[Megastory] Có Bác trong tim: Tháng Năm, nhớ Bác

Xuyên suốt chiều dài lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam, mọi thành tựu, mọi bước phát triển đều in đậm dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh - người đã hiến dâng cả cuộc đời cho độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc.

Người đi xa, nhưng đã để lại cho hậu thế một kho tàng tư tưởng vô giá cùng tấm gương đạo đức sáng ngời. Di sản ấy vẫn luôn là kim chỉ nam, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho Đảng và nhân dân ta, đặc biệt là trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước hôm nay.

Chủ tịch Hồ Chí Minh (lúc nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung, lớn lên đi học lấy tên là Nguyễn Tất Thành, hoạt động cách mạng lấy tên là Nguyễn Ái Quốc) sinh ngày 19-5-1890 trong một gia đình nhà nho yêu nước, tại làng Hoàng Trù, xã Chung Cự, tổng Lâm Thịnh, nay thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An. Thân phụ là Nguyễn Sinh Sắc, thân mẫu là Hoàng Thị Loan.

Ngôi nhà quê nội, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống cùng gia đình ở Làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (nay là xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An). Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nhà nho yêu nước, ở một làng quê giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng; chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, Người đã sớm hun đúc ý chí và khát vọng cháy bỏng giành độc lập tự do cho dân, cho nước. 

Ngày 5-6-1911, khi ấy người thanh niên Nguyễn Tất Thành với tên gọi mới là Văn Ba, đã lên tàu Amiran Latusơ Tơrêvin, rời bến cảng Nhà Rồng đi Mác-xây (Pháp) khi mới vừa tròn 21 tuổi. Lúc này, đối với người thanh niên ấy, chỉ có một khát vọng cháy bỏng: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu”.

Ngày 5-6-1911, từ Bến Nhà Rồng (ảnh), người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành rời tổ quốc, bắt đầu cuộc hành trình đi tìm con đường giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước. Ảnh: TTXVN

Trong những năm tháng bôn ba nơi xứ người, trải qua biết bao khó khăn, gian khổ ấy, Người đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm ra con đường giải phóng cho dân tộc: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”.

Nguyễn Ái Quốc phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 18 Đảng Xã hội Pháp (tháng 12-1920). Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Người đã xây dựng một hệ thống lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam do Người sáng lập vào năm 1930, cùng Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, đường lối cách mạng Việt Nam đã cơ bản được hình thành, con đường cứu nước đúng đắn của Việt Nam đã cơ bản được xác định. Điều này không chỉ khai thông bế tắc trong đường lối giải phóng dân tộc, mà còn giải quyết đúng đắn, sáng tạo và lãnh đạo thực hiện thắng lợi các vấn đề trọng yếu của cách mạng Việt Nam.

Hội nghị thành lập đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã gắn kết thành một khối, phát huy cao độ sức mạnh toàn dân tộc, làm nên thắng lợi Cách mạng Tháng Tám lịch sử năm 1945.

Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc. Nước ta từ một nước thuộc địa, nửa phong kiến trở thành một nước độc lập, một nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Nhân dân ta từ người nô lệ trở thành người chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình.

Suốt nhiều thập kỷ bôn ba hoạt động cách mạng, vượt qua muôn vàn gian lao, thử thách cho đến khi đi vào cõi vĩnh hằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bản lĩnh dẫn dắt con thuyền cách mạng Việt Nam cập bến vinh quang. Tên tuổi của Người gắn liền với những mốc son chói lọi: từ thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đỉnh cao với chiến thắng Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”, cho đến thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, kết thúc bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, vững bước tiến trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với hơn vạn thủ đô Hà Nội sau cuộc Tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, tháng 2-1946. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng ta, dân tộc ta, nhân dân ta và vì hòa bình, tiến bộ xã hội trên thế giới. Người đã trải qua một cuộc đời oanh liệt, đầy gian khổ hy sinh, vô cùng cao thượng và phong phú, vô cùng trong sáng và đẹp đẽ. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi là tấm gương sáng ngời cho lớp lớp thế hệ người Việt Nam học tập và noi theo.

Có thể thấy, ý chí cứu nước, giành độc lập cho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân là tinh thần chủ đạo, xuyên suốt cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, đúng như Người đã bộc bạch: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc cho quốc dân. Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo - là vì mục đích đó”; hay “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.

Giản dị, gần gũi, cởi mở, tế nhị, chu đáo với mọi người là những phẩm chất nổi bật trong đạo đức, lối sống và phong cách Hồ Chí Minh. Trong ảnh: Bác Hồ sử dụng chiếc máy cấy tại ruộng thí nghiệm của Sở Nông lâm, Hà Nội (tháng 7-1960). Ảnh: TTXVN

Chính lòng yêu nước thương dân, chính bởi khát vọng nhân văn cao cả của Người đã trở thành niềm động viên to lớn, là “ngọn đuốc sáng” giữa đêm trường. Tinh thần ấy đã kết nối toàn quân và dân ta thành một khối thống nhất, đồng lòng hướng về kháng chiến và viết nên những trang sử toàn thắng.

Ngày 2-9-1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời là tổn thất vô cùng lớn lao. Đồng bào và chiến sĩ cả nước ta thương nhớ Người khôn xiết. Sự ra đi của Người để lại muôn vàn tình thương yêu cho toàn Đảng, toàn dân tộc Việt Nam và tình đoàn kết thân ái với nhân dân tiến bộ trên thế giới. Tên tuổi và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh còn sống mãi với non sông đất nước, sống mãi trong lòng mỗi chúng ta.

Không chỉ hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn để lại cho Đảng ta, nhân dân ta một di sản tư tưởng vô cùng quý báu, một tấm gương sáng ngời về đạo đức, phong cách và lối sống.

Ở chiến khu Việt Bắc trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Bác Hồ sống cùng với cán bộ, nhân viên, cùng ăn, ở, sinh hoạt và chia sẻ khó khăn với mọi người. Trong ảnh: Bác Hồ trên đường đi công tác ở Việt Bắc (1951). Ảnh: TTXVN

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống các quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam; là kết quả của cả một quá trình vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại...

Tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm: Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân và vì dân; về chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh...

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong phòng làm việc của người tại Căn cứ địa Việt Bắc (1951). Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh và sự nghiệp cách mạng vô cùng phong phú, vĩ đại của Người không những là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam của cách mạng Việt Nam mà còn là đóng góp quý báu của Người vào sự nghiệp cách mạng của các dân tộc bị áp bức trên thế giới, vào sự phát triển những tinh hoa tư tưởng và văn hóa nhân loại.

Sự nghiệp văn hóa lớn nhất, quan trọng nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh là đã tìm con đường cứu nước đúng đắn và lãnh đạo thành công sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, giành độc lập tự do cho đất nước, hạnh phúc cho nhân dân. Sự nghiệp giải phóng dân tộc do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đã đem lại địa vị xứng đáng cho nền văn hóa dân tộc Việt Nam. Không chỉ vậy, sự nghiệp này còn có ý nghĩa to lớn đối với nền văn hóa thế giới, đã chỉ ra cho nhân dân các nước thuộc địa con đường đứng lên đập tan xiềng xích nô lệ, giành độc lập, tự do cho đất nước mình, từ đó góp phần vào việc xóa bỏ chế độ thuộc địa trên thế giới.

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ góp phần tạo ra một chế độ mới, một thời đại mới mà còn tạo ra một nền văn hóa mới trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, góp phần to lớn vào sự phát triển chung của văn hóa nhân loại.

Đại biểu dự Đại hội thống nhất Việt Minh - Liên Việt phấn khởi chúc mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh được suy tôn là Chủ tịch danh dự của Mặt trận Liên Việt (tháng 3-1951). Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Những năm tháng hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã tiếp thu chọn lọc truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, trong đó đặc biệt là những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phát triển thành những giá trị văn hóa mới - văn hóa Hồ Chí Minh. Tư tưởng về văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thấm đậm trong đời sống xã hội. Người luôn nhận rõ vị trí và ý nghĩa đặc biệt quan trọng của văn hóa. Người chỉ rõ: “Văn hóa soi đường quốc dân đi”. Cái cốt lõi trong tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh là lòng yêu nước, thương dân, thương yêu con người, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Người đề cao lý tưởng cứu nước, cứu dân, “Tổ quốc trên hết”, “Dân tộc trên hết”, “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

Cuộc đời của Người là biểu tượng cao đẹp về chí khí cách mạng kiên cường, tinh thần độc lập tự chủ, lòng yêu nước, yêu nhân dân tha thiết, đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, tác phong khiêm tốn, giản dị. Người để lại cho chúng ta một tấm lòng nhân hậu, một tình cảm chan chứa yêu thương, vì nước, vì dân, vì Đảng; một trí tuệ anh minh, mẫn tiệp; một tầm nhìn xa rộng, sâu sắc; một mẫu mực tuyệt vời về cách sống, cách nghĩ, cách viết, cách nói, cách làm việc.

Về đạo đức cách mạng, nếu như yêu nước thương dân là lẽ sống, là ngọn nguồn, động lực và đích đến của mọi hoạt động cách mạng của lãnh tụ Hồ Chí Minh, thì cần, kiệm, liêm chính lại là những phẩm chất căn bản, cốt lõi tạo nên tính cách, thói quen của Người. Người là hiện thân của nếp sống giản dị, trong sáng, yêu lao động, không màng công danh phú quý cho bản thân.

Bác Hồ luôn quan tâm đến thiếu nhi và dành tình cảm đặc biệt cho thế hệ tương lai của đất nước. Trong ảnh: Nhân Ngày Quốc tế thiếu nhi 1-6, tối ngày 31-5-1969, đại biểu thiếu nhi thủ đô đã đến Phủ Chủ tịch thăm và biểu diễn văn nghệ chào mừng Bác. Ảnh: TTXVN

Người là biểu tượng về ý chí, nghị lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách, trung thành tuyệt đối với mục tiêu, lý tưởng cách mạng. Người là tấm gương gần dân, tin dân, yêu thương, quý trọng nhân dân, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Người là hiện thân của tinh thần khoan dung, nhân ái Việt Nam; là biểu tượng của đạo đức cách mạng cao đẹp, tinh thần quốc tế trong sáng, thuỷ chung, là sứ giả của hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc.

Những phẩm chất đạo đức cách mạng cao quý của Người không phải tự nhiên mà có. Đó là kết quả của cả một quá trình không ngừng tự tu dưỡng, tự rèn luyện và hoàn thiện bản thân mình. Bằng cả cuộc đời mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng cho mọi cán bộ, đảng viên và quần chúng noi theo, từ đó tạo ra sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống nhân dân.