50 NĂM BÁO CHÍ ĐỒNG NAI

Dấu ấn 50 năm báo chí Đồng Nai

2026 là năm có ý nghĩa quan trọng đối với báo chí Đồng Nai - dấu mốc 50 năm xuất bản số báo Đồng Nai đầu tiên và 50 năm phát sóng chương trình phát thanh đầu tiên. Nửa thế kỷ qua, báo chí Đồng Nai thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị và sứ mệnh thiêng liêng của báo chí cách mạng Việt Nam, thực sự trở thành tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh.

Bìa báo xuân Đồng Nai: số đầu tiên Xuân Bính Thìn 1976 và Xuân Bính Ngọ 2026

Nhà báo Trần Nam Đông, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Đồng Nai, nguyên Giám đốc Đài Phát thanh - Truyền hình (PT-TH) Đồng Nai, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai khẳng định: Trong quá trình hình thành và phát triển, cùng với báo chí cả nước, báo chí Đồng Nai (tiền thân là các Báo Đồng Nai, Biên Hòa, Thủ Biên, Giải Phóng… ra đời khá sớm vào thập niên 40, 50, 60 của thế kỷ trước trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước cho đến sau ngày đất nước thống nhất) gồm Báo Đồng Nai và Đài PT-TH Đồng Nai (thành lập năm 1976) luôn luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị theo đúng tôn chỉ, mục đích; đảm bảo chất lượng thông tin, tuyên truyền công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của tỉnh, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Từ số báo Ðồng Nai đầu tiên

Ngày 30-4-1975, Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đã mở ra cột mốc mới cho lịch sử báo chí Đồng Nai cũng như Báo Đồng Nai. Chỉ một tuần sau đó, Khu ủy miền Đông quyết định xuất bản số báo đầu tiên của tỉnh Biên Hòa và lấy tên là Báo Biên Hòa. Cũng trong thời gian này, Trưởng ban Tuyên huấn Tỉnh ủy Lê Quang Thành xây dựng phương án trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho xuất bản Báo Đồng Nai, do Ban Tuyên huấn quản lý. Theo các nhà báo thời kỳ đầu của Báo Đồng Nai, khi tỉnh Đồng Nai được thành lập, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành quyết định cho ra đời cơ quan Báo Đồng Nai và giao “đồng chí Đoàn Ngọc Giao trực tiếp phụ trách biên tập Báo Đồng Nai” ngay trong thời điểm cận kề Tết Nguyên đán Bính Thìn năm 1976. Đồng chí Đoàn Ngọc Giao đã trực tiếp gặp gỡ các cộng tác viên đặt bài, kịp thời cho ra mắt Báo Đồng Nai số đầu tiên đặc biệt bằng giai phẩm Đồng Nai xuân Bính Thìn khá ấn tượng với đầy đủ các thể loại báo chí.

Quyết định số 32/TC, ngày 23-9-1976 của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy nêu rõ: “Kể từ ngày 1-10-1976, Báo Đồng Nai chính thức là cơ quan của Đảng bộ Đảng Lao động Việt Nam tỉnh Đồng Nai”. Từ ngày 15-10-1976, Báo Đồng Nai ra số 33 - số báo đầu tiên trên manchette của báo ghi trang trọng dòng chữ “thuộc Đảng bộ tỉnh Đồng Nai”.

Nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Đồng Nai, nguyên Phó Tổng biên tập Báo Đồng Nai Đỗ Trung Tiến kể lại: Khi mới thành lập, Báo Đồng Nai chỉ có khoảng chục người, có người từng phục vụ trong kháng chiến. Cơ quan cũng không có nhân sự được đào tạo bài bản về báo chí. Những người làm báo được cử đi bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn ở Trường Tuyên huấn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Có thời điểm, để bổ sung nhân sự làm báo, báo tổ chức cuộc thi tuyển những người học xong THPT, có năng khiếu viết tin, bài.

Thời gian đầu, theo ông Đỗ Trung Tiến, Trung ương Đoàn tặng cho Báo Đồng Nai máy móc phục vụ in ấn nên cơ quan có cả nhà in. Trong những năm tháng sau giải phóng, địa bàn tỉnh rộng, phóng viên tác nghiệp chủ yếu di chuyển bằng xe than nên mỗi đợt đi có khi 2-3 ngày mới về. Những người làm Báo Đồng Nai khi đó kiêm nhiều nhiệm vụ, vừa làm báo vừa kiêm phát hành báo, vừa tích cực thực hiện các đợt lao động xã hội chủ nghĩa ở các địa phương trong tỉnh.

Vượt qua khó khăn những ngày đầu mới thành lập báo, đến năm 1982, Báo Đồng Nai phát hành 2 kỳ/tuần. Qua nhiều đợt tăng kỳ, đến ngày 3-1-2020, khi ra mắt ấn phẩm Đồng Nai cuối tuần, Báo Đồng Nai chính thức trở thành nhật báo. Được sự quan tâm của Tỉnh ủy, từ ngày 1-1-2023, Báo Đồng Nai được tặng cho đảng viên từ 50 năm tuổi Đảng trở lên đang sinh sống trên địa bàn Đồng Nai.

Song song với báo in, hòa cùng dòng chảy khoa học - công nghệ trong lĩnh vực báo chí, Báo Đồng Nai cũng nhanh nhạy tiếp cận và cập nhật loại hình báo chí mới, hiện đại. Ngày 20-12-2001, Báo Đồng Nai ra mắt trang thông tin điện tử, đưa báo trở thành một trong những tờ báo Đảng địa phương cập nhật xu hướng làm báo hiện đại. Tiếp đó là sự trưởng thành và phát triển không ngừng của thể loại báo chí này khi cách đây 20 năm, Báo Đồng Nai điện tử thay đổi giao diện lần đầu và ra mắt phiên bản tiếng Anh. Ngày 25-11-2022, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép hoạt động cho Báo Đồng Nai điện tử.

Đáng chú ý, trong quá trình phát triển của Báo Đồng Nai không thể không nhắc đến sự kiện ngày 2-9-2019, báo triển khai quyết định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về hợp nhất Báo Lao Động Đồng Nai thuộc Liên đoàn Lao động tỉnh và Báo Đồng Nai.

Và dấu ấn phát thanh, truyền hình

Ngày 19-11-1976, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai ký quyết định thành lập Đài Phát thanh Đồng Nai. Vượt qua những khó khăn ngày đầu sau giải phóng và thời bao cấp với điều kiện thiếu thốn về máy móc, thiết bị, phương tiện đi lại để tác nghiệp và cả về lương thực, thực phẩm, những thế hệ nhà báo đã thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền, trong đó có những kỷ niệm khó quên như đợt tường thuật trực tiếp Giải bóng đá Quân đội các nước xã hội chủ nghĩa năm 1984 (Skada 1984).

Tiếp đó, được sự chấp thuận của lãnh đạo tỉnh, ngày 15-6-1981, Đài Phát thanh Đồng Nai thành lập Phòng Truyền hình để thực hiện tin tức, ghi nhanh, phóng sự đưa phát sóng trên Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và làm phim tài liệu cho tỉnh Đồng Nai.

Theo kế hoạch thực hiện số báo Xuân Bính Thìn 1976 - số báo đầu tiên của Báo Đồng Nai, có yêu cầu nội dung: Phát huy thành tích, truyền thống, chiến thắng; ca ngợi hòa bình, độc lập, thống nhất, tự do, hạnh phúc; động viên khí thế hồ hởi bước vào năm mới cải tạo và xây dựng xã hội chủ nghĩa… Sau nửa thế kỷ, tinh thần nội dung kế hoạch này vẫn mang tính thực tiễn sâu sắc, luôn được các thế hệ làm báo Đồng Nai kế tục, trao truyền và phát triển, thể hiện rõ nét trong giai phẩm Báo Đồng Nai xuân Bính Ngọ 2026.

Trước xu thế phát triển của truyền hình và cũng để đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu thông tin của người dân, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 2675-QĐ-UBT,  ngày 16-12-1989 đổi tên Đài Phát thanh Đồng Nai thành Đài PT-TH Đồng Nai kể từ ngày 1-1-1990. Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, ngày 22-8-1994, Đài PT-TH Đồng Nai đã làm lễ khởi công xây dựng đợt 1 công trình truyền hình với máy phát công suất 5kW hệ VHF và cột ăng-ten cao hơn 100m dùng chung cho hệ thống PT-TH, đặt nền móng cho sự phát triển của báo hình Đồng Nai sau này.

Không lâu sau đó, thể loại báo chí truyền hình chính thức có mặt tại Đồng Nai khi ngày 26-1-1995, sóng truyền hình Đồng Nai đã được phát thử nghiệm thành công trên kênh 12 VHF. PT-TH Đồng Nai không ngừng lớn mạnh khi hằng ngày sản xuất và phát sóng 24/24h các chương trình PT-TH phục vụ nhiệm vụ chính trị và nhu cầu văn hóa, giải trí của nhân dân.

Qua gần nửa thế kỷ, các thế hệ nhà báo làm PT-TH Đồng Nai đã luôn kế thừa truyền thống năng động, sáng tạo và nhạy bén, luôn học hỏi và đổi mới để đưa Đài PT-TH Đồng Nai ghi nhiều dấu ấn trong hệ thống các cơ quan báo chí nói chung và PT-TH của cả nước nói riêng.

Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Đồng Nai, nguyên Giám đốc Đài PT-TH Đồng Nai, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai Trần Nam Đông khẳng định: Trong những năm qua, trước khi hợp nhất, Báo Đồng Nai và Đài PT-TH Đồng Nai ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, luôn khẳng định là 2 cơ quan báo chí “vững về tư tưởng chính trị, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ” và được đồng nghiệp đánh giá cao trong khu vực và cả nước. Điều đó thể hiện qua việc Báo Đồng Nai và Đài PT-TH Đồng Nai luôn gặt hái nhiều thành công tại các giải báo chí quốc gia, các kỳ liên hoan PT-TH toàn quốc và các giải của các ban, ngành Trung ương tổ chức như: Búa Liềm vàng, Diên Hồng…

Từ tháng 7-2025, thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính, tỉnh Đồng Nai sáp nhập với tỉnh Bình Phước trước đây thành tỉnh Đồng Nai mới, báo chí Đồng Nai gồm Báo Đồng Nai, Đài PT-TH Đồng Nai hợp nhất với Đài PT-TH và Báo Bình Phước thành Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai - một cơ quan báo chí đa phương tiện, lực lượng đông hơn, mạnh hơn.

Lâm Viên