Nhân kỷ niệm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28-7)
Khi Công đoàn đưa pháp luật đến với công nhân lao động...

Nhằm nâng cao nhận thức cho người lao động về các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, ngoài việc thực hiện truyên truyền, tư vấn tại chỗ, Liên đoàn lao động (LĐLĐ) tỉnh còn có sáng kiến tổ chức các đoàn tư vấn lưu động xuống tận công nhân, đưa pháp luật đến với người lao động.

Nhằm nâng cao nhận thức cho người lao động về các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, ngoài việc thực hiện truyên truyền, tư vấn tại chỗ, Liên đoàn lao động (LĐLĐ) tỉnh còn có sáng kiến tổ chức các đoàn tư vấn lưu động xuống tận công nhân, đưa pháp luật đến với người lao động.

* Tuyên truyền kết hợp vui chơi

Luật gia Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Giám đốc Trung tâm tư vấn phát luật thuộc LĐLĐ tỉnh cho biết, ngay từ năm 2007, thực hiện nhiệm vụ được giao Trung tâm đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, LĐLĐ các huyện, thị xã, thành phố và các CĐCS ở những nơi có đông công nhân để tiến hành tổ chức tư vấn, bồi dưỡng về pháp luật. Nếu như trong năm vừa qua, đơn vị đã thực hiện chương trình tại 13 điểm, thì từ đầu năm 2008 đến nay, đã tổ chức được tại 9 điểm với sự tham gia của hàng ngàn công nhân và đang chuẩn bị để tổ chức tại điểm thứ 10, dự kiến tại khu vực nhà trọ của công nhân Công ty Sanlim Furniture (Trảng Bom).

Điểm nhắm của đoàn tư vấn lưu động là những khu nhà trọ đông công nhân như xã Thạnh Phú (Vĩnh Cửu); các khu phố 1, 7, 6, 8 phường Long Bình (Biên Hòa), xã Tam Phước (Long Thành), xã Phú Hội (Nhơn Trạch)... Địa điểm tư vấn rất linh động, có khi là hội trường UBND xã, cũng có khi là một... nhà hàng tiệc cưới hoặc quán cà phê ấm cúng. Nhưng quan trọng hơn cả, là hình thức và nội dung tư vấn, tuyên truyền. Bà Nguỵệt cho biết, công nhân cả tuần đi làm mệt nhọc, nên chỉ có thể tiến hành tư vấn vào các tối thứ bảy hoặc chủ nhật, cách tuyên truyền thì không thể cứ tập hợp mọi người lại rồi ngồi đó rao giảng, sẽ khô khan và dễ gây chán, mức độ tiếp thu cũng không hiệu quả. Để thu hút được người dự khán, tổ tư vấn luôn "vắt óc" nghĩ ra những trò vui nhộn, sôi nổi để lồng ghép vào chương trình tuyên truyền. Nào là đố vui có thưởng, chọn giá đúng, rồi hát cho nhau nghe... Không chỉ thế, nội dung tuyên truyền cũng phải "chế biến" sao cho dễ thuộc, dễ nhớ như đặt thành những câu hò vè, hò đối đáp, các tình huống pháp luật được đặt dưới dạng câu chuyện, tiểu phẩm... Cứ như thế, tùy theo nhu cầu muốn được tư vấn riêng hay tư vấn tập thể, không chỉ riêng luật lao động - một bộ luật "thiết thân" đối với công nhân với những thắc mắc về quyền và lợi ích như tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, chế độ phụ cấp... mà các luật giao thông, luật cư trú, luật hôn nhân gia đình, luật hình sự đều được chuyển tải đến người lao động.

* Hiệu quả thầm lặng

Trong 6 tháng đầu năm 2008, chỉ riêng Trung tâm Tư vấn pháp luật đã có 162 vụ "ra tòa" để hỗ trợ bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Số người đến xin tư vấn trực tiếp lẫn tư vấn qua điện thoại, qua thư cũng tăng vọt, lên đến trên 3.300 lượt. Điều này cho thấy, càng ngày những mối nguy cơ xảy ra tranh chấp lao động cá nhân lẫn tập thể càng cao. Đáng chú ý, đến nay trong số gần 80 vụ đình công xảy ra trên địa bàn, hầu hết đều là đình công tự phát dù luật đã qui định rõ, người sử dụng lao động có quyền yêu cầu người lao động phải bồi thường thiệt hại trong trường hợp tham gia đình công bất hợp pháp. Vì thế, việc trang bị kiến thức pháp luật cho người lao động càng trở nên cấp thiết, nhất là trong tình hình lạm phát, đời sống người lao động đang gặp nhiều khó khăn, từ đó dễ dẫn đến tranh chấp lao động như hiện nay.

Theo bà Nguyệt, việc đưa các tổ, nhóm tư vấn lưu động tuyên truyền pháp luật xuống tận công nhân không những đã tạo thế chủ động trong công tác tuyên truyền, mà còn là một hình thức tuyên truyền có hiệu quả khi nhiều công nhân đã xem buổi tư vấn như một điểm vui chơi thoải mái cuối tuần. "Từ trước đến nay, công nhân lao động chỉ nghe đến chữ tuyên truyền pháp luật là ngán, vì họ nghĩ cái gì "dính" tới pháp luật là khô cứng, chán ngắt. Với hình thức mới mẻ này, pháp luật đã được đưa vào cuộc sống một cách, tự nhiên và dễ dàng hơn, người lao động tiếp thu cũng nhẹ nhàng", bà Nguyệt cho biết. Cô Thảo, chuyên viên Ban Tuyên giáo LĐLĐ tỉnh, người có "thâm niên" tháp tùng các tổ, nhóm tư vấn từ lúc chương trình mới khởi xướng, kể mỗi lần nghe những câu hò, vè vui, mới lạ về pháp luật là nhiều công nhân thích lắm, ngồi lẩm nhẩm học thuộc để hôm sau vào xưởng đọc lại cho bạn nghe. Vui nhất đối với những người làm công tác tư vấn, là khi kết thúc chương trình đã nhận được những lời hẹn hò "mai mốt lại đến nữa nhé" của các bạn trẻ. Nhiều địa phương như Trảng Bom, Nhơn Trạch cũng cử cán bộ đến học hỏi hình thức tuyên truyền của nhóm tư vấn để về áp dụng.

Khó có thể thống kê những số liệu cụ thể về những hiệu quả mà chương trình tư vấn pháp luật lưu động đã mang lại, bởi có những việc làm mà kết quả có được đôi khi rất trừu tượng, không thể nhìn thấy ngay được. Nhưng với biện pháp "mưa dầm thấm lâu", chương trình không chỉ đem lại những buổi vui chơi giải trí phù hợp với người lao động mà còn giúp nâng cao nhận thức pháp luật, góp phần trong công tác ổn định quan hệ lao động trên địa bàn.

Thanh Thúy