Đòi lại đất không có giấy tờ hợp lệ, không sử dụng hàng chục năm là không đúng với Luật Đất đai

Từ năm 1970-1975, ông Lê Văn Triệu (hiện thường trú tại 171, ấp 3, xã Tân Bình, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) có mua và sử dụng một căn nhà cây, mái lợp tôn ở số 224/14, KP5, đường Phan Đình Phùng, phường Trung Dũng (TP. Biên Hòa).

Nhà bà Lý Thị Cúc vừa xây dựng xong, hiện đã dọn vào ở.

Từ năm 1970-1975, ông Lê Văn Triệu (hiện thường trú tại 171, ấp 3, xã Tân Bình, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) có mua và sử dụng một căn nhà cây, mái lợp tôn ở số 224/14, KP5, đường Phan Đình Phùng, phường Trung Dũng (TP. Biên Hòa). Năm 1975, gia đình ông Triệu hồi hương về quê ở tỉnh Tiền Giang để lại căn nhà trên cho chị Lê Thị Huệ (con gái ông Triệu) trông coi. Năm 1980, do đã có nhà ở và gia đình lại đang gặp khó khăn nên chị Huệ đã dỡ tôn và cây để bán, chỉ để lại nền xi-măng. Cũng vào thời điểm đó, gia đình bà Lý Thị Cúc không có nhà ở, phải ở nhờ phía sau nhà chị Huệ (đối diện nhà 224/14, trước kia của ông Triệu). Thế nhưng do ở chung phức tạp, năm 1983, bà Cúc đã ra cất tạm căn nhà  lá trên nền nhà cũ của ông Triệu để ở. Trong quá trình cư ngụ trên phần đất bỏ trống, bà Cúc đã kê khai đóng thuế và đăng ký xin cấp giấy chứng nhận QSHN ở và QSDĐ ở. Một cán bộ phường Trung Dũng cho biết: Qua xác minh, kiểm tra trên bản đồ đo đạc đất ở phường Trung Dũng, thì phần đất đang tranh chấp thuộc tờ bản đồ số 10, thửa 82, diện tích 42,5m2 thể hiện là nhà không số, do hộ bà Cúc đang ở và sử dụng. Mặt khác, theo Luật Đất đai và Nghị định 60/CP của Chính phủ quy định: Nguồn gốc đất ở sử dụng ổn định, lâu dài, không có tranh chấp và phù hợp với quy hoạch thì được cấp giấy chứng nhận QSD đất ở. Do đó, năm 1999 hộ bà Cúc đã được UBND phường Trung Dũng xét duyệt, đề nghị cấp trên cấp QSD đất ở. Hiện hộ bà Cúc đang chờ cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận QSD nhà ở và QSD đất ở.

Gần đây, theo đơn phản ánh của một số hộ dân thì khi làm nhà bà Cúc có lấn ra hẻm, ảnh hưởng việc đi lại của bà con. Vì thế, UBND phường Trung Dũng đã yêu cầu bà Cúc phải lùi nhà vào đúng ranh đường. Chấp hành yêu cầu này, hộ bà Cúc đã tháo bỏ nhà cũ, xây lại nhà mới, đúng theo ranh giới. Tuy nhiên, khi xây dựng, hộ bà Cúc không xin phép nên đã bị ban ngành chức năng của phường lập biên bản, phạt vi phạm hành chính. Nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn, có chính quyền xác nhận, bà Cúc được miễn đóng phạt. Sự việc không dừng lại ở đó. Trong khi bà Cúc đang xây nhà, chị Lê Thị Huệ đã làm đơn đòi lại mảnh đất bà Cúc đang sử dụng. Trước sự tranh chấp này, UBND phường Trung Dũng tiếp tục lập biên bản, buộc bà Cúc phải ngưng thi công, nhưng bà Cúc không chấp hành, tiếp tục xây dựng cho đến khi căn nhà hoàn thành. Hiện gia đình bà Cúc đã dọn vào ở.

Vụ tranh chấp được Ban bảo vệ KP5 và sau đó là UBND phường Trung Dũng đưa ra hòa giải nhưng không thành. Bên ông Triệu (ủy quyền cho chị Huệ) không đưa ra được những giấy tờ hợp lệ chứng minh nguồn gốc đất. Mặt khác, từ ngày chị Huệ tháo dỡ căn nhà để bán (1980), mặc dù có nhiều đợt chính quyền thông báo đăng ký kê khai nhà, đất (vào năm 1976-1977; 1981; 1996 và 1999) nhưng chị Huệ cũng không hề đăng ký, kê khai phần đất nền nhà cũ của ông Triệu mà chỉ đăng ký, kê khai phần đất chị đang sử dụng. Trong khi đó, hộ bà Cúc đã sử dụng liên tục, ổn định từ hơn 20 năm qua, đồng thời bà Cúc có làm nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Năm 1999, hộ bà Cúc cũng đã đăng ký kê khai xin cấp giấy chứng nhận QSHN ở và QSDĐ ở theo quy định của pháp luật.

Qua sự việc trên, chúng tôi nhận thấy việc hộ bà Cúc không chấp hành theo biên bản buộc ngưng thi công khi có tranh chấp là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc gia đình chị Huệ không có giấy tờ hợp lệ chứng minh nguồn gốc đất, không đăng ký, kê khai và đặc biệt không trực tiếp sử dụng đất từ năm 1983 đến nay, nên việc đòi lại đất là không phù hợp với Luật Đất đai quy định.

Hương Li