kế hoạch, nó được quy hoạch cực kỳ khoa học, xe hơi tư nhân bị cấm và toàn bộ nhu cầu đi lại của dân cư là do hệ thống giao thông công cộng đảm nhiệm. Nửa triệu cư dân tương lai của thành phố nầy sẽ được phục vụ chu đáo về mặt tinh thần. Cũng thế ở Thái Lan, một sân bay quốc tế mới có công suất thiết kế 45 triệu khách/ năm sẽ đi vào hoạt động trong tương lai gần, bên cạnh sân bay quốc tế Dong Muong đã quá tải. Và theo kế hoạch, công trình xây dựng đường tàu điện ngầm ở Bangkok sẽ hoàn tất vào năm 2010 (hiện đã làm xong và đưa vào sử dụng 50km trên tổng chiều dài 200km). Nhưng phải nói là có tầm cỡ trên tất cả và cũng đầy tham vọng là dự án đào một con kênh (kênh Kra) dài khoảng 168km ngang qua miền Nam bán đảo nước nầy. Từ trước tới nay, con đường biển nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương phải vòng qua eo biển Malacca để đến cảng Singapore . Nếu có con kênh Kra, con đường thông thương giữa 2 đại dương nói trên sẽ được rút ngắn đáng kể, chừng 500 hải lý (tương đương 925km) và như vậy Thái Lan sẽ có một nguồn thu nhập mới là thu thuế các con tàu qua lại kênh và thị trường Thái Lan cũng sẽ trở nên náo nhiệt bội phần.

Phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải (hiện đại và hợp lý) cùng với việc tăng cường các biện pháp đảm bảo trật tự ATGT nhằm phục vụ đắc lực cho phát triển KT-XH. Bài học này không còn là điều xa lạ và kinh nghiệm của các nước đi trước sẽ giúp chúng ta có thêm bài học hay để nhanh chóng cải thiện tình hình và vươn lên mạnh trong lãnh vực nầy.

Nhật Nam