Cơ hội, thách thức của kinh tế năm 2026

Dự kiến năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục có những biến động, cơ hội và thách thức đan xen. Trong đó, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh tiếp tục diễn ra. Đây sẽ là cơ hội cho các doanh nghiệp (DN) tại Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu nếu đáp ứng được các tiêu chí sản xuất bền vững.

Sản xuất linh kiện điện tử xuất khẩu tại Công ty TNHH Electronic Tripod Việt Nam ở Khu công nghiệp Biên Hòa 2, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Khánh Minh

Năm 2026, khả năng tăng trưởng GDP (tổng sản phẩm) toàn cầu sẽ chậm lại, chỉ đạt hơn 2,3% so với năm 2025 (năm 2025 dự báo GDP tăng 3,2%). Nguyên nhân là do sức mua yếu, lãi suất vẫn còn duy trì ở mức cao, căng thẳng địa chính trị và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng.

Nhận diện các thuận lợi, khó khăn

Việt Nam là nước có độ mở nền kinh tế ở mức cao so với các nước trên thế giới nên sẽ phụ thuộc rất lớn vào thương mại toàn cầu. Điều này giúp Việt Nam thêm cơ hội khai thác thị trường toàn cầu, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Từ đó, mở rộng sản xuất, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Đồng thời giúp nền kinh tế Việt Nam có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Thế nhưng, độ mở nền kinh tế cao cũng khiến Việt Nam dễ bị tổn thương trước biến động bên ngoài như: Suy giảm nhu cầu tiêu dùng ở các thị trường lớn, căng thẳng thương mại, xung đột địa chính trị, rào cản kỹ thuật từ các nước… sẽ tác động mạnh đến sản xuất, xuất khẩu và tăng trưởng trong nước.

Năm 2026, xu hướng của các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới sẽ tăng đầu tư (nhất là đầu tư công) cho cơ sở hạ tầng, chuyển đổi xanh, công nghệ số (AI, bán dẫn…). Đồng thời, các nước đẩy mạnh cải cách và tăng nội lực.

Đồng Nai là tỉnh có quy mô kinh tế lớn thuộc tốp đầu cả nước, trong đó sản xuất công nghiệp, xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Sản phẩm công nghiệp của tỉnh đa số xuất khẩu qua hơn 180 quốc gia, vùng lãnh thổ. Do đó, khi tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại sẽ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của tỉnh.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV và Ủy viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ đánh giá: Năm 2026, kinh tế Việt Nam đối diện với những khó khăn, thách thức từ bên ngoài là xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại, bảo hộ thương mại, rủi ro an ninh mạng, biến đổi khí hậu… Trong nước, đầu tư tư nhân và tiêu dùng còn thấp so với trước đại dịch Covid-19, xuất khẩu có dấu hiệu chậm lại từ tháng 8-2025. Giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, không đồng đều; DN còn nhiều khó khăn do chi phí đầu vào, logistics tăng, đơn hàng thiếu bền vững; yêu cầu số hóa và xanh hóa ngày càng cao. Bên cạnh đó, áp lực tỷ giá vẫn còn, giá vàng biến động mạnh, giá bất động sản cao, rủi ro thị trường trái phiếu DN vẫn còn và thị trường bất động sản phục hồi không đều. Việc hướng dẫn các luật mới và xây dựng thể chế cho những lĩnh vực mới như: kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng còn chậm. Ngoài ra, vận hành mô hình Chính quyền địa phương 2 cấp còn có những khó khăn nhất định…

Năm 2025, xuất nhập khẩu hàng hóa của Đồng Nai tăng trưởng bứt phá, trong đó kim ngạch xuất khẩu ước đạt hơn 34 tỷ USD, tăng hơn 19% so với năm trước; kim ngạch nhập khẩu ước đạt gần 25,6 tỷ USD. Cán cân thương mại tiếp tục nghiêng về phía tỉnh, xuất siêu khoảng 8,4 tỷ USD.

Giải pháp cho doanh nghiệp

Dự báo, thương mại toàn cầu năm 2026 tiếp tục đối diện với những thách thức, song nhiều chuyên gia kinh tế, tập đoàn nước ngoài vẫn có những nhận xét rất lạc quan về kinh tế của Việt Nam nói chung và Đồng Nai nói riêng.

Ông Đặng Văn Điềm, Chủ tịch Liên đoàn DN Đồng Nai cho rằng: DN nên theo dõi sát diễn biến của thị trường trong nước, quốc tế, đánh giá tác động đối với ngành hàng của mình để chủ động ứng phó. Đồng thời DN cũng cần tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ của nhà nước về thuế, phí, lãi suất, ứng dụng công nghệ thông tin, tiết giảm chi phí, tinh giản quy trình, bộ máy... để hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh.

Trong năm 2026, xu hướng chung của thế giới là chuyển đổi kép “xanh hóa và số hóa - AI”, DN nào đi đầu trong chuyển đổi xanh và ESG sẽ dễ dàng nhận được các đơn hàng lớn của đối tác trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia kinh tế cũng nhấn mạnh, các DN nên đa dạng hóa thị trường, đối tác, chuỗi cung ứng, sản phẩm - dịch vụ, nguồn vốn, tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do song phương, đa phương Việt Nam đã ký kết, có hiệu lực.

Trong năm tới, nền kinh tế thế giới sẽ đối mặt với những thách thức như: xung đột địa chính trị (tại Trung Đông, Ukraine,…) vẫn diễn biến phức tạp, khó đoán; chiến tranh thương mại, công nghệ, phân mảnh và bảo hộ thương mại gia tăng; lạm phát và lãi suất dù giảm nhưng còn neo cao; nợ công và nợ tư vẫn cao; tăng trưởng thấp ở các nước (Mỹ, Trung Quốc, châu Âu…), kéo theo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 ở mức thấp; rủi ro an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng luôn hiện hữu; biến đổi khí hậu bất thường.

DN cũng cần chú trọng nâng cao năng lực cạnh tranh và nội lực (nhân lực, công nghệ, quản trị, sản phẩm - dịch vụ, quản lý rủi ro); tăng tính minh bạch về xuất xứ hàng hóa, rà soát, điều chỉnh chuỗi cung ứng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, tăng tính tự chủ, tự lực, tự cường, lên phương án chia sẻ chi phí thuế quan cùng đối tác...

Đồng Nai hiện có hơn 80 khu công nghiệp và trên 60 cụm công nghiệp đã, đang và sắp được đầu tư hạ tầng kỹ thuật bài bản, kết nối với các tuyến giao thông, cảng. Đây là cơ hội lớn cho các DN liên kết đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp để cung ứng hàng hóa cho thị trường nội địa và xuất khẩu. Ngoài ra, tỉnh quy hoạch các dự án thương mại, dịch vụ, logistics, đô thị, du lịch... mời gọi DN trong và ngoài nước tham gia đầu tư.

Ông Kim Nyoun Ho, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Hàn Quốc tại Việt Nam cho biết: Với lợi thế về hạ tầng kỹ thuật, môi trường đầu tư thuận lợi, Đồng Nai tiếp tục là điểm đến được nhiều DN Hàn Quốc và nước ngoài lựa chọn trong thời gian tới. Về phía Hiệp hội Thương mại Hàn Quốc tại Việt Nam sẽ làm cầu nối hỗ trợ thông tin cho DN Hàn Quốc đang muốn đầu tư vào Đồng Nai.

Đồng Nai với những kết quả ước đạt được trong năm 2025 như: Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội hơn 179,5 ngàn tỷ đồng, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng hơn 15%, thu hút đầu tư trong nước trên 163 ngàn tỷ đồng, thu hút đầu tư nước ngoài hơn 3 tỷ USD... Đây sẽ là tiền đề cho tỉnh tiếp tục tăng trưởng cao trong năm tới. Đặc biệt, Đồng Nai hiện nay có quỹ đất công nghiệp khá lớn hơn 43,3 ngàn hécta của các khu, cụm công nghiệp.

Khánh Minh