[Megastory] Hành trình của những thầy thuốc trẻ trên những vùng đất gian khó

Từ vùng sâu, vùng xa đến những địa bàn biên giới còn nhiều thiếu thốn, những thầy thuốc trẻ ở Đồng Nai vẫn lặng lẽ khoác áo blouse lên đường. Họ không chỉ mang theo thuốc, thiết bị y tế mà còn cả sự sẻ chia, niềm tin và hy vọng đến với những người dân còn nhiều khó khăn trong hành trình chăm sóc sức khỏe.

Ngay từ ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, khi còn là sinh viên năm 3 của Trường đại học Y Tây Nguyên, bác sĩ Phạm Trung Bắc, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn cơ sở Sở Y tế, Phụ trách liên chi đoàn Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Thống Nhất đã tham gia các đoàn khám, chữa bệnh từ thiện. Chính những lần tận mắt chứng kiến các em nhỏ dân tộc thiểu số như người Thái, Ê-đê ở tỉnh Đắk Lắk (cũ) đến điểm khám với thân hình đen đúa, gầy gò vì thiếu ăn, thiếu mặc đã khiến chàng sinh viên y khoa day dứt mãi.

Bác sĩ Phạm Trung Bắc tâm sự: “Khi ấy (khoảng năm 2015), tôi nghĩ rằng, ngay cả việc được khám, chữa bệnh ở mức tối thiểu với các em nơi này khó có thể đảm bảo được do điều kiện kinh tế và đường sá đi lại khó khăn. Vì thế, mỗi chuyến đi, chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc thăm khám, cấp thuốc, mà còn cùng nhau quyên góp quà, gom từng bộ quần áo cũ để mang đến hỗ trợ bà con vì họ rất cần”.

Sau khi ra trường, bác sĩ Bắc vẫn bền bỉ với nhiều chuyến khám bệnh miễn phí, đến các địa phương khác. Năm 2025, trong chuyến công tác tại xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai (địa bàn giáp biên giới Campuchia), bác sĩ Bắc cùng đoàn không khỏi trăn trở khi tận mắt chứng kiến cuộc sống còn lắm nhọc nhằn của người dân nơi đây. Dù cơ sở hạ tầng đã khang trang hơn nhiều vùng khó khăn khác, nhưng vẫn còn những đứa trẻ lớn lên trong thiếu thốn và nhiều người dân mang bệnh mà chưa có điều kiện thăm khám đầy đủ.

“May mắn là trong chuyến này, chúng tôi có khoảng 20 nhân viên y tế, trong đó có nhiều bác sĩ từ các chuyên khoa khác nhau cùng tham gia. Hơn nữa, chúng tôi mang theo thiết bị soi cổ tử cung tích hợp trí tuệ nhân tạo cầm tay để khám cho khoảng 20 phụ nữ. Có đến 30% có dấu hiệu cảnh báo ung thư cổ tử cung, chúng tôi đã tư vấn, hướng dẫn bệnh nhân đến các bệnh viện lớn để thăm khám chuyên sâu hơn. Điều này cho thấy, khoảng cách đến với dịch vụ y tế vẫn còn quá xa đối với nhiều người dân vùng biên” - bác sĩ Bắc bày tỏ.

Cả hai vợ chồng bác sĩ Sỳ Phương Linh, Khoa Nhi, BVĐK Bình Phước luôn đồng hành hoặc thay nhau có mặt trong mỗi chuyến đi khám, chữa bệnh từ thiện của Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh Bình Phước cũ và nay là tỉnh Đồng Nai. Chồng bác sĩ Linh là bác sĩ Lưu Văn Siu, Khoa Ngoại chấn thương, BVĐK Bình Phước. Những chuyến khám, chữa bệnh thiện nguyện gần như đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống nghề nghiệp của hai vợ chồng bác sĩ này. Các xã như Tân Hưng, Phú Riềng, Lộc Ninh, Đăk Ơ, Bù Gia Mập… là những nơi mà vợ chồng bác sĩ Linh đã từng đặt chân để khám, chữa bệnh cho người dân.

“Những nơi chúng tôi đã đi đa phần là vùng biên giới, giáp ranh với nước bạn và có điểm chung là người dân vẫn gặp không ít trở ngại trong việc tiếp cận dịch vụ y tế. Phần lớn là hộ nghèo, người cao tuổi, trẻ em yếu thế, trong khi điều kiện đi lại, thăm khám còn nhiều hạn chế” - bác sĩ Phương Linh chia sẻ.

Tháng 2-2026, bác sĩ Phương Linh cùng đoàn Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh đến khám bệnh tại xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai. Điểm khám bệnh được đặt tại điểm trạm Y tế An Khương, mới được đưa vào sử dụng vào cuối năm 2025 nên phòng ốc khang trang nhưng trang thiết bị còn ít. Đến nơi, có khoảng 200 bệnh nhân đang chờ khám bệnh, chủ yếu là người già neo đơn và trẻ em khuyết tật. Nhiều em nhỏ đến khám trong tình trạng bại não, teo cơ, bệnh về phổi, chậm phát triển tâm thần - vận động, suy dinh dưỡng… với sức đề kháng yếu nên các em cũng dễ mắc thêm nhiều bệnh vặt.

“Qua các buổi khám, chúng tôi nhận thấy người lớn đa phần đều mang bệnh mạn tính, cần điều trị lâu dài. Chúng tôi cấp thuốc, phát quà và hướng dẫn họ chăm sóc sức khỏe lâu dài và có thể đến trạm y tế để theo dõi, uống thuốc hàng tháng. Còn các trường hợp bị bệnh cấp tính, chúng tôi cố gắng xử lý cho bệnh nhân tốt nhất có thể” - bác sĩ Phương Linh cho hay.

Chỉ trong năm 2025, dược sĩ Nguyễn Bảo Lộc, Khoa Dược, BVĐK Đồng Nai đã tham gia 9 chuyến khám bệnh miễn phí do bệnh viện và Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh tổ chức. Trong mỗi hành trình ấy, anh cùng đồng nghiệp chuẩn bị thuốc theo danh mục đã được xây dựng từ trước, đồng thời trực tiếp hướng dẫn người dân, nhất là các cụ già, thực hiện từng bước thăm khám từ khai thông tin, đo huyết áp, vào gặp bác sĩ cho đến nhận thuốc theo đơn. Công việc tưởng chừng lặng lẽ ấy lại là một mắt xích không thể thiếu để những chuyến đi thiện nguyện diễn ra trọn vẹn và kịp thời đến với người dân vùng khó.

Với anh Bảo Lộc, mỗi chuyến đi là một lần mang theo những cảm xúc rất khác nhau, nhưng sau tất cả, đọng lại sâu nhất vẫn là niềm vui khi được cùng đồng nghiệp góp một phần sức trẻ cho những nơi còn nhiều thiếu thốn. Thế nhưng, xen giữa niềm vui ấy vẫn là những khoảng lặng khó quên, khi anh nhìn thấy trên gương mặt các cụ già, người dân nghèo khó là dấu hằn của bao năm tháng lam lũ mưu sinh; hay bắt gặp những đứa trẻ vùng xa, những em nhỏ dân tộc thiểu số chân còn trần đất, làn da sạm nắng, ánh mắt hồn nhiên nhưng sớm mang theo nỗi vất vả của cuộc sống.

Mỗi lần có đoàn về xã khám bệnh từ thiện, ông Bàn Văn Thắng (ngụ xã Thanh Sơn, tỉnh Đồng Nai) đều thu xếp công việc để đi khám bệnh. Do tuổi đã cao, ông Thắng cũng ít đi kiểm tra sức khỏe tại các cơ sở y tế vì điều kiện kinh tế khó khăn nên chuyện thuốc men, khám chữa bệnh nhiều khi cũng phải đắn đo. Do vậy, những đợt khám bệnh miễn phí không chỉ giúp người dân nghèo có cơ hội được bác sĩ thăm khám, phát thuốc, mà còn mang đến cảm giác yên tâm vì biết bệnh tình của mình để kịp thời điều trị.

Ông Thắng bày tỏ: “Mỗi lần có đoàn bác sĩ về xã khám bệnh, ai cũng mừng và tranh thủ đi khám. Đợt này, tôi được bác sĩ khám và chẩn đoán bị thoái hóa đốt sống lưng do lao động nặng. Bác sĩ vừa cho thuốc uống, vừa hướng dẫn cách tập vật lý trị liệu và khuyên hạn chế lao động nặng để hạn chế bệnh tiến triển nặng hơn. Tôi sẽ cố gắng làm theo lời khuyên của bác sĩ”.

Khi nghe tin có đoàn y, bác sĩ về điểm trạm y tế khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, bà Nguyễn Thị Phượng (ở phường Tân Triều, tỉnh Đồng Nai) đã vội thu xếp công việc bán hàng để đến thăm khám. Sau khi kiểm tra, bà Phượng được chẩn đoán bị huyết áp thấp và được cấp thuốc miễn phí. Bà Phượng cho rằng: Những đợt khám bệnh như vậy không chỉ giúp người dân được kiểm tra sức khỏe kịp thời mà còn mang lại sự yên tâm, nhất là với những người lao động còn bận mưu sinh, ít có điều kiện đi khám định kỳ.

Không chỉ bệnh viện công, những năm qua, các thầy thuốc trẻ ở hệ thống y tế tư nhân cũng nhiệt tình tham gia hoạt động khám, chữa bệnh miễn phí tại cộng đồng. Bác sĩ chuyên khoa II Trương Quốc Chương, Giám đốc chuyên môn, Bệnh viện Đại học Y Dược Shing Mark, phường Long Hưng, tỉnh Đồng Nai cho hay: Hàng năm, bệnh viện luôn tổ chức các đợt khám, chữa bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh với sự tham gia nhiệt tình từ các bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng… của bệnh viện. Quá trình khám đã phát hiện được nhiều bệnh lý tiềm ẩn cho người dân, từ đó, bác sĩ tư vấn và hướng dẫn để điều trị kịp thời, phòng ngừa các tai biến xảy ra.

“Ngành Y tế đang chuyển dần từ tư duy điều trị sang phòng bệnh. Nếu làm tốt công tác dự phòng và tầm soát sớm, giá trị mang lại cho sức khỏe cộng đồng sẽ lớn hơn nhiều so với việc chờ đến khi bệnh xuất hiện mới điều trị. Vì vậy, chúng tôi luôn thực hiện song song giữa điều trị, tầm soát và tư vấn sức khỏe cộng đồng thường xuyên trong năm. Đây cũng là ý nghĩa và mục đích mà chúng tôi tổ chức các chương trình khám bệnh tại cộng đồng ngoài việc chia sẻ khó khăn với người dân” - bác sĩ Chương chia sẻ.

Theo bác sĩ Phạm Trung Bắc, hiện BVĐK Thống Nhất có khoảng 200 đoàn viên thanh niên. Mỗi khi bệnh viện tổ chức các hoạt động khám, chữa bệnh thiện nguyện, chỉ cần phát động là đông đảo y, bác sĩ trẻ sẵn sàng tham gia. Từ khi công tác tại bệnh viện, ngoài khám bệnh thiện nguyện theo đoàn, anh cùng nhiều đồng nghiệp thường xuyên tặng quà cho trẻ em bị bỏ rơi, trẻ mắc hội chứng Down và các hoàn cảnh kém may mắn khác đang sinh sống gần bệnh viện.

Bác sĩ Bắc cho rằng, khi trực tiếp chứng kiến những hoàn cảnh khó khăn ngoài đời thực, người bác sĩ trẻ này thực sự bị lay động mạnh mẽ. Cũng từ những trải nghiệm đó, bác sĩ Bắc nuôi dưỡng tâm nguyện sẽ tiếp tục hành trình thiện nguyện không chỉ trong tỉnh, mà còn đến nhiều vùng đất khác, kể cả những nơi biên giới, hải đảo còn nhiều gian khó. “Mỗi lần được tham gia khám bệnh từ thiện, tôi luôn cảm nhận rõ sự năng động, trách nhiệm và niềm vui của tuổi trẻ khi có thể dùng chuyên môn của mình để giúp đỡ nhiều người hơn. Chính điều đó khiến tôi thấy yêu nghề hơn và cảm nhận sâu sắc hơn ý nghĩa của công việc mình đang làm” - bác sĩ Bắc trải lòng.

Bác sĩ chuyên khoa II Đặng Hà Hữu Phước, Phó Giám đốc BVĐK Đồng Nai, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh Đồng Nai cho biết thêm: Thời gian qua, nhiều hoạt động của hội được duy trì nhờ sự chung tay hỗ trợ từ các bệnh viện, từ thuốc men đến phương tiện đi lại, tạo điều kiện để các y, bác sĩ, dược sĩ, kỹ thuật viên trẻ… đến gần hơn với người dân ở những địa bàn còn khó khăn.

Trong thời gian tới, Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh các chương trình khám, chữa bệnh thiện nguyện, kết hợp tư vấn và sàng lọc sức khỏe ban đầu cho cộng đồng với tinh thần sẽ đến tận nơi mà người dân cần.

“Chúng tôi sẽ ưu tiên các địa bàn vùng sâu, vùng xa, khu vực đông công nhân lao động, người cao tuổi, trẻ em và những nhóm đối tượng còn hạn chế điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế. Chúng tôi không chỉ mong muốn mang đến những buổi khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, mà còn hướng đến việc tư vấn, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật để người dân có cơ hội điều trị kịp thời, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội” - bác sĩ Phước chia sẻ.

Thế hệ thầy thuốc trẻ đang cố gắng tiếp nối truyền thống của các thế hệ thầy thuốc đi trước. Dù những gì làm được trong một buổi khám từ thiện còn rất nhỏ, không thể giải quyết hết mọi vấn đề sức khỏe của người bệnh, nhưng qua đó, họ đã góp phần nâng cao nhận thức, chăm sóc sức khỏe ban đầu và thay đổi sức khỏe cộng đồng trong tương lai ngay từ hôm nay…