Tranh chấp bức tường giữa 2 nhà: Hơn 5 năm giải quyết chưa xong!

Tòa án cấp sơ thẩm cho là tường riêng. Tòa án cấp phúc thẩm thì cho là tường chung. TAND tối cao thì cho rằng, cả tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm đều chưa có đủ căn cứ để kết luận như trên.

Tường riêng hay chung?

Năm 2005, ông Đinh Văn Tứ và bà Nguyễn Thị Mai Lan, ngụ tại số nhà 14/67A, KP3, phường Tân Mai (TP.Biên Hòa) khởi kiện bà Đỗ Thị Ca, chủ căn nhà số 14/68 ra TAND TP.Biên Hòa để tranh chấp bức tường giữa hai gia đình. Cả 2 căn nhà này đều được xây dựng từ đời chủ cũ, trước khi ông Tứ và bà Ca mua lại. Theo ông Tứ khai, căn nhà của ông độc lập với căn nhà của bà Ca. Năm 1999, khi ông Tứ kê khai nhà đất theo chủ trương của Nhà nước thì xảy ra tranh chấp.

2 căn nhà tranh chấp bức tường. Ảnh: Đ.Ngọc

Theo bản án số 346/2005/HNGD-ST ngày 17-8-2005 của TAND TP.Biên Hòa, thì vụ việc đã được UBND phường Tân Mai hòa giải vào ngày 10-5-2002 và 2 bên cũng đã thống nhất, bức tường dài 8,43m (sau này được đo lại là 8,3m) là của ông Tứ. Trong biên bản xác định ranh đất, ông Trần Văn Khiên, chồng bà Ca, cũng xác nhận bức tường đang tranh chấp là của ông Tứ. Ngoài ra, theo lời trình bày của ông Nguyễn Hữu Ích, là người thợ xây căn nhà 14/67A (nhà ông Tứ) thì căn nhà này được xây dựng khoảng năm 1960-1963 bằng gạch block độc lập với căn nhà của bà Ca. Lúc đó nhà bà Ca vẫn là nhà cột gỗ, năm 1971, chủ cũ là ông Ninh Văn Mùi và bà Nguyễn Thị Trang mới xây tường. Từ các cơ sở trên, TAND TP.Biên Hòa công nhận bức tường 8,3m gắn liền với căn nhà số 14/67A thuộc quyền sở hữu (QSH) của ông Tứ.

Thế nhưng, theo bản án số 290/2005/DS-PT ngày 13-12-2005 của TAND tỉnh xét xử lại dựa trên các cơ sở sau: đó là giấy CNQSH nhà mà bà Ca được cấp vào tháng 8-1986 thể hiện nhà trệt có vách gạch 4 bên. Ngoài ra, tại đơn xin bán nhà, bà Nguyễn Thị Trang, chủ cũ căn nhà 14/68 cũng ghi rõ phần đặc điểm căn nhà là nhà trệt liền kề, có cột khung gạch, vách gạch, sử dụng ổn định. Bên cạnh đó, theo bà Ca, giữa 2 hộ chỉ có 1 bức tường dài 18,2m là bức tường riêng của nhà bà (trong đó có 8,3m tường tranh chấp) vì nó là bức tường thẳng phân cách giữa 2 nhà, loại nhà liền kề. Từ khi sang nhượng đến nay, 2 nhà đều sử dụng chung tường, tất cả cột đà đều nằm bên phía nhà bà Ca, bên ông Tứ tường liền một đường thẳng không cột. Từ đó TAND tỉnh đã công nhận bức tường này là tường chung của hai hộ gia đình.

“Thực chất là vụ tranh chấp ranh đất”

Sau khi xét xử phúc thẩm, ông Tứ có đơn khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm. Tại Quyết định kháng nghị số 348/2008/KN-DS ngày 11-12-2008 của Chánh án TAND tối cao: “Tòa án cấp sở thẩm và tòa án cấp phúc thẩm chưa xem xét giám định về vật liệu xây dựng bức tường mà tòa cấp sơ thẩm và phúc thẩm xét xử như trên là chưa có đủ căn cứ”.

Trong Quyết định kháng nghị số 348/2008/KN-DS ngày 11-12-2008 của Chánh án TAND tối cao nêu rõ, tuy các đương sự chỉ tranh chấp sở hữu bức tường của gia đình ông Tứ giáp với nhà của bà Ca, nhưng thực chất đây còn là tranh chấp về ranh giới sử dụng đất. Do đó, để giải quyết triệt để vụ án, cần phải xác định kích thước nhà ở, kích thước đất ở của mỗi hộ gia đình để xác định ranh giới đất ở và mới có căn cứ xác định bức tường đang tranh chấp thuộc vào phần đất của gia đình nào đang sử dụng, để xác định nó là tường riêng của gia đình ông Tứ hay là bức tường chung của 2 gia đình. Từ đó, Hội đồng giám đốc thẩm Tòa Dân sự TAND tối cao xét thấy có cơ sở chấp nhận kháng nghị của Chánh án TAND tối cao, hủy bản án dân sự sơ thẩm và bản án dân sự phúc thẩm để giao hồ sơ vụ án cho TAND TP.Biên Hòa xét xử sơ thẩm lại vụ án theo thủ tục chung.

Được biết, vào ngày 4-6-2009, TAND TP.Biên Hòa đã ra quyết định trưng cầu giám định bức tường đang tranh chấp được xây dựng bằng loại gạch gì, là bức tường của căn nhà nào, tường chung hay tường riêng? Ngày 17-8-2009, Trung tâm kiểm định xây dựng, Sở Xây dựng có báo cáo kết quả kiểm định như sau: “Bức tường đang tranh chấp có chiều dài 8,3m, có kết cấu tường và 3 cột gạch block, xây và tô trát bằng vữa xi măng, tường dày 120mm... Bức tường và 3 cột đang tranh chấp thuộc nhà số 14/67A của ông Tứ”. Tuy nhiên, bà Ca không đồng ý với kết luận này vì cho rằng giám định chưa khách quan. Còn gia đình ông Tứ thì mong TAND TP.Biên Hòa sớm đưa ra xét xử để giải quyết dứt điểm vụ việc.

Đặng Ngọc