[Loạt Megastory] Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và khát vọng thịnh vượng (Kỳ 2)

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong thời điểm mang tính bước ngoặt lịch sử: Việt Nam vừa hoàn thành chặng đường 40 năm đổi mới với những thành tựu rực rỡ và đang bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đây cũng là năm bản lề Đồng Nai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Chính vì vậy đây không chỉ là một kỳ bầu cử thông thường, mà là quá trình kiện toàn cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất - một bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đủ tầm vóc để thực thi những quyết sách đưa địa phương phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Quyết định sáp nhập tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước từ ngày 1-7-2025 đã tạo nên một thực thể hành chính có quy mô chưa từng có. Với diện tích tự nhiên hơn 12.700km² và quy mô dân số trên 4,8 triệu người, toàn tỉnh có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 72 xã và 23 phường. Tỉnh Đồng Nai không chỉ đứng trong nhóm các địa phương rộng lớn nhất cả nước mà còn sở hữu một tiềm năng kinh tế khổng lồ với mục tiêu phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế tri thức; đi đầu trong phát triển kinh tế hàng không, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, trung tâm logistics, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt trên 10%/năm. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người phấn đấu đạt trên 250 triệu đồng. Xây dựng Đồng Nai phát tiển xanh, giàu mạnh, văn minh, hiện đại; phấn đấu đến năm 2030 đạt các tiêu chuẩn cơ bản của thành phố trực thuộc Trung ương. Để hiện thực hóa những con số “biết nói” này, vai trò của cử tri - chủ thể của quyền lực nhà nước trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Cầm lá phiếu với mong muốn đóng góp một phần vào định hình tương lai tỉnh nhà, ông Trần Ngọc Bá, đảng viên 44 năm tuổi Đảng, cử tri tại xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai chia sẻ: “Tôi đã chứng kiến nhiều kỳ bầu cử, nhưng lần này cảm xúc rất đặc biệt. Đồng Nai nay đã lớn mạnh hơn rất nhiều sau sáp nhập. Lá phiếu của tôi sẽ dành cho những ứng viên có chương trình hành động sát sườn với địa phương, hoạch định được chính sách phù hợp với sự phát triển của địa phương. Chúng tôi cần những người đại biểu dám nhìn thẳng vào những mục tiêu chưa đạt để kiến nghị những chính sách đúng và trúng”.

Còn theo bà Nguyễn Thị Cẩm Hằng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Cao Nguyên Bình Phước, xã Thuận Lợi, tỉnh Đồng Nai cho biết: “Tôi thấy mục tiêu của tỉnh đặt ra là tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Như vậy vai trò của người đại biểu dân cử trong nhiệm kỳ này hết sức nặng nề. Đó là vừa phải có kiến thức nền tảng vững chắc vừa phải có bản lĩnh để quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, đất nước. Và chúng tôi sẽ lựa chọn kỹ càng để tìm ra người xứng đáng nhất”.

Để người dân hiểu rõ, chọn đúng “người đại diện” cho mình nên công tác tuyên truyền về bầu cử được cả hệ thống chính trị triển khai nghiêm túc, đúng luật. Thông tin tuyên truyền thực hiện dày đặc, đa dạng như qua loa truyền thanh xã, thôn, khu dân cư; thông tin lưu động; trang thông tin điện tử; fanpage của xã, phường; các trang mạng xã hội của thôn, đơn vị và nhóm Zalo cộng đồng nhằm cung cấp thông tin đầy đủ nhất về tiểu sử và chương trình hành động của các ứng cử viên.

“Chúng tôi đã nghiên cứu chọn lựa kỹ danh sách ứng cử viên để bầu ra các đại biểu có tâm, có tầm quan tâm hơn đối với các hộ sinh sống trên lòng hồ thủy điện Cần Đơn, tạo điều kiện để bà con có cuộc sống ổn định để phát triển kinh tế” - ông Phạm Văn Đủ, thôn Bù Tam, xã Đa Kia, tỉnh Đồng Nai bộc bạch.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai Hà Anh Dũng khẳng định: Với trọng trách được giao, MTTQ Việt Nam các cấp tham gia sâu sát vào mọi quy trình bầu cử từ hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đến giám sát bầu cử. Chúng tôi cam kết nỗ lực góp phần lựa chọn đội ngũ đại biểu thực sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín để phụng sự nhân dân trong nhiệm kỳ mới.

Mỗi lá phiếu của cử tri đã bầu trong ngày 15-3 là lời khẳng định đanh thép về quyền lực thuộc về nhân dân như Bác Hồ đã nhấn mạnh: “Lá phiếu cử tri có một giá trị rất cao quý; nó là một dấu hiệu xác nhận rằng, nhân dân thật sự làm chủ nước nhà”. Khi mỗi người dân cầm lá phiếu trên tay không chỉ thực hiện nghĩa vụ công dân, mà đang trực tiếp tham gia vào quá trình định hình tương lai tỉnh nhà trong 5 năm tới.

Trong nhiệm kỳ khóa XV, Quốc hội đã để lại những dấu ấn đậm nét về một “Quốc hội hành động”, một cơ quan lập pháp không ngừng đổi mới để thích ứng với diễn biến của thực tiễn. Điển hình của tinh thần hành động chính là việc ban hành nhiều chính sách kiến tạo cho chặng đường phát triển mới, đặc biệt là các Nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây không đơn thuần là sự thay đổi trên bản đồ địa giới, mà là sự thay đổi về tư duy quản trị: Tinh gọn để mạnh hơn, tinh gọn để hiệu quả hơn.

Từ ngày 1-7-2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được vận hành đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Đây là bước ngoặt quan trọng thể hiện rõ tư duy đổi mới quản trị nhà nước theo hướng tinh gọn cấp trung gian, tăng tính trực tiếp, gần dân và nâng cao trách nhiệm giải trình.

Tại Đồng Nai, sau sắp xếp, đối với khối chính quyền cấp tỉnh, có 14 sở, ngành (giảm 13 sở). Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành quyết định thành lập cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh (giảm 5 cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh). Số lượng hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cấp tỉnh giảm mạnh nhất, hiện còn 427 tổ chức. Về sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh có 95 đơn vị hành chính cấp xã (giảm 175 đơn vị).

Thực tiễn cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp giúp trao quyền nhiều hơn cho địa phương, mà cốt lõi là HĐND các cấp. Tinh gọn bộ máy đồng nghĩa với người đại biểu dân cử được gần dân, sát dân hơn. Các đại biểu trực tiếp mang ý kiến của người dân đến với nghị trường và mang chủ trương chính sách đi vào thực tiễn đời sống nhân dân sớm nhất.

Thực hiện công tác tiếp xúc cử tri, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai trong nhiệm kỳ 2021-2026 đã tổ chức 52 cuộc tại 341 điểm với trên 20 ngàn lượt cử tri tham dự và thu nhận 3.000 lượt ý kiến, phản ánh, kiến nghị của cử tri trên các lĩnh vực: kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, công tác điều hành của chính quyền các cấp. Trên cơ sở đó, đoàn đã chuyển trên 600 nội dung ý kiến, kiến nghị của cử tri đến Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và trên 1,4 ngàn nội dung ý kiến, kiến nghị của cử tri đã chuyển đến UBND tỉnh xem xét, giải quyết, trả lời theo quy định.

Bà Trần Thị Nụ, thôn 4, xã Đa Kia, tỉnh Đồng Nai chia sẻ: “Tôi thấy trong các kỳ tiếp xúc cử tri gần đây, các đại biểu Quốc hội và HĐND đã cơ bản giải đáp được những kiến nghị của cử tri. Những vấn đề đại biểu tiếp thu đều được gửi đến các cơ quan chức năng để có câu trả lời cho chúng tôi thỏa đáng. Tôi hy vọng nhiệm kỳ mới này, các đại biểu sẽ tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa vai trò dân cử của mình”.

Từ nền tảng của một bộ máy tinh gọn, Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ có một bệ phóng vững chắc để hoạt động chuyên nghiệp. Tinh gọn không phải là yếu đi, mà là “gạn đục khơi trong” để chọn ra những gì hiệu quả nhất, đảm bảo mỗi mắt xích trong bộ máy đều vận hành vì sự phồn vinh của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong bối cảnh đất nước tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu dân cử không chỉ dừng lại ở vai trò “người đại diện” thuần túy mà đòi hỏi một “ngưỡng” rất cao.

“Trong bối cảnh kỷ nguyên số và phát triển bền vững, đại biểu dân cử đòi hỏi cao hơn về tư duy chiến lược, năng lực phản biện và sự gắn bó thực tiễn, chuyển từ “tham gia xây dựng” sang “kiến tạo thể chế” và “giám sát quyết liệt” để tháo gỡ điểm nghẽn, đảm bảo luật đi vào cuộc sống. Đại biểu dân cử không chỉ đại diện cho ý chí và nguyện vọng của cử tri mà cần phải có trí tuệ để phản biện chính sách phức tạp, tư duy chiến lược bao quát, dám đề xuất các vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ thay vì chỉ thông qua các quy trình sẵn có. Công việc giám sát phải dựa trên dữ liệu thực tế, chủ động khảo sát thay vì chỉ nghe báo cáo. Lời hứa ứng cử viên được kiểm chứng công nghệ (số hóa), đòi hỏi cam kết thực hiện gắn với trách nhiệm cụ thể. Trong kỷ nguyên mới, đòi hỏi đại biểu dân cử phải gắn bó với thực tiễn, có “sức bền” trong việc theo đuổi vấn đề của cử tri đến cùng, tháo gỡ nút thắt về cơ chế, chính sách cho địa phương và doanh nghiệp, thực sự là người đại diện của dân, do dân, vì dân” - Đại tá Đỗ Phú Thọ, Tổng biên tập Báo Cựu Chiến binh Việt Nam nhận định.

Riêng đối với đại biểu HĐND, ngoài các tiêu chuẩn chung, còn có yêu cầu cư trú hoặc công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp thuộc đơn vị hành chính nơi mình ứng cử. Quy định này nhằm bảo đảm đại biểu hiểu rõ tình hình thực tế của địa phương, từ đó phản ánh sát hơn tâm tư, nguyện vọng của cử tri.

Là đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, được tiếp tục giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai khóa XV Điểu Huỳnh Sang cho biết: “Mỗi ý kiến phát biểu tại nghị trường không chỉ dừng lại ở việc phản ánh thực tiễn mà còn cần có tầm nhìn chiến lược, góp phần hoàn thiện thể chế và định hướng phát triển lâu dài cho đất nước và địa phương. Vì vậy, khi tham gia thảo luận các dự án luật hay các vấn đề quan trọng của quốc gia, tôi luôn chú trọng nghiên cứu kỹ lưỡng từ thực tiễn đời sống, từ những vấn đề cử tri quan tâm, để các ý kiến phát biểu vừa có cơ sở thực tiễn, vừa có tính định hướng. Đối với tỉnh Đồng Nai, một địa phương đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô dân số, không gian và yêu cầu phát triển ngày càng lớn, tôi sẽ tiếp tục cùng các đại biểu quan tâm đề xuất những chính sách phù hợp, góp phần hoàn thiện thể chế, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm các quyết sách của Quốc hội thực sự xuất phát từ thực tiễn và hợp với lòng dân”.

Trong nhiệm kỳ làm đại biểu Quốc hội khóa XV, ông Trịnh Xuân An, đại biểu hoạt động chuyên trách của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội (thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai) là một trong những đại biểu tích cực tham gia hoạt động giám sát việc thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội nhất là về các vấn đề mà cử tri quan tâm… góp phần xây dựng nên Quốc hội kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển của dân tộc.

Theo ông Trịnh Xuân An, để làm tốt vai trò người đại biểu nhân dân, việc sâu sát với cử tri, nắm bắt những vấn đề thực tiễn phải đặt lên hàng đầu để có thể đóng góp, đưa ra các quyết sách đúng - trúng. Từ thực tiễn của tỉnh Đồng Nai, là ứng cứ viên đại biểu Quốc hội khóa XVI, ông sẽ quan tâm tới các chính sách liên quan đất đai, quy hoạch, đầu tư, môi trường; chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, nông nghiệp công nghệ cao và chuyển đổi sinh kế; chính sách nhà ở, lao động, an sinh... Đồng thời, ông sẽ tiếp tục tham gia tích cực vào công tác xây dựng pháp luật, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thể chế hóa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và tiếp tục triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013.