Giúp dân nắm rõ pháp luật về hộ tịch, quốc tịch

Thời gian vừa qua, Sở Tư pháp tỉnh Đồng Nai đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Hoạt động này nhằm giúp cán bộ, công chức, người lao động và nhân dân nâng cao nhận thức, chủ động chấp hành đúng quy định pháp luật, hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Tuyên truyền thiết thực, phù hợp từng địa bàn

Mới đây, Sở Tư pháp phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức hội nghị tuyên truyền pháp luật về hộ tịch, quốc tịch tại phường Trảng Dài và xã Phú Vinh. Báo cáo viên cấp tỉnh Nguyễn Thị Hồng Phước (Phó Trưởng phòng Hành chính tư pháp, Sở Tư pháp) đã truyền đạt các quy định pháp luật về hộ tịch; tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về quốc tịch; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025 và quy định về xử lý quốc tịch trong các trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài, kết hôn, ly hôn, khai sinh có yếu tố nước ngoài.

Người dân (phường Trảng Dài) tham gia trao đổi các nội dung liên quan đến hộ tịch, quốc tịch. Ảnh: An Nhơn

Bên cạnh đó, người dân còn được phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và UBND tỉnh về cải cách hành chính liên quan đến hộ tịch, quốc tịch; tuyên truyền quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc đăng ký hộ tịch, trách nhiệm bảo vệ thông tin hộ tịch cá nhân… Nhờ nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, cách truyền đạt gần gũi, những kiến thức pháp luật quan trọng đã được người dân tiếp nhận hiệu quả.

Ông Phan Văn Vượng (ngụ khu phố 2, phường Trảng Dài) chia sẻ: “Nội dung báo cáo rất rõ ràng, dễ hiểu, giúp tôi nắm được nhiều kiến thức thiết thực về hộ tịch, quốc tịch để hướng dẫn người thân và hàng xóm cùng thực hiện đúng quy định”.

Cùng quan điểm, bà Phạm Thị Xuân (ngụ khu phố 4C, phường Trảng Dài) cho biết: “Các buổi tuyên truyền rất gần gũi, phù hợp với người dân, nên tôi mong muốn được tổ chức thường xuyên hơn để giúp bà con ngày càng nâng cao nhận thức pháp luật”.

Phó Chủ tịch UBND phường Trảng Dài Trần Hùng chia sẻ: Hội nghị là dịp đội ngũ cán bộ cơ sở và nhân dân trên địa bàn phường Trảng Dài được truyền đạt những kiến thức pháp luật hữu ích, giúp nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch đảm bảo hiệu quả.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phú Vinh Đào Văn Tuấn cho biết: Xã Phú Vinh hiện có hơn 31 ngàn dân, trong đó trên 70% là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Hoa. Vì vậy, việc phổ biến các quy định pháp luật về hộ tịch, quốc tịch và tổ chức đối thoại, giải đáp những vấn đề phát sinh trong thực tiễn của Sở Tư pháp là hết sức cần thiết, giúp người dân tiếp cận thông tin chính xác, hạn chế sai sót khi thực hiện thủ tục hành chính.

Tại hội nghị, lãnh đạo và các báo cáo viên của Sở Tư pháp còn dành thời gian trao đổi, giải thích và cung cấp thông tin về các lĩnh vực khai sinh, kết hôn, khai tử, đăng ký con nuôi, cư trú, hộ khẩu, chứng thực, hành chính, tư pháp... Đặc biệt, nhiều nội dung liên quan đến yếu tố nước ngoài được làm rõ, giúp người dân hiểu và thực hiện đúng quy định trong quá trình giải quyết các thủ tục hộ tịch, quốc tịch.

Hướng đến quyền và lợi ích của người dân

Báo cáo viên Nguyễn Thị Hồng Phước cho biết: Vấn đề hộ tịch gắn liền với nhân thân con người từ khi sinh ra cho đến khi chết. Vì vậy, khi có sự kiện hộ tịch, người dân bắt buộc phải đăng ký kịp thời như khai sinh cho trẻ (trong thời hạn 60 ngày phải đi đăng ký), khai tử (trong thời hạn 15 ngày phải kịp thời đăng ký)... Mặt khác, khai sinh và khai tử gắn liền với cư trú để tạo điều kiện cho công tác quản lý nhà nước về dân cư, dân số.

Tại các buổi tuyên truyền, nhiều người dân quan tâm các vấn đề từ thực tiễn cuộc sống như: trẻ sinh ra khi cha mẹ chưa đăng ký kết hôn có được ghi tên cha trong giấy khai sinh; mẹ đơn thân chưa đủ tuổi kết hôn có được đăng ký khai sinh cho con; trường hợp không có nơi thường trú có được đăng ký hộ tịch nơi tạm trú…

“Nắm bắt nhu cầu cũng như đối tượng cần tuyên truyền, Sở Tư pháp đã tổ chức các đợt tuyên truyền, nhưng phải đáp ứng đặc điểm dân cư, đối tượng là người dân vùng đô thị hay nông thôn để có hình thức và nội dung tuyên truyền cho phù hợp. Ví dụ, phường Trảng Dài chủ yếu là dân nhập cư, còn xã Phú Vinh nhiều đồng bào dân tộc Hoa nên nội dung và cách truyền đạt cần điều chỉnh phù hợp thì người dân mới dễ tiếp nhận” - bà Phước chia sẻ.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Trọng Trí cho biết: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, công tác hộ tịch, quốc tịch đang được minh bạch, thuận tiện, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân. Đây là một bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, hướng tới chính quyền thân thiện, phục vụ nhân dân.

Thực tế vẫn còn nhiều trường hợp người dân chưa nắm rõ quy trình, thủ tục, dẫn đến hồ sơ chưa đúng, chưa đầy đủ; hoặc có trường hợp chưa đăng ký khai sinh cho con, chưa làm thủ tục quốc tịch khi sinh con ở nước ngoài, gây thiệt thòi cho chính con em mình. Do vậy, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật có ý nghĩa rất lớn trong việc giúp nhân dân thực hiện đúng, tránh sai sót và chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bản thân và gia đình.

An Nhơn